Wafels zijn al eeuwenlang een lekkernij op volksfeesten, kermissen en bij de viering van nieuwjaar. Meestal samen met poffertjes, oliebollen, appelflappen en (appel)beignets. Het is een traditioneel decembergerecht in België, Nederland, Noord-Frankrijk, de Italiaanse Alpen en het Zwitserse Romande.

Het recept voor deze zachte hartjeswafels is het recept van mijn oma. Vroeger stond er vaak een flinke toren wafels op tafel bij mijn opa en oma, uiteraard altijd rijkelijk bestrooid met poedersuiker. Ik kan het me nog zo goed herinneren!

Deze hartjeswafels hebben voor mij daarom ook echt iets nostalgisch. Daarnaast bakten mijn vader en mijn moeder ze ook regelmatig en dan allebei volgens een ander recept. Want ja, je gebruikt toch al snel het recept van je eigen moeder. De zachte wafels hebben mijn voorkeur en vind ik zo lekker dat ik er van kan blijven snoepen! Voor mij zijn deze zachte wafels echt de allerlekkerste wafels die er zijn! Uit zelfbehoud maak ik ze niet te vaak, want hier blijf je van eten.

Wafels zijn eigenlijk altijd het lekkerst om ze direct na het bakken te eten. Je kunt deze wafels uiteraard maken in elke vorm die je wilt, afhankelijk van het soort wafelijzer dat je hebt. Met een wafelijzer kun je ontzettend veel lekkere recepten maken, zowel zoete als hartige wafels.

De Geschiedenis van Wafels

Wafels zijn een luxe versie van hun voorgangers, de hosties en oublies. In 1270 ontstond in Frankrijk het oublie-gilde. Deze bakkers zouden uiteindelijk de luxere wafel ontwikkelen. In de 15de eeuw werden de wafelijzers rechthoekig en kregen ze het bekende ruitjespatroon, identiek aan die nu gebruikt worden voor Hollandse en Belgische wafels. Het Frankische woord Wafla bestaat al sinds de middeleeuwen.

Wafels worden veel op kermissen gegeten, met name in Zuid-Nederland en in België. Dit zijn vooral de Luikse wafels die warm worden gegeten. Populair in tearooms zijn de Brusselse wafels, met een flinke dot slagroom, of met jam of suiker. De Noord-Nederlandse wafel is veel dunner (het kniepertie en het rolletje) en wordt voornamelijk rond de jaarwisseling gegeten.

Daarnaast bestaan talloze varianten die voorverpakt te koop zijn, zoals suikerwafels, vanillewafels, enzovoort, en als tussendoortje of versnapering gegeten worden. Deze eet men dan meestal koud.

Nederlandse Varianten

De oorspronkelijke wafel- of ijzerkoeken waren in Nederland onder verschillende namen bekend. Rolletjes of kniepertjes kennen we nog steeds; ze worden nu nog rond de jaarwisseling met slagroom gevuld.

Deze knapperige, brosse, papierdunne ‘izenbakken koeken’, werden handig om een breinaald heen opgerold. Het opgerolde wafeltje was voor velen het symbool van het nieuwe jaar dat nog als een baby opgerold in zijn windselen lag. De benaming ‘kniepertjes’ zou afkomstig zijn uit de Gelderse Achterhoek en uit Twente waar een bolletje deeg tussen twee met boter of met smout ingewreven ijzer werden geknepen of gekneed. De kniepertjes werden er ook wel toetertjes genoemd.

Maar ook Drenthe zijn de kniepertjes bekend even als hun synoniemen: rollegies, joskoeken en ijzerkoeken en nieuwjaarskoeken. Groningen heeft de spekdik of spekkendikken (hartige wafels met spek), op het Drentse platteland kende men de eulikrabben. Spekdik is dikker dan een kniepertie. Brabant en Vlaanderen hadden hun iesenkookskens (ijzerkoekjes), ook wel de kniepkeukskens genoemd.

Belgische Varianten

In Belgie maakt men onderscheid tussen de Vlaamse, Brusselse en Luikse wafels. De eerste twee zijn uiterlijk vrijwel identiek, maar de echte Brusselse wafel wordt zonder gist gemaakt. De luchtigheid komt door geklopt eiwit, en het beslag blijft maar kortstondig luchtig. De wafel heeft een zeer lichte structuur. Karakteristiek aan de Vlaamse en Brusselse wafel is de rechthoekige vorm en het ruitpatroon. Deze wafel wordt warm gegeten, bestrooid met poedersuiker, soms met slagroom.

Een Luikse wafel, ook wel suikerwafel genoemd, is gemaakt van brioche beslag (met gist dus) en er worden suikerkristallen in verwerkt, die de wafel knapperig maakt. De Luikse wafel is over het algemeen zwaarder dan een Brusselse wafel. Doordat deze wafels van zichzelf al zoeter zijn, is het niet een traditie om ze met poedersuiker te bestrooien.

Een ander verschil met de Brusselse wafel is de vorm: een Brusselse wafel is rechthoekig, terwijl een Luikse wafel meestal rondhoekig of ovaal is. Luikse wafels worden vaak verkocht op kermissen en braderieën en zijn ook meestal per stuk verpakt in de supermarkt te vinden. Dunne wafels worden in Belgie galetten of lukken genoemd.

Recept Voor Zachte Wafels met Rozijnen

Hieronder vind je een recept voor heerlijke zachte wafels met rozijnen, geïnspireerd op het recept van oma. Dit recept is aangepast voor een kleinere hoeveelheid, perfect voor een gezin.

Ingrediënten:

  • 250 gram zelfrijzend bakmeel
  • 125 gram witte basterdsuiker
  • 125 gram boter (op kamertemperatuur)
  • 2-3 eieren
  • 2-3 zakjes vanillesuiker
  • Snufje zout
  • Half kopje lauwwarme melk
  • Halve el slaolie
  • Rozijnen (naar smaak)

Bereidingswijze:

  1. Laat de boter goed zacht worden en mix deze luchtig met de basterdsuiker en de vanillesuiker.
  2. Voeg vervolgens een voor een de eieren toe. Voeg pas het volgende ei toe als het eerste volledig is opgenomen.
  3. Zeef dan beetje bij beetje het zelfrijzend bakmeel door het beslag. Mix op een lage stand.
  4. Maak de melk even warm in de magnetron en mix vervolgens scheutje voor scheutje door het beslag.
  5. Roer een eetlepel slaolie door het beslag.
  6. Voeg de rozijnen toe.
  7. Zorg dat het wafelijzer heet is en smeer met een bakkwast de platen in met nog een beetje sla olie.
  8. Je hebt een grote eetlepel beslag nodig per wafel. De duur per wafel is afhankelijk van welk wafelijzer je gebruikt.
  9. Bak de wafels tot ze goudbruin zijn.
  10. Laat de wafels na het bakken afkoelen op een rooster.

Tips en Variaties

  • Rozijnen wellen: Week de rozijnen eventueel in lauwwarm water of rum voor een extra zachte textuur en een subtiele smaak.
  • Extra smaak: Experimenteer met verschillende ingrediënten, zoals appel, kaneel, speculaaskruiden, chocolade of noten.
  • Veganistische wafels: Vervang de boter door plantaardige margarine, de eieren door een eivervanger en de melk door plantaardige melk.

Soorten Wafelijzers

Voor de keuze van het wafelijzer, moet je weten welke wafeldikte je wilt:

  1. Dik als een Belgische wafel dus duimdik. Daarvoor gebruik je het rechthoekige wafelijzer met diep ruitpatroon. Er zijn ook diepe wafelijzers met een ondiep ruitpatroon, bedoeld voor fruitwafels. Deze worden direct na het bakken opengesneden en gevuld met jam of stroop.
  2. Pannenkoekdikte zoals de Duitse hartvormige wafels. Hiervoor is het hartjeswafelijzer geschikt.
  3. Flensjesdunne wafels. Hiervoor gebruik je een rond knijpijzer met ondiep patroon. Knieperties-, Oublie-, IJshoorn-, Spekdik-, Wafelbakjes-, Lukken-, Pizelle-, of een Noors Krumkake wafelijzer.

Baktips

  • Gebruik bakspray op het wafelijzer, zodat de wafels mooi lossen.
  • Zorg dat de ingredienten op kamertemperatuur zijn.
  • Heb je haast? Bak wafels van kant en klare pannekoekenmix. Wat water erbij en klaar.
  • Bak je heel veel wafels om ze tegelijk te serveren, houdt ze dan warm in een oven op 60-100 graden.
  • Doe het wafelijzer niet te snel open: dan trek je de wafel uit elkaar. Het duurt ongeveer 2 minuten voor je wafel klaar is. Je kunt dat ook zien: als er geen stoom meer langs de zijkanten uit het wafelijzer komt, is de wafel klaar.
  • Wafels kun je invriezen, of enkele dagen bewaren in de koelkast. Doe ze even in de magnetron of oven alvorens ze te serveren.
  • Hoe meer eieren je in je beslag gebruikt hoe zwaarder. Gebruik je meer water of melk dan maak je ze lichter.

Met dit recept en de tips en trucs in dit artikel kun je zelf heerlijke zachte wafels met rozijnen bakken die herinneringen oproepen aan gezellige tijden met familie en vrienden. Geniet ervan!

labels:

Zie ook: