Sinds mensenheugenis brengen gelovigen, wanneer er een bijzondere gebeurtenis op handen is, een worst naar een clarissenklooster, met de vraag aan de zusters dat zij bidden voor goed weer.

De zusters clarissen zijn gesticht door Clara van Assisi, de eerste vrouw die zich aansloot bij Franciscus van Assisi. Zij wordt vereerd als beschermheilige tegen slecht weer, een positie die ze vermoedelijk dankt aan haar naam. Clara, de vrouwelijke vorm van het Latijnse clarum, betekent namelijk ‘klaar’, of ‘helder’.

Het aanbieden van een ‘worst voor Clara’ gaat dan gepaard met een verzoek te bidden voor mooi weer.

De oorsprong van de traditie

De traditie om een worst te brengen naar de Clarissen gaat al heel lang terug. De carnavalsvierders van Chaam, nabij Breda, brengen sinds jaar en dag worsten naar het Clarabeeld in het devotiepark van het net over de grens gelegen Meersel Dreef.

Clara, Sinte Clara zoals ze familiair wordt genoemd, is de patrones van goed weer. Ze leefde lang geleden (1195-1253), ze werd zeer bekend, sprak de gelovigen aan en schonk vertrouwen: dat zijn allemaal factoren om ontdekt te worden door het volksgeloof. Dogma’s en geloofsformules zijn vaak te ingewikkeld voor gewone stervelingen; ze geven daar vaak een eigen draai aan en dat leidt tot volksgeloof.

Daarom is volksgeloof het sterkste geloof dat er is. Zij is ook de patrones van mensen met oogkwalen. Daar zijn twee redenen voor. De eerste een feitelijke: Clara had lange tijd last van haar ogen. De tweede is er eentje puur uit het repertoire van het volksgeloof. In de naam Clara zit het woord ‘klaar’ voor ‘helder’. En ook de link met ‘helder weer’.

Hoe de traditie voortleeft

Je ziet het vaak bij carnaval, een groot volksfeest dat van tradities aan elkaar hangt.

In Hilvarenbeek is het namelijk de gewoonte om, als men voor een buitenactiviteit goed weer nodig heeft, een worst aan Clara te schenken. Als tegenprestatie vraagt zij aan Onze-Lieve-Heer voor goed weer te zorgen op de gewenste dag.

Het is dan interessant om te zien dat een jongeman een blikje met knakworstjes aan Clara schenkt. Hij doet de oudere generaties na en dat zou wel eens kunnen betekenen dat de traditie van het schenken van worsten aan Clara in Hilvarenbeek voor de toekomst behouden blijft. En niet alleen daar, in veel meer plaatsen bestaat deze traditie nog.

In Wittem groeit de laatste tijd het oude gebruik van het aanbieden van een worst als er wat te vieren valt.

Hoewel Clara in het redemptoristenklooster van Wittem niet in het bijzonder wordt vereerd, bieden verenigingen of families steeds vaker een worst aan voor het welslagen van een festiviteit.

Veranderingen in de traditie

De clarissen die - zo gelooft het volksgeloof - een voetje vóór hebben bij hun naamgever, bidden tot hun stichteres Clara voor goed weer. Als tegenprestatie breng je hen een worst. De clarissen waren bedelzusters die met een lekker stukje worst goed geholpen waren.

Maar tijden veranderen: de clarissen in Megen bij Oss believen geen worst meer, omdat ze vegetarisch zijn geworden. Ze accepteren wel fruit, kaas en eieren.

In de keuken van het klooster is geen vlees meer te vinden. Volgens de zusters past dat prima bij hun sobere leefwijze en ze geven daarmee uiting aan hun zorgen voor dier en milieu.

Daarom vragen de zusters aan mensen die mooi weer willen om met kaas, fruit of eieren te komen. Overigens mag je ook met lege handen de zusters om gebed vragen. Een goed weergarantie geven de zusters niet af. Ze geven wel de verzekering dat ieder verzoek om gebed wordt gehonoreerd.

Eieren en kaas i.p.v. worst, naar dít gebruik willen de clarissen graag terug om hiermee in de huidige tijd een signaal af te geven om behoedzaam, respectvol en liefdevol om te gaan met al wie en wat geschapen is.

labels: #Worst

Zie ook: