Voor de échte koffieliefhebber zijn zowel de smaak als het ritueel van het koffiezetten belangrijk. Weten hoe koffiezetten de beste resultaten geeft is essentieel.

Waarom Zelf Je Koffiebonen Malen?

Bij goede koffie draait heel veel om de versheid van de bonen. Gemalen koffie verliest namelijk supersnel zijn versheid. Sterker nog, bij gemalen koffie gaan de meeste aroma’s al binnen enkele minuten na het malen verloren. Haal je verse bonen in huis, dan is de kwaliteit van je kop koffie vele malen beter.

Verse koffie is veel lekkerder om de eenvoudige reden dat de smaak en aroma’s niet verloren gaan. Je merkt het verschil ook in geur. De geur van vers gemalen koffiebonen is veel sterker en aromatischer dan de geur van gemalen koffie uit een pak. Zo heb je altijd een heerlijke kop koffie om de dag mee te beginnen.

De koffiebonen leggen een hele weg af voordat ze uiteindelijk door jou gemalen worden. Iedereen die bij dit proces betrokken is, van koffieboer tot koffiebrander, zet zich in om ervoor te zorgen dat jij van de beste koffie kunt genieten. Het verkopen van voorgemalen koffie zou al deze inzet teniet doen, en dat is zonde.

Hoe Kun Je Zelf Koffiebonen Malen?

Je maakt gebruik van een koffiemolen om zelf de koffiebonen te malen. Je hebt hierbij de keuze uit een handmatige koffiemolen of een elektrisch model, maar er zijn ook andere opties. De beste manier om je koffiebonen te malen is met een koffiemolen. Er zijn veel verschillende soorten koffiemolens, zowel handmatig als elektronisch. Er zijn ook koffiemachines met een ingebouwde koffiemolen.

Koffiebonen Handmatig Malen

Je kunt op de eerste plaats gebruik maken van een handmatige koffiemolen. Deze kun je voordelig kopen en duurdere modellen zijn goed te gebruiken voor een espresso maling. Het handmatig malen kost je wel wat inspanning, al hoeft dit tegenwoordig niet meer zo intensief te zijn als je een goed model hebt. Je maalt de bonen voor de duur van maximaal 20 tot 25 seconden.

Voordelen van Koffiebonen Malen Zonder Machine

  • Je kunt de maalgraad van de meeste handmolens op verschillende standen zetten, van grof tot fijn.
  • De maling van de bonen is erg consistent.
  • Handmolens zijn erg betaalbaar. Vaak betaalbaarder dan elektrische molens.
  • Veel koffieliefhebbers vinden het iets nostalgisch hebben, koffie malen met een handmolen.

Nadelen van Koffiebonen Malen Zonder Machine

  • Koffie malen met een handmolen kost meer werk dan koffie malen met een machine.
  • Koffie malen met een handmolen kost ook meer tijd dan koffie malen met een machine. Het duurt even voordat je alle bonen handmatig gemalen hebt.

Elektrisch Koffiebonen Malen

De tweede optie is het gebruik maken van een elektrische koffiemolen. Een voordeel hiervan is natuurlijk dat het je geen inspanning kost. De kwaliteit van de koffiemolen wordt het best afgestemd op de zetmethode die je wilt toepassen. Wil je espresso maken? Dan moet de koffiemolen in staat zijn om consistent en fijn te malen, bijvoorbeeld. De vanaf-prijs van een espresso koffiemolen ligt rond de 200 euro. Een goedkopere koffiemolen zorgt vaak voor een grovere maling. Wanneer je een zetmethode wilt toepassen waarbij het water langer met de gemalen koffie in aanraking komt, dan is een voordeligere koffiemolen een prima keuze.

Voordelen van Koffiebonen Malen Met Machine

  • Het werkt snel. Je hebt binnen no-time vers gemalen koffie voor je neus staan.
  • Het kost weinig moeite. Je hoeft niet zelf te malen, maar drukt enkel op de knop en de machine doet het werk.
  • Je kunt in een korte tijd veel koffiebonen malen.
  • Vrijwel alle elektrische koffiemolens hebben een hele fijne maalgraad. Daardoor zijn ze ook geschikt om koffie te malen voor espresso. Handmolens hebben deze hele fijne maalgraad vaak niet.

Nadelen van Koffiebonen Malen Met Machine

  • Een elektrische koffiemolen is vrijwel altijd duurder dan een handmolen.
  • De machine maakt meer lawaai dan een handmolen.

Koffiebonen Malen Met Machine

Een andere optie die je hebt is het gebruik van een volautomatische koffiemachine. Deze is uitgerust met een ingebouwde koffiemolen. Een volautomaat biedt je ook het voordeel dat je niet hoeft stil te staan bij het juist instellen van de maalgraad. Daarnaast zijn er ook pistonmachines en filter-koffiezetapparaten die een ingebouwde koffiemolen hebben. Deze oplossingen zorgen ervoor dat het malen lekker makkelijk en moeiteloos gaat, terwijl je je aanrecht ook lekker schoon kunt houden.

Hoe Kan Je Koffiebonen Malen Zonder Molen?

Het is mogelijk om voor het malen van je koffiebonen gebruik te maken van een blender, staafmixer of keukenmachine. Dit is een uitstekende optie als je niets voelt voor het leveren van de inspanning van een handmatige koffiemolen en ook geen investering kunt of wilt doen in een elektrische koffiemolen of een dure machine met ingebouwde koffiemolen.

We willen je eerst de duidelijke boodschap meegeven dat het malen van koffiebonen met een staafmixer, blender of keukenmachine niet onze voorkeur geniet. We bevelen het niet aan, maar het is wel mogelijk én het is in alle gevallen een betere optie dan het gebruik maken van voorgemalen koffie. Je kunt alleen gebruik maken van deze opties als je kiest voor de cafetière als methode om je koffie te zetten.

Het is namelijk zo dat de maling niet consistent is doordat de koffiebonen in kleine stukjes worden gehakt door de mesjes. De grotere koffiedeeltjes hebben langer de tijd nodig voor het onttrekken van de gewenste smaak, waardoor er makkelijker een bittere koffie ontstaat dan wanneer je met kleinere koffiedeeltjes werkt.

Een ander alternatief is het malen van de koffiebonen met de hand, dus zonder gebruik van elektrische apparatuur. Hiervoor zou je gebruik kunnen maken van een vijzel. Je slaat de koffiebonen eerst kapot, waarna je ze fijn maakt door ronde bewegingen te maken met de stamper. In Ethiopië wordt deze methode nog vaak toegepast bij koffieceremonies. Ook hier moeten we bij zeggen dat we de methode niet aanbevelen, maar dat het wel een optie is als je van verse koffie wilt genieten zonder apparatuur te gebruiken.

Het Belang van een Koffiemolen op de Maalgraad

Een goede koffiemolen heb je absoluut nodig om gelijkmatig koffiebonen te malen. Niet met elke koffiemolen kun je even fijn malen. Volgens een groot deel van de koffie-experts is de zetmethode van koffie minder belangrijk dat de koffiemolen die wordt gebruikt. Voor een goede koffiesmaak is het heel belangrijk dat de koffiedeeltjes allemaal hetzelfde formaat hebben. Er moet dus sprake zijn van een gelijkmatige, evenredige maling. Een koffiemolen is de belangrijkste investering voor jou als barista of koffieliefhebber.

Wat is de Maalgraad?

De maalgraad is de grootte van het oppervlak van de gemalen koffie dat in aanraking komt met water. Hoe fijner de maling, hoe groter het contactoppervlak tussen water en koffie. Met andere woorden, de maalgraad is hoe fijn of hoe grof de koffie gemalen is. Het is een belangrijke variabele bij het koffie zetten, want het is bepalend voor de doorlooptijd en dus de extractie. De maalgraad draagt ontzettend bij aan de smaak van de koffie.

Je kan het vergelijken met grote kiezelstenen en zand. Water zal sneller zijn weg vinden door de grote kiezelstenen dan door fijn zand. Het water komt ook sneller door een grovere koffiemaling dan door een fijne maling. Hoe fijner de maling, hoe meer weerstand het water zal ondervinden.

De maalgraad, temperatuur, dosering en tijd zijn de variabelen bij het zetten van koffie. Voor het zetten van een espresso is de druk ook een variabele. Je kan alleen controle over het eindresultaat krijgen als je deze variabelen goed begrijpt.

De Invloed van de Maalgraad op de Doorlooptijd en de Extractie

Extractie is een scheikundig proces waarbij bepaalde bestanddelen uit de gemalen koffiebonen worden gehaald. Stoffen zoals zuren, cafeïne en oliën gaan over van een vaste naar vloeibare vorm als ze in contact komen met water. Door middel van energie worden deze stoffen uit de gemalen koffie gehaald. Dat gebeurt door de hitte van heet water. Bij espresso gebeurt dat ook door de druk die een espressomachine levert.

De duur van de extractie bepaalt de hoeveelheid stoffen en de intensiteit die uit de koffie wordt onttrokken. Hoe meer opgeloste koffiedeeltjes, hoe meer extractie. De verhouding tussen de hoeveelheid koffie en water is essentieel. De doorlooptijd is de tijd die het water nodig heeft om door de gemalen koffie te lopen.

Definities van Extractie

  1. Onderextractie: De koffie is uit balans en zuur overheerst omdat veel te weinig smaakcomponenten door het water zijn onttrokken uit de koffie. De doorlooptijd is te kort geweest.
  2. Overextractie: De koffie is uit balans en bitter overheerst. Omdat de doorlooptijd te lang is geweest, zijn er te veel stoffen door het water opgenomen.
  3. Perfecte extractie: Dat bekom je wanneer bitter en zuur met elkaar in balans zijn. Er zijn geen extremen waar te nemen. Je ervaart positieve aciditeit.

De Invloed van de Gelijkmatigheid van de Maling

Bij een gelijkmatige maling is de grootte van elke koffie korrel gelijk aan elkaar. Een ongelijkmatige maling resulteert in een ongelijke extractie waardoor je slechte koffie drinkt. Je kan een goede maling herkennen aan de gelijkmatigheid. Alleen met een goede koffiemolen kan je gelijkmatig malen.

Wat Na Het Instellen van Een Andere Maalgraad?

Als je de koffiemolen op een andere maalgraad afstelt, dan is het belangrijk om een tussenmaling te doen. Deze maling bevat dan 2 verschillende maalgraden koffie omdat er meestal nog resten in de molen zitten. Je kan deze ongelijkmatig maling weggooien of als koffieparfum gebruiken.

Maalgraden per Koffiezetmethode

Elke soort koffie, elke zetmethode, heeft een andere optimale maalgraad. Met welke maalgraad je de koffiemolen afstelt, is afhankelijk van de zetmethode. Filterkoffie heeft een grove maling en espresso een fijne maling. Bij een V60 filterkoffie druppelt het water doorheen de filter. Bij een espressomachine wordt het water onder hoge druk door de gemalen koffie geperst. Deze zetmethodes zijn totaal verschillend en hebben dus ook een totaal verschillende maalgraad. Voor filterkoffie heb je een grovere maling nodig en voor espresso heb je een fijne maling nodig. Het volgende overzicht per zetmethode gaat je helpen om sneller tot lekkere koffie te komen. Het overzicht geeft een richting. Je zal per zetmethode op zoek moeten gaan naar de ideale maalgraad.

Koffiezetmethode Maalgraad
Cafetière Zeer grof
Snelfilter Grof
Kalita Grof
Napolitaanse omkeerpot Grof
Chemex Grof
Aeropress Medium grof
V60 dripper Medium grof
Conakan, Vacuümpot of Syphon Medium grof
Percolator Medium grof
Espresso Fijn
Turkse Ibrik Zeer fijn

Wanneer is de Maalgraad Goed bij een Espresso?

Om tot de optimale maalgraad te komen, is het voor jou als koffieliefhebber of barista vooral experimenteren en proeven. De smaak zal je voornamelijk vertellen wanneer de maalgraad goed is voor een espresso. Maar er zijn nog een paar andere indicatoren die iets over de maalgraad zeggen.

Het Stromen van de Koffie

De juiste instelling van de maalgraad is ook te herkennen aan hoe gelijkmatig de koffie uit de filterdrager stroomt. Als dit heel druppelsgewijs gebeurt, dan is de maling te fijn. Als de koffie te snel door de filter stroomt, dan is de maling te grof.

De Cremalaag

Als de cremalaag compact en hazelnootkleurig is, dan is dat de indicator dat de maalgraad goed is. Is er geen cremalaag, dan was de maalgraad te grof.

Smaak

Er zijn nog zoveel andere aspecten die een invloed hebben op de smaak. Bijvoorbeeld als de koffiebonen te hard gebrand zijn, heeft de koffie een bittere smaak. Het is testen en spelen met de maalgraad om te ervaren hoe de extractie en de doorlooptijd invloed hebben op de smaak.

Voorgemalen Koffie

Klinkt het nu niet gek om voorgemalen koffie in de supermarkt te kopen? Zeker nu je weet hoe groot de invloed is van de maalgraad op de smaak van je koffie. De voorgemalen koffie die je in de supermarkt koopt, is niet voor elke zetmethode geschikt. Is de smaak van je koffie niet goed, dan kan je met voorgemalen koffie de maalgraad niet meer wijzigen. Je kan gemalen koffie niet nog een keer door een koffiemolen laten malen. Als je een echte koffieliefhebber bent, dan heb je een goede koffiemolen in huis en koffiebonen uit een speciaalzaak.

Invloed van het Weer op de Maalgraad

Ook het weer heeft invloed op de maalgraad. Met name de luchtvochtigheid en de temperatuur. Je zal merken dat een goede barista in een koffiebar regelmatig het zetproces controleert op verschillende variabelen en eventueel aanpassing aan de maalgraad zal doen.

Zetmethoden voor Koffie

Er bestaan allerlei manieren om koffie te zetten. Hieronder staan een paar stappen om echt lekkere koffie te kunnen maken.

Filterkoffie Zetten Met Een Koffiezetapparaat

  1. Doe gefilterd water of bronwater in het reservoir.
  2. Gebruik een papierenfilter en stop deze in de filterhouder.
  3. Doe de gemalen koffie in het filter. Voor filterkoffie gebruik je koffie met filtermaling. Dit is redelijk grof gemalen koffie. Je hebt 1 eetlepel (7 gram) gemalen koffie per kopje nodig.
  4. Nu kan de koffie gezet worden.
  5. Zet het koffiezetapparaat aan en wacht tot de koffie is gezet. In de meeste gevallen zal dit ongeveer 5 minuten duren.
  6. Zet het koffiezetapparaat uit.
  7. Nadat het apparaat uit is moet je het filter eruit halen en de koffieresten weggooien.
  8. Schenk het kopje koffie in.

Benodigdheden

  • Koffiezetapparaat
  • Hele koffiebonen of gemalen koffie
  • Koffiemolen (als je bonen wilt malen)
  • Koffiefilter
  • Gefilterd water of bronwater

Tips voor de Beste Smaak van Jouw Kopje Koffie:

  • Koop vers geroosterde koffiebonen van goede kwaliteit.
  • Bewaar de bonen op de juiste wijze en gebruik de bonen het liefst binnen een week.
  • Gebruik een koffiefilter van goede kwaliteit.
  • Gebruik gefilterd water of bronwater.
  • Zorg ervoor dat het water warm genoeg is. Het water dat je uiteindelijk gaat gebruiken moet tussen de 91 en 97 graden zijn.
  • Wacht niet te lang met het inschenken van je koffie.
  • Hou het apparaat schoon.

Cafetière

Volgens sommigen is de cafetière de beste manier om koffie te zetten. Omdat je geen filter gebruikt, kan de gemalen koffie langer trekken, waardoor je koffie met een volle, rijke smaak krijgt. Om koffie te maken met een cafetière breng je water aan de kook en laat je het ongeveer 30 seconden afkoelen. De ideale temperatuur voor koffie is immers 93°C.

Maal je koffiebonen totdat je koffie het formaat van zeezout heeft. Doe de gemalen koffie onderin de cafetière en giet het water er langzaam bovenop. Laat de zuiger een paar minuten boven het water zitten. Duw deze daarna langzaam naar beneden om de gemalen koffie naar de bodem te duwen.

Drink je de koffie niet meteen? Giet deze dan in een andere kan - anders kan de koffie blijven trekken en krijgt deze een bittere smaak.

Percolator of Espressopotje

Zelf koffie zetten met een percolator werkt door kokend water onder hoge druk door gemalen koffie te persen. Met een percolator kun je goede koffie zetten door eraan te denken je gemalen koffie vers te houden en de pot regelmatig schoon te maken. Ook in een percolator is de beste temperatuur voor koffie 93°C.

Vul de onderkant van het espressopotje met gefilterd water, doe de gemalen koffie in de metalen filter en schroef de bovenkant van de pot erop. Je wilt dat je gemalen koffie iets grover is dan espressokoffie, maar fijner dan koffie voor de cafetière. Zet het espressopotje op het fornuis en wacht tot je een pruttelend geluid hoort. Haal de percolator van het fornuis als de stoom lichter van kleur wordt.

Stamp de koffie niet aan! Je wilt dat de gemalen koffie losjes in de filter ligt om bittere koffie door overextractie te voorkomen.

Handmatige Espressomachine

Koffie maken met een handmatige espressomachine vergt enige kennis en ervaring: je moet zelf de watertemperatuur instellen, de portafilter schoonmaken, de koffie aanstampen en de koffie malen. Met genoeg ervaring kun je zo goede koffie zetten, maar deze methode is minder geschikt voor beginners.

We raden aan om de portafilter voor te verwarmen met heet water voor het beste resultaat.

Volautomatische Espressomachine

Je kunt zelf koffie zetten, maar je kunt het natuurlijk ook overlaten aan een volautomatische espressomachine. Zoals de naam al aangeeft, doet de machine al het harde werk voor je: deze maalt de bonen en zet met een druk op de knop een heerlijke koffie volgens de espressomethode.

Sommige machines zetten niet alleen de koffie, maar schuimen ook de melk op met stoom om heerlijke cappuccino's en latte macchiato's te maken. De beste manier om koffie te zetten voor echte koffieleuten!

labels:

Zie ook: