Wortelen zijn niet alleen goed voor je ogen, maar ook een groente die je heerlijk rauw kunt eten. Veel andere groenten moeten echt eerst gekookt of gebakken worden. Wil je zelf wortel kweken in jouw moestuin? Bestel dan de biologische wortel zaden. Zelf wortel zaaien is erg makkelijk, maar kies altijd het juiste ras voor zaaien voor zomer- of winterteelt.

Wanneer Wortels Zaaien?

Wanneer je wortels zaait, is afhankelijk van het soort wortel dat je wilt kweken. Kies je voor een zomerwortel, dan kun je die wortel zaaien tussen maart en juli. Je oogst dan van juni tot oktober. Winterwortel zaai je van april tot mei, en oogst je van oktober tot november. Wortel zaaien of voorzaaien/voorkiemen kan direct buiten van maart tot juli. Wortel zaaien of voorzaaien/voorkiemen kan onder glas van februari tot maart en van oktober tot november.

De Juiste Wortelsoort Kiezen

De nieuwste rassen in ons assortiment zijn de wortelrassen ‘Yellowstone’, ‘Napoli F1’ en ‘Negovia F1’. Dit zijn rassen die veredeld zijn voor de professionele teelt. Op het ras ‘Yellowstone’ na, zijn het hybride rassen. Zomerwortel ‘Amsterdamse Bak 2’ is een mooie, dunne,... Zomerwortel ‘Nantes 2’ is zoet van smaak en heeft een... Zomerwortel 'Yellowstone' is een veelzijdig wortelras met...

Paarse en gele worteltjes zijn er nog steeds. Ook zijn er verschillende soorten worteltjes die meer geschikt zijn voor de zomerteelt als zomerpeentjes, beter bekend als bospeen, of juist voor de winterteelt als winterpeen. Tegenwoordig zijn er ook worteltjes die bijzonder geschikt zijn voor in potten en bakken. De Parijse worteltjes zijn kleine, ronde worteltjes. Ze worden niet lang en recht zoals de meeste wortelsoorten maar maken kleine, oranje bolletjes. Kleine hapworteltjes die je in één hapje op kunt eten.

Waar Wortels Zaaien?

Wortel is een zaaiteelt en wordt nooit voorgezaaid. Eigenlijk kan je alleen direct in de grond wortels zaaien, zonder verspenen en direct op de bestemde plek. Het voorzaaien in kweekpotjes is een slecht idee, want dit gaat nooit goed. De kleine en jonge wortelplantjes hebben lang en heel dun penworteltje. Dit krijg je nooit recht terug in de grond.

De hobbytuinier kan wortelen prima op een vlak en fijn zaaibed zaaien; zorg voor een los zaaibed zonder kluiten, stenen en andere storende lagen. Storende lagen leiden tot kromme of vertakte wortelen. Op lichtere gronden zullen wortelen over het algemeen sneller groeien, want lichtere gronden warmer eerder op. Je kunt ervoor kiezen om wortelen op ruggen te zaaien. Het voordeel hiervan is dat de ruggen eerder opwarmen, waardoor de wortelen over het algemeen sneller groeien.

De vroegste zomerteelten plan je op de lichtste bodems (zand), omdat die eerder opwarmen in het voorjaar. Latere teelten van winterpeen heeft juist baat bij zwaardere gronden. Worteltjes hebben niet veel zonlicht nodig. Je kan dus goed wortelen kweken in de halfschaduw of op plekjes met nog iets meer schaduw. Met de kans op uitdroging is wortelen kweken in de brandende zon misschien niet zo'n goed idee, maar in principe kan dat ook. De wortel is niet zo geschikt voor in potten en bakken, behalve de Parijse Markt worteltjes dan.

Hoe Wortels Zaaien: Stap-voor-Stap

  1. Voorbereiding van de grond: Maak de grond voor het zaaien altijd nog even goed los. Voor het zaaien kan je ook wat compost strooien voor een betere structuur van de bodem. Met een hark of gewoon met de hand, maak je geultjes waar je de zaden in kunt strooien.
  2. Het zaaien: Zaai in vollegrond in rijtjes, op een diepte van 1-2 mm. Houd tussen de rijen een afstand van 15-20 cm. Strooi de zaadjes ruim in de gemaakte geultjes. Daarna kan je de geultjes weer dicht drukken.
  3. Aandrukken en bewateren: Druk de grond na het zaaien voorzichtig aan met voet of rol, om de grond goed aan te laten sluiten met de ondergrond. Geef de eerste weken regelmatig en voorzichtig water met een plantenspuit.
  4. Uitdunnen: Na een week of drie is het - indien nodig - verstandig om het gewas uit te dunnen (het teveel aan opgekomen plantjes verwijderen door de plantjes aan het loof uit de grond te trekken). Wacht tot je de eerste echte blaadjes ziet zitten. Houd tussen de wortelen een afstand van 2-3 cm aan, dan heeft iedere wortel voldoende ruimte om te groeien. Hoe groter de afstand, hoe dikker de wortels uiteindelijk zullen worden.
  5. Verzorging: Zorg dat de schouders van de wortels onder de grond zitten. Als ze in het zonlicht komen zullen ze groen verkleuren, en dit is niet mooi en minder smakelijk. Geef je worteltjes regelmatig water. Uitdroging is ontzettend slecht voor worteltjes dus dit wil je altijd voorkomen. Idealiter is de grond continu licht tot matig vochtig.
  6. Onkruidbestrijding: In het begin van de teelt groeien wortelen heel langzaam. Wortelen raken dus eenvoudig overgroeid door onkruid, Het is daarom aan te raden om een ‘vals zaaibed’ te maken: bereid de bodem voor alsof je wortelen gaat zaaien, maar wacht vervolgens twee weken met zaaien. Schoffel al het gekiemde onkruid zeer oppervlakkig kapot en zaai daarna de wortelen. De onkruiddruk zal veel minder hoog zijn. Verder zal je tijdens de teelt een aantal keer moeten schoffelen en wieden.

Bemesting en Vruchtwisseling

Qua vruchtwisseling kun je wortelen beter niet inplannen na aardappelen (kans op wortelrot) of vlinderbloemigen (te veel stikstof in de bodem). Het vak van de wortelen bemest je niet tot nauwelijks met compost of mest. Te veel stikstof leidt vooral tot bladontwikkeling, waardoor de ontwikkeling van de wortel achterblijft. Wortelen hebben een relatief hoge kaliumbehoefte.

Afhankelijk van je ervaring (een lichte kleur van wortelen kan duiden op een tekort aan kalium), kun je het vak van de wortelen bemesten met kaliumrijke meststoffen, zoals vinasse, houtasse, of patentkali. Voor het bemesten van wortel adviseren we bij benadering de samenstelling stikstof (N), fosfaat (P) en kalium (K) 1-4-6. Dit is ons advies en geen vereiste. Je kunt zelf mest mengen naar verhouding.

Bescherming tegen de Wortelvlieg

De belangrijkste belager van wortelen is de wortelvlieg. Je kunt een aantal maatregelen nemen om deze zo min mogelijk kans te geven om haar eitjes te leggen bij de wortelen. Door het wortelloof te beroeren, komen er geurstoffen vrij die de wortelvlieg aantrekt. Een optie is om een insectengaas te gebruiken. Hetzelfde geldt voor het ‘dunnen’. Dek hiervoor de wortelen af met een insectengaas, en plan wortelen naast uien en prei.

Van alle combinaties springt de wortel en ui daar het meeste uit. Dit is een echt powerkoppel! Zo goed zelfs, dat er een speciaal artikel over wortel en ui is gemaakt. Wortelen verjagen de uienvlieg, en uien verjagen de wortelvlieg. Maar in principe verjagen alle uiensoorten de wortelvlieg en kan je ze daarom ook goed combineren met worteltjes.

Wanneer en Hoe Wortels Oogsten?

Wanneer de wortels dik genoeg zijn, kun je beginnen met oogsten. Laat ze dus niet te lang in de tuin staan, want dan stopt de groei, splijten ze en zul je last hebben van de wortelvlieg. Veeg aarde weg om te zien of de wortel groot genoeg is. Trek grote wortelen bij het loof uit de grond. Laat de rest staan. Spoel de wortelen schoon. Snijd het loof af zodat vocht niet uit de wortelen trekt.

Je oogst de wortelen door een spade of riek op circa 15 cm naast de wortelen in de grond te plaatsen en de aarde op te lichten. Trek de wortelen met de hand aan hun loof uit grond. Voor we een wortel oogsten, halen we eerst een beetje grond weg rondom de plant. Je kunt dan goed zien of de wortel een mooi formaat heeft.

Als de bovenkant van de wortel ongeveer zo groot (rond) is als een euromunt, dan zou je in principe kunnen oogsten. Het verschilt ook per soort. Is de wortel nog niet groot genoeg, doe de aarde dan altijd weer terug om de plant. Als je de wortel boven de grond laat zitten wordt de bovenkant sneller groen en hard. Als de wortel diep genoeg in de grond zit komt er geen licht bij, dan blijft deze mooi oranje. Er wordt dan geen chlorofyl in aangemaakt.

Bewaren van Wortels

Wortelen kun je het beste zo snel mogelijk eten. Mocht je ze willen bewaren, dan is het handig om de aarde aan de wortelen te laten, zodat ze minder snel uitdrogen. In dat geval bewaar je ze in de koelkast. Wil je wortels langer bewaren, graaf ze dan in een bak zand in. Zorg dat de wortels elkaar niet raken. Zo blijven de wortels meerdere maanden goed, zelfs buiten de koeling.

Worteltjes zijn niet goed in te vriezen. Wel kan je wortelen verwerken in gerechten zoals soep. Zomerworteltjes vries ik ook in: rauw, schoongemaakt en meestal gehalveerd (vriest makkelijker in), in porties in diepvrieszakjes. Als we ze willen eten kook ik water, doe dan de nog bevroren worteltjes erbij, breng weer aan de kook en kook zolang nodig is (en dat hangt af van de grootte/dikte van de wortelen/stukken).

Tabel: Overzicht Wortelzaaien

Soort Wortel Zaaiperiode Oogstperiode
Zomerwortel Maart - Juli Juni - Oktober
Winterwortel April - Mei Oktober - November

labels:

Zie ook: