Er leven verschillende soorten schimmels in en op je lichaam, waaronder ook de candida. Candida is een schimmel, of nog meer specifiek, een gist. Gisten zijn eencellige schimmels, in het Engels is candida-infectie een ‘yeast infection’, wat letterlijk gistinfectie betekent.

Candida komt van nature voor op diverse plekken in en op je lichaam, waaronder in de slijmvliezen in de mond, op de huid, in het spijsverteringskanaal, op nagels, in de slijmvliezen van de darmen of de vagina. Aanwezigheid van deze candida is meestal onschadelijk, tenzij deze gist enorm is gegroeid (dat wordt ook wel overgroei genoemd), want dan kan er een schimmelinfectie ontstaan. Er zijn meer dan 100 soorten candida bekend die in je lichaam voorkomen.

Deze zitten op verschillende plekken in je lichaam en hebben diverse functies, hoewel de meest belangrijke functie is ter ondersteuning van een goede spijsvertering. Ze helpen bij het verteren van voeding en bij het opnemen van voedingsstoffen uit je voeding. Niet alle candida kan infecties veroorzaken, de meeste soorten zijn tamelijk onschuldig.

Zo’n 15 soorten candida kunnen een infectie veroorzaken wanneer zij te groot groeien of woekeren, de bekendste hiervan is de Candida Albicans. Normaal gesproken houden gezonde bacteriën in je lichaam candidagroei onder controle. Maar als je gezonde bacteriën of je immuunsysteem is verstoord, dan kan candida ongestoord haar gang gaan.

Factoren die kunnen leiden tot candida-overgroei

Er zijn veel factoren die kunnen leiden tot candida-overgroei:

  • Hoog stressniveau: Stress verhoogt de aanmaak van stresshormoon cortisol in je lichaam, waardoor de bloedsuikerspiegel stijgt.
  • Te weinig slaap
  • Diabetes
  • Verzwakt immuunsysteem dat kan ontstaan door een antibioticakuur, maar ook door chemokuren of medicijnen.
  • Antibiotica door een antibioticakuur worden niet alleen slechte bacteriën gedood, maar ook goede bacteriën.
  • Verandering in de hormoonbalans: Veel 40+ vrouwen krijgen hiermee te maken.

Wanneer deze teveel verstoord wordt, kan een candida gemakkelijker woekeren. Overigens, dat geldt ook als de zuur-base balans in maag of darmen uit evenwicht is.

Symptomen van een Candida-infectie

Hoe herken je of je een candida infectie hebt? Dat is nog vrij lastig, want een candida infectie krijg je niet van de een op andere dag en daardoor sluipen ook de symptomen heel langzaam in je leven. Zo langzaam dat het je niet eens opvalt. En bovendien zijn er heel veel verschillende soorten symptomen, dat maakt het ook niet makkelijk om een candida infectie te herkennen.

  • (Chronische) vermoeidheid
  • Spijsverteringsproblemen zoals een opgeblazen buik, gasvorming, krampen, obstipatie of diarree
  • Misselijkheid
  • Spruw een candida infectie in de mond of keel heet ook wel spruw.
  • Huidproblemen zoals eczeem, uitslag, schimmels op handen, voeten of nagels
  • Terugkerende urineweginfecties of vaginale infecties
  • Humeurigheid en stemmingswisselingen
  • Angst, onrust en depressie
  • Hoofdpijn
  • Gewrichtspijn
  • Hang naar zoet

Candida in de darmen en de lekkende darm

Candida in de darmen is een sluipende en vernietigende soort. Candida tast de beschermende slijmlaag van je darmen aan en het kan eiwitten afbreken in de darmslijmvlies cellen. Dat leidt tot kleine gaatjes in je darmen. Dit krijgt de laatste jaren steeds groter bekendheid en wordt ook wel lekkende darm genoemd, ofwel, een verhoogde doorlaatbaarheid van de darmwand.

Een lekkende darm is ernstig, want afvalstoffen die normaal gesproken via je darm je lichaam verlaten, kunnen via je darm terug je lichaam in lekken en overal in je lichaam ziektesymptomen veroorzaken.

De rol van voeding en levensstijl

De meeste oorzaken en factoren van een schimmelinfectie hebben duidelijk te maken met voeding en levensstijl. Dat wil ook zeggen dat overmatig geneesmiddelengebruik en verkeerde voeding een behandeling van een schimmelinfectie in de weg zullen staan. Je lost het probleem dan niet van binnenuit.

Ik zeg ook altijd het komt vanuit de darmen: dus zorg ervoor dat alles wat erin gaat gezond en gevarieerd is. Hoe pak je het behandelen aan? Het stoppen van inname van C.

Het Candida Dieet

Steeds meer mensen ontdekken dat hun (soms opeenstapeling van) klachten veroorzaakt kunnen worden door een overgroei van candida. Helaas is er niet zoiets als 1 werkend candida dieet met vaste recepten om van je candida infectie af te komen. Hoe zou dat ook moeten kunnen: elk lichaam is anders en elk lichaam reageert anders.

De verschillende varianten van het candida dieet benoemen voedingssoorten die je zoveel mogelijk moet uitsluiten en voedingssoorten die je juist wel zou moeten eten. Grofweg vermijd je suiker, gluten, alcohol, (bepaalde) zuivelproducten en schadelijke additieven en eet je wel (suikerarm) fruit, zetmeelarme groenten en glutenvrije voeding.

Als je in de wetenschap duikt, is er overigens geen enkele aantoonbare onderbouwing van dit dieet. Mensen die een candida dieet volgen, rapporteren binnen enkele weken tot enkele maanden verbetering of verlichting van hun klachten.

Voeding die je kunt eten tijdens een candida dieet:

  • Fruit (suikerarm), zoals citroen, limoen en bessen
  • Groente (zetmeelarm): asperges, broccolie, boerenkool, spinazie, spruitjes, selderij, komkommer, uien, courgette en aubergine
  • Granen (glutenvrij): quinoa, boekweit en gierst
  • Gezonde vetten: avocado, olijven, lijnzaad, en oliën als ongeraffineerde kokosolie (laurinezuur), sesamolie en extra vergine olijfolie
  • Hoogwaardige, pure eiwitten: kip, kalkoen, eieren, zalm en sardines
  • Vezels: goede vezels zoals lijnzaad en chiazaad
  • Bepaalde zuivelproducten: boter, ghee, kefir of yoghurt
  • Noten en zaden: amandelen, kokosnoot of lijnzaad
  • Kruiden en specerijen: zwarte peper, kaneel, knoflook (allicine), gember, ginseng, kurkuma, oregano, rozemarijn, tijm
  • Appelciderazijn en coconut aminos
  • Cafeïnevrije drank: kruidenthee, (gefilterd) water, zelfgemaakte plantaardige melk

Probiotica, zoals de Lactobacillus, kunnen helpen bij het remmen van ontsteking en kunnen de candidaschimmel helpen verminderen. Wanneer je een candida wil bestrijden, is het heel zinvol om niet alleen naar voeding te kijken maar ook naar je leefstijl.

Candida heeft nauwelijks vat op gezonde mensen met een sterk immuunsyteem. Wanneer je een candida infectie hebt, is het zinvol om je immuunsysteem te versterken. Dat doe je deels door goede bouwstoffen zoals gezonde vetten, hoogwaardige eiwitten en Vitamine D, maar ook door goed te slapen en stressvolle situaties te vermijden.

Het candida dieet is een patroon van onbewerkte of zo min mogelijk bewerkte voeding die rijk is aan groente, fruit, gezonde vetten en volwaardige eiwitten, en tegelijkertijd arm is aan (over)bewerkte voeding, suiker, en snelle koolhydraten. Bij veel mensen zorgt het candida dieet dan ook snel voor een gezondheidswinst.

Yoghurt: vriend of vijand?

Omdat je een Candida-infectie hebt en geloof me - voedingsmiddelen in jezelf stoppen is niet de oplossing (ook geen komkommer). In je darmen, maar ook op andere plekken in je lichaam, bevindt zich een eigen microbioom: het geheel van bacteriën, gisten, virussen, archaea, parasieten en andere microscopisch kleine wezentjes. Zo ook in je vagina. Die hoort een gezond vochtig milieu te hebben waarin vooral goede bacteriën van de soort Lactobacillus wonen.

Soms gaat het mis. Dan zijn er gisten, zoals die van de soort Candida (meestal Candida albicans maar er zijn ook andere soorten), die teveel kunnen uitgroeien. Ze kunnen dan veranderen van een gist (niet erg) naar een schimmel (wel erg).

Hoe komen mensen erbij om het halve keukenkastje naar binnen te proppen? Er zit natuurlijk wel een kern van waarheid in, anders zou zo'n 'huismiddeltje' niet als tip gegeven worden. Maar een vagina is geen laboratorium. Bijna al deze middeltjes doden niet alleen de Candida, maar óók de goede bacteriën die je juist wilt behouden. Bovendien verprutsen ze het milieu in de vagina waardoor de balans zich juist lastiger herstelt.

In yoghurt zitten misschien Lactobacillen (minder dan je denkt, trouwens), maar het is ook een perfecte voedingsbodem voor andere bacteriën. Die je niet in je snoes wilt hebben. Dus yoghurt mag best tussen je lippen, maar dan wel alleen die van je mond. Bovendien is zelfs bewezen dat yoghurt niet werkt bij een vaginale schimmelinfectie en dat het de groei van Candida zelfs bevordert!

Onderzoek naar yoghurt bij vaginale candidose

Om de werkzaamheid van yoghurt bij de behandeling van candidosis vaginalis te beoordelen, zijn een in vitro-onderzoek met yoghurt en een klinisch onderzoek waarin de doeltreffendheid van de behandeling met yoghurt- en met miconazol-tampons werd vergeleken, uitgevoerd. Uit het in vitro-onderzoek bleek dat yoghurt voor Candida albicans juist groeibevorderende factoren bevat. C. albicans groeide in vitro beter in Biogarde-yoghurt dan in Sabouraud-bouillon, ongeacht of de Candida species werd verkregen uit het vaginale vocht van patiënten of dat een bekende stam C.

Het vergelijkende onderzoek met Biogarde-yoghurt- en met miconazol-tampons liet zien dat de behandeling met miconazol-tampons aanzienlijk doeltreffender was.

Wat kun je wel doen?

Gelukkig zijn er ook dingen die je wel veilig kunt doen wanneer je dot jeukt als een kameel met luizen. Het eerste dat je moet doen, is de oorzaak te achterhalen. Aan sommige van deze oorzaken kun je iets doen, aan andere niet. Vooral de rol van mannen (en wat er uit ze komt) wordt nog wel eens onderschat. Een Candida kan namelijk ook heel goed groeien op een piemel, maar de drager van die piemel merkt daar vaak helemaal niets van.

Toch kan hij onbewust de Candida weer terugbrengen bij zijn partner, die er wél last van krijgt. Zo kun je zo'n infectie lekker heen en weer tennissen en eindeloos eenzijdig blijven behandelen... Daarnaast, zelfs als er geen infectie is aan 's heerenzijde, is wat er uit zo'n piemel komt ook problematisch. Sperma is heel basisch. Het maakt je vagina dus minder zuur. En je mag 1x raden wie dol is op een minder zuur milieu...

Afijn. Ik zal niet zeggen dat dit het beste middel is, maar kokosolie (de extra vergine, niet ontgeurde, biologische variant dus) bevat stoffen als laurinezuur die bewezen werken tegen schimmels zoals Candida. Wil je het milieu in je vagina snel verbeteren, dan kun je je eigen goede bacteriën een handje helpen. Stuur ze hulptroepen met vaginale probiotica. Dat zijn capsules die speciaal bedoeld zijn voor down there.

Yoghurt en knoflook zijn prima - om te eten. Ze verbeteren je je darmflora, en aangezien je darmflora als het ware de 'baas' is over je andere microbiomen (en dus ook over je vaginale flora) is het handig om ook je binnenkantje te versterken. Heb je veel darmklachten, dan kan het verstandig zijn om ook probiotica te gaan slikken. Doe dat vooral lang genoeg (minimaal 3 maanden).

Hoewel nooit officieel bewezen is (maar ook nooit officieel onderzocht voor zover ik kon vinden) dat een suikerrijk dieet zorgt voor meer Candida-groei, is in de praktijk wel degelijk te zien dat vrouwen die veel suiker en/of alcohol gebruiken, makkelijker last krijgen van een Candida-infectie. Doe jezelf in elk geval een lol en stop tijdelijk met snelle suikers.

In principe is daar niet echt iets mis mee met een eitje van de dokter. Het is een sterk antischimmelmiddel, en de Candida zal dan ook snel verdwijnen. Het laat in principe ook de goede bacteriën met rust, het is dus geen antibioticakuur. Probleem: het zorgt er ook niet voor dat er goede bacteriën terugkomen in je vagina. Daardoor kan het zijn dat de balans niet snel genoeg herstelt en dat er andere bacteriën de overhand nemen.

Er zijn weinig andere dingen die je kunt doen, behalve voorkomen dat je een infectie oploopt. En nu, hup - goed voor jezelf zorgen.

Medicijnen en alternatieve behandelingen

De huisarts kan een recept geven voor pil of crème die je in je vagina doet. Stop de pil of crème zo diep mogelijk in je vagina. Het maakt niet uit of je de crème of pil gebruikt, ze helpen even goed. Let op: Medicijnen tegen schimmel kunnen een condoom of pessarium beschadigen.

Er is ook een pil die je kunt slikken tegen ontsteking door schimmel. Een pil slikken kan wel meer bijwerkingen geven. Er komt namelijk veel meer medicijn in je bloed. Je kunt de crème of pil voor in je vagina ook gebruiken als je zwanger bent of borstvoeding geeft.

In de alternatieve, met name orthomoleculaire, geneeskunde wordt de gist candida albicans beschouwd als de oorzaak van klachten van chronische vermoeidheid en van een reeks andere klachten en ziektebeelden. Denk aan depressies, menstruatiestoornissen, spijsverteringsproblemen en allergieën (bron: NTVG). Daarnaast zijn er aromatherapieën waarmee je candida kan behandelen.

Spruw en candidiasis bij borstvoeding

Tijdens het geven van borstvoeding kan er zowel bij u als bij uw baby een schimmelinfectie ontstaan. Bij de moeder spreekt men van candidiasis, bij de baby van spruw. Meestal gaat het hierbij om de Candida albicans. Veel moeders zijn draagster van deze schimmel en hebben hier normaal gesproken geen last van.

Baby’s kunnen tijdens de geboorte in aanraking komen met de Candida-schimmel en daardoor spruw ontwikkelen. Te vroeg geboren baby’s, baby’s met een laag geboortegewicht en zieke of overgevoelige baby’s hebben een verhoogde kans op spruw. Spruw kan ook overgedragen worden door het laten zuigen op een vinger.

Door het drinken aan de borst kan de baby vervolgens bij de moeder candidiasis veroorzaken. Vooral bij een beschadigde huid (tepelkloven) zal de moeder hier gevoelig voor zijn. Het kan ook zijn dat u zelf candidiasis krijgt.

Als er sprake is van spruw en/of candidiasis, is het daarom van belang dat zowel uzelf als uw baby behandeld worden, zelfs als maar een van beiden klachten heeft.

Symptomen bij de baby

Een baby met spruw heeft vaak last van:

  • onrustig drinken door pijn of jeuk;
  • Tijdens het drinken hoort u een klakkend geluid en uw baby laat vaak los of weigert zelfs de borst.

In principe kunnen candidiasis en spruw vanzelf overgaan. Bij borstvoeding kunnen de klachten echter veel problemen veroorzaken en er is een grote kans dat u en uw kind elkaar over en weer blijven besmetten.

Behandeling van spruw en candidiasis tijdens borstvoeding

Om terugkeer van klachten te voorkomen moet u na het verdwijnen van de klachten één tot twee weken doorgaan met de behandeling. Soms helpt de anti-schimmelcrème niet voldoende; de arts kan dan nog een ander middel voorstellen, bijvoorbeeld gentiaanviolet. Als u klachten en/of diepe borstpijn blijft houden of als de klachten terugkeren, kan de arts ook een behandeling met medicijnen in capsulevorm voorschrijven.

Spoel na de voedingen uw tepels en tepelhof af met water of met een oplossing van een kopje water plus een theelepel azijn. Zuur is gistdodend. Gebruik telkens een schone vinger.

Bestrijk volgens voorschrift na de voeding goed alle oppervlakten binnen in het mondje van uw baby. Dat wil zeggen: tussen de wangen en het tandvlees, op de tong, onder de tong, boven in de mond en tussen de lippen en het tandvlees. De orale gel of suspensie kunt u in de halve dosering ook na iedere voeding gebruiken om het mondje van de baby te behandelen.

Verschoon regelmatig zoogkompressen (bij voorkeur katoen). Was handdoeken, spuugdoekjes en kleren die in aanraking met de schimmel komen, in heet water (minimaal 60°C). Afgekolfde melk kan prima ingevroren worden en kan gebruikt worden als moeder en kind weer gezond zijn.

Het is van belang dat u zo weinig mogelijk zoete en suikerhoudende producten gebruikt. Dat wil zeggen: geen suiker aan koffie, thee en maaltijden toevoegen. Gebruik zure melkproducten (karnemelk, yoghurt, biogarde, kwark) zo veel mogelijk. De schimmel ‘leeft’ namelijk op suiker en kan niet tegen zure producten.

labels:

Zie ook: