Zo’n twee derde van de Nederlandse huishoudens eet minstens één keer per week afhaal- of kant-en-klaarmaaltijden. En vaak gebeurt dat nog een stuk vaker dan één keer per week! Veel mensen hebben simpelweg geen tijd en energie om iedere dag weer een volledige maaltijd te koken. Of tenminste… dat denken ze. Want vaker zelf koken hoeft echt niet zo moeilijk te zijn als het lijkt!

Voor veel mensen is een maaltijd afhalen de logische uitkomst van wat voor- en nadelen. De voordelen van kant-en-klaar: lekker snel, lekker makkelijk, sowieso lekker. De nadelen… nou, oké, het is misschien ietsje minder gezond. Alleen - dat is niet alles! Zelf koken heeft nog veel meer voordelen, die je met een afhaalmaaltijd aan je voorbij laat gaan. We leggen je in deze tekst uit waarom het toch echt wel de moeite waard is.

Gezondheidsvoordelen van Zelf Koken

Oké, dat eerste punt: zelf koken is een stuk gezonder. De meeste mensen weten dat best, en toch wordt vaak onderschat hoe groot het verschil is. In een restaurantmaaltijd zitten toch ook groenten? Wat vaak vergeten wordt, is dat restaurants en producenten van kant-en-klare producten niet allereerst bezig zijn met gezondheid. Hun doel is om klanten te behouden. Logisch, maar dat gaat niet altijd samen met de voedingswaarde!

Om de smaak te verbeteren, worden aan kant-en-klare maaltijden vaak smaakmakers toegevoegd: zout, suiker en vetten. Daar komt nog bij dat de porties vaak veel te groot zijn. Nu is het natuurlijk niet zo dat je nóóit iets ongezonds mag eten. Af en toe iets lekkers en onverantwoords kan weinig kwaad. En dat gaat een stuk makkelijker als je zelf kookt.

Want zelfs als je een pasta met vette kaassaus maakt, of als je een enorme chocoladetaart bakt, heb je in elk geval precies in de gaten wat er allemaal in verdwijnt. Door zelf te koken, ben je je zelfs zonder calorieën tellen al een stuk bewuster van wat je eet.

Een van de belangrijkste voordelen van zelf koken is dat je volledige controle hebt over de ingrediënten die je gebruikt. Je kunt kiezen voor verse, biologische producten en hoogwaardige ingrediënten zonder toevoegingen of conserveringsmiddelen. In restaurants is het moeilijker om precies te weten wat er in elk gerecht zit en hoe gezond de ingrediënten zijn.

Restaurantmaaltijden staan erom bekend dat ze vaak meer calorieën en vet bevatten dan zelfgemaakte gerechten. Dit komt omdat restaurants vaak meer olie, boter en zout toevoegen om de smaak te verbeteren. Veel restaurants staan erom bekend dat ze grote porties serveren, wat kan leiden tot overeten. Denk ook eens aan die grote maaltijdsalades. Thuis kun je de grootte van je porties beter beheersen en aanpassen aan je eigen behoeften.

Als je last hebt van voedselallergieën of intoleranties, kan zelf koken een veiligere optie zijn. Je weet precies welke ingrediënten je gebruikt en kunt ervoor zorgen dat er geen sporen van allergenen in je maaltijd terechtkomen.

De Sleutel tot Caloriebeperking

Als je leert koken, kun je veel gezonder eten en zelf bepalen wat voor voedingsmiddelen je gebruikt. Je kunt ook ervaring opdoen in het toepassen van de juiste verhoudingen aan ingrediënten. Vaak wordt gezegd dat het verminderen van de calorische opname ontbering inhoudt. Dat is echter niet zomaar waar. Je hoeft alleen je kookgewoonten te wijzigen om gezond te gaan eten.

Hier zijn een paar tips hoe gezond en calorie arm te eten zonder je te beperken wat je lievelingseten betreft:

  • Beperk het gebruik van vet (boter, room, olie, dierlijk vet en zuivel in het algemeen).
  • Kook met specerijen: kaneel, komijn, paprika, ras el hanout, kurkuma, koriander, tijm, peterselie. Zij geven smaak aan je gerechten zonder vet of zout toe te hoeven voegen. (Natrium verhoogt het vasthouden van vocht, hartziekten en cellulitis).
  • Stoom je groenten.
  • Vervang calorierijk eten met gezond eten: suiker met honing, bloem met maizena, room met kwark.
  • Vermijd voorbewerkt voedsel. Gebruik zilvervlies rijst, volkoren granen en bonen (kikkererwten, spliterwten, linzen en droge bonen...).
  • Gebruik liever spaghettipompoen in plaats van pasta: het heeft een kwart van de calorieën!
  • Zorg voor gestampte amandelen of hazelnoot in toetjes om de calorieën te beperken.
  • Geef de voorkeur aan vis en vetarm vlees: minder varkensvlees en lamsvlees en meer kalkoen, kip, kalfsvlees, konijn, rundvlees, kabeljauw, wijting en koolvis.
  • Vervang dierlijk eiwit met plantaardig eiwit. Peulvruchten bevatten eiwitten evenals vlees.
  • Eet op een klein bord: een wetenschappelijke studie in de VS toonde aan dat de afmeting van het bord de eetlust beïnvloedt. Hoe kleiner het bord, des te kleiner zullen de porties zijn. Je zult je sneller verzadigd voelen.

Als je weet hoe je gezond kunt koken, is dat een groot voordeel wat voeding betreft zonder ergens op te hoeven beknibbelen. Strikte diëten kunnen juist averechts werken omdat je dan vaak slechte gewoontes gaat volgen. Door middel van gastronomische kooklessen kun je leren welk voedsel beter voor je is en ook wat je lekkerder vindt.

Kostenbesparing door Zelf te Koken

Bijkomend voordeel is dat je een stuk goedkoper kunt eten als je zelf kookt. Wanneer je kant-en-klare maaltijden koopt of eten bestelt, betaal je immers ook voor de mensen die het gekookt hebben. Veel huishoudens kunnen maandelijks honderden euro’s besparen door vaker zelf te koken.

Thuis koken kan aanzienlijk goedkoper zijn dan regelmatig uit eten gaan:

  • Lagere kosten per maaltijd: Ingrediënten voor een zelfgekookte maaltijd zijn meestal goedkoper dan een vergelijkbare maaltijd in een restaurant.
  • Bulk inkopen: Door ingrediënten in bulk te kopen, kun je nog meer besparen en heb je altijd iets op voorraad voor snelle maaltijden.
  • Restjes gebruiken: Thuis koken geeft je de mogelijkheid om restjes te gebruiken, waardoor voedselverspilling wordt verminderd en je geld bespaart.

Sociale en Emotionele Voordelen

Een laatste voordeel: zelf koken leidt vaak tot een stuk gezelliger maaltijden. Met name gezinnen zitten veel vaker echt met elkaar rond de tafel wanneer er gekookt is. Bovendien kan ook het koken zelf tot fijne momenten met het gezin leiden. Als je samen in de keuken staat, brengt dat al snel gezellige gesprekken naar boven die je anders misschien niet zo snel zou hebben. Alle reden om dat schort wat vaker om te doen, dus.

Samen koken of verantwoordelijk zijn voor de maaltijd zorgt al direct voor meer tijd met elkaar. Dit bevordert gezonde eetgewoonten en quality time met elkaar. Bijvoorbeeld door te barbecueën onder de parasol voor in de tuin, zelfs in de winter kan dit onder zweefparasols, wordt dit gezellige aspect nog meer versterkt.

Thuis koken kan een leuke en bevredigende activiteit zijn, vooral als je samen met familie of vrienden kookt. Het kan ook bijdragen aan een gevoel van prestatie en zelfvoorzienendheid.

Tips om Vaker Zelf te Koken

Toch hebben veel mensen daar weinig oren naar. Wil je toch vaker zelf koken?

  1. Niet veel mensen hebben tijd om iedere dag een uur in de keuken te staan. De truc is dus om te zorgen dat dat ook niet nodig is! Ga op zoek naar recepten die zelf koken makkelijker maken. Soepen, stoofgerechten en ovenschotels zijn bijvoorbeeld ideale opties.
  2. Nadenken over eten is misschien nog wel vermoeiender dan het koken zelf. Veel mensen hebben moeite om steeds weer opnieuw een gezonde maaltijd te bedenken. Om dit te voorkomen, kun je het best vooraf een planning maken. Ga er bijvoorbeeld in het weekend even voor zitten om de maaltijden voor de rest van de week uit te denken. Je kunt voor inspiratie bijvoorbeeld wat kookboeken of magazines doorbladeren. Ook zijn er veel leuke blogs met recepten die je kunt volgen. Wil je het nog makkelijker maken?
  3. Een extra voordeel van plannen: je kunt handig vooruit koken! Dat betekent: één avond koken voor meerdere avonden eten. Maak bijvoorbeeld een tomatensaus die je één dag voor de pasta gebruikt, en de volgende dag in een lasagne verwerkt. Of maak een flinke ovenplaat vol gegrilde groente, waarmee je de ene dag wraps kunt vullen en de volgende dag ratatouille maakt. Kortom, combineer gerechten met een vergelijkbare basis.
  4. Geen fan van koken? Dan kun je het vaak alsnog een stuk leuker maken! Zet je laptop in de keuken met je favoriete serie aan. Vraag een kind, partner of vriend om mee te helpen met koken. Met een beetje afleiding ben je klaar voor je het weet. En bonus: je hebt ook een gezellige tijd gehad of een volgende aflevering gezien.
  5. Heb je een neiging om te veel van jezelf te eisen? Hou dan in gedachten dat zelf koken niet altijd betekent dat er een sterrenmaaltijd op tafel moet komen te staan. Geen zin om te koken? Maak een simpele soep met balletjes en brood. Kook pasta en eet er een simpele salade bij. Zet wat rauwkost op tafel en laat iedereen er zelf zijn wraps mee vullen. Kortom, maak je er vooral makkelijk vanaf. Je hebt al een hele horde overwonnen door niet voor een afhaalmaaltijd te gaan!

Zelf Koken en Bewustwording van Voedsel

Bij het doorbladeren van je kookboek krijg je vanzelf de neiging om meer te willen weten van de gunstige kanten van voedsel en hoe dit in je voordeel te gebruiken. Er zijn talloze onderzoeken en tabellen waarin voedzaam eten wordt vergeleken met minder voedzaam.

Wondervoedsel om Gezonde Recepten te Maken:

  • Knoflook: Beschouwd als "supervoedsel". Het is een sterk ontsmettingsmiddel en een antioxidant waardoor het veroudering tegengaat. Als je groenten uit de Alliaceae familie (knoflook, ui, sjalotjes, prei) gebruikt kun je hart en vaatziekten, sommige kankersoorten en bepaalde chronische ziekten tegengaan.
  • Ui: Dit wordt beweerd te beschermen tegen kanker van de maag en darmen. Het is rijk aan kalium, fosfor, jodium, fluor, ijzer en vitamines. Het bevordert de bloedstroming, helpt tegen suikerziekte en is een prima onderdeel van een evenwichtige en gezonde maaltijd.
  • Prei: Deze groente uit het Midden-Oosten is rijk aan vezel, vitaminen en mineralen. Het heeft een vochtafdrijvende en een ontstekingsremmende werking.
  • Avocado: Kook het met citroen, zalm en garnalen of maak er guacamole van. Het is gezond vanwege de onverzadigde vetzuren, en heeft een gunstige werking op het gezichtsvermogen, wondgenezing, striae en het hydrateert de huid.
  • Spinazie: Rijk aan magnesium, vitamines, ijzer, kalk en kalium. Beschermt tegen osteoporose, hartziekten, darmkanker en artritis.
  • Koolsoorten: Bloemkool, spruitjes en broccoli reinigen de lever van gifstoffen, reguleren de bloedsuiker en bestrijden prostaatkanker. Deze koolsoorten bevatten meer Vitamine C dan sinaasappelen!
  • Citrusvruchten: Sinaasappelen, grapefruit, citroenen en clementines verlagen de bloeddruk en het cholesterol en versnellen genezingsprocessen.
  • Bieten en wortels: Ondersteunen het immuunsysteem.

Ander Gezond Eten om te Proberen:

  • Groene thee: Theedrinkers hebben 16% minder kans op hart en vaatziekten.
  • Vis: Omega-3 vetten staan erom bekend dat ze het risico van hart en vaatziekten verminderen.
  • Donkere chocolade: Bevat polyfenol. Cacaopasta verbetert de bloedsomloop (indien gemaakt van donkere chocolade 70% of meer).
  • Zalm: Is rijk aan vitamine D. Vet zalmvlees is gunstig voor de huid, het helpt bij gebrek aan zonlicht.
  • Tomaten: Prostaatkanker wordt tegengegaan vanwege de lycopene, een sterke antioxidant.
  • Oesters: Rijk aan zink en gaan onvruchtbaarheid bij mannen tegen.

Deze lijst van gezond eten is verre van volledig. Maar als je leert ermee te koken zal dat je aanmoedigen om je eetgewoonten te veranderen. Blijf weg van gevulde eieren, cake en mayonaise en geef de voorkeur aan asperges, soep, knoflook en groenten.

Het Vermijden van Slechte Eetgewoonten

Een toenemend aantal kinderen en volwassenen zijn te dik. Dit komt door gebrek aan lichaamsbeweging maar ook vanwege slechte eetgewoonten.

Als we denken geen tijd hebben om na een werkdag te koken kunnen we geneigd zijn om snel wat te halen: hamburgers, kebab, taco's, tapas, pizza's, frieten, diepvriesmaaltijden en frisdrank. Weet evenwel dat zelf een maaltijd klaarmaken minder tijd kost dan nodig is om fast food kopen. Er zitten teveel chemicaliën, vet en zout in en te weinig vitamines en voedingsmiddelen. Het wordt vaak "junk food" genoemd. Daarnaast is het nogal duur en ongezond.

De slechte invloeden van fast food op de gezondheid, het budget en ook op het milieu zijn inmiddels bewezen: overgewicht, hartziekten, Alzheimer, kanker, en de vervuiling van aarde, rivieren en oceanen. Talloze onderzoeken geven een unanieme boodschap: het is beter voor je gezondheid als je in plaats van snel klaar maaltijden en cafetaria eten zelf thuis kookt.

Koken voor Plezier en Sociale Contacten

Kookkunsten leren is van groot belang in het dagelijkse leven. Maar dat is niet de enige reden. Je kunt ook veel plezier hebben aan koken. Het is een manier om je leven te delen met familie en vrienden en het bevordert je sociale contacten.

Tot de zestiger of zeventiger jaren werkten vrouwen vaak niet buitenshuis en een van hun taken was om voor hun man en gezin eten te koken. Tegenwoordig koken zowel mannen als vrouwen na hun werk. Het leren van de elementen van het koken is een ontspannen en plezierige activiteit geworden.

Door bewust te gaan koken bevrijd je jezelf van stress en negatieve gedachten waardoor je meer ontspannen bent.

De Keuken als Persoonlijk Ontwikkelingselement

Als kok in de dop ben je nog geen chef met een Michelin ster, maar je kunt jezelf wel verbazen als je je verborgen talenten en je vaardigheid om de inhoud van een boodschappentas om te zetten in een smakelijk gerecht gaat ontdekken!

Vaak zijn we in de keuken te negatief wat onszelf betreft. We bekritiseren alles wat we maken. Het is of te smakeloos, te droog, ongaar of juist te gaar. Deze kritiek is een uiting van een gebrek aan zelfvertrouwen. Hier zijn daarom wat tips om je op je gemak te gaan voelen en grip te krijgen op het keukenwerk:

  • Oefen geen druk uit op jezelf. Druk is voor de hogedrukpan!
  • Richt je op simpele, snelle en gemakkelijke recepten die niet duur en smaakvol zijn.
  • Proef, probeer, wijzig en ontrafel zijn DE woorden die je zelfvertrouwen wat het koken betreft zullen verhogen.
  • Werk aan je snijvaardigheid zodat je als een echte chef kunt optreden!
  • Laat de magnetron staan en experimenteer met verschillende kookmethoden zoals stomen, bakken, dichtschroeien, grilleren of braden.
  • Leer van je fouten. Het zal de volgende schotel nog betere maken.
  • Leer de kenmerken van ieder ingrediënt kennen zodat je met verschillende combinaties kunt spelen.

Hoe meer gerechten je klaarmaakt des te meer je vooruitgang zult maken en je zelfvertrouwen in de keuken opbouwen. Naast geld uitsparen en jezelf een kans geven om je handen vuil te maken is koken ook een manier om te ontspannen en momenten te delen met vrienden en je gezin.

Koken Brengt Voedsel en Cultuur Samen

Of je nu Aziatisch, Afrikaans, Amerikaans of Europeaans bent, elke samenleving heeft zijn eigen taal, cultuur en natuurlijk ook zijn eigen culinaire tradities. De keuken van de wereld is exotisch en aantrekkelijk voor een ieder die zijn of haar kookvaardigheid wil uitbreiden. Als je de keuken van een ander land leert kennen (zoals de Japanse, Italiaanse, Vietnamese of Maghreb) kun je door voedsel een reis rond de wereld maken!

Koken kan ook een instrument zijn om meer van elkaar te leren kennen en anderen wat te vertellen van onze eigen cultuur. Nu de wereld steeds meer multiculti wordt vindt er een soort culinaire menging plaats tussen onze eigen keuken met die van vreemde landen. Hierdoor krijgt dit buitenlands eten een verbinding met onze eigen keukengewoonten.

Word Meer Ecologisch Verantwoordelijk Door te Koken

We weten allemaal wel dat koken kan helpen om na een lange werkdag je te ontspannen. Het kan ook je creatieve vaardigheden prikkelen door het maken van verschillende schotels en desserts. Maar het is nog beter als jouw lekkernijen met respect voor de natuur worden gemaakt.

Toon je betrokkenheid met de planeet op je bord! Er wordt steeds vaker op aangedrongen om betrokken te zijn met de wereldbol en op een verantwoorde manier te consumeren, eten uit de omgeving te kopen en alleen te eten wat er op het moment geoogst wordt.

Er is ook allerlei informatie voorhanden hoe we onze eigen groentetuin kunnen beginnen, hoe vegetarisch te koken en hoe afval zelf te composteren. Leren koken betekent dus ook een pleidooi maken voor bescherming van het milieu.

Hier zijn een paar positieve handelingen die je thuis kunt uitvoeren:

  • Plaats een bijenkorf in je tuin (als je op het platteland woont) om bijen aan te trekken.
  • Laat planten groeien die nectar produceren (klaproos, brem, bernagie, laurier, aardbeiboom, amandel enzovoort). Hierdoor kunnen insecten ze bestuiven en vechten tegen hun uitsterven - een reëel gevaar dat ernstige gevolgen zou hebben voor het menselijk leven.
  • Kweek groente in je tuin. Er is dan geen reden om tomaten te kopen, je kunt zelf thuis salades maken en de basisbeginselen van agro-ecologie leren.
  • Maak je eigen compost. Recycle je etensafval en voed ermee je eigen grond.
  • Consumeer alleen plaatselijke producten om transport-vervuiling te voorkomen.
  • Eet volgens de seizoenen: een gezond dieet past zich aan aan de seizoenen. Dus geen tomaten meer in december!
  • Koop organische producten (los, zonder verpakking) en alleen wat je nodig hebt. Hierdoor heb je ook geen overmatig afval.

Koken Stimuleert Je Creativiteit en Verhoogt je Verstandelijke Ontwikkeling

Inspiratie, aanvoelingsvermogen en voorstellingsvermogen gebruik je allemaal bij het maken van je eigen maaltijden. Dit prikkelt je ontwikkeling doordat je helemaal geconcentreerd bent op je ingrediënten zonder afgeleid te worden door andere dingen. Bij het gebruik van verschillende kookmethoden en technieken zul je blijven leren. Je kunt zelfs je eigen menu's en gerechten maken.

Voorbereiding is Essentieel:

  • Maak een boodschappenlijst voordat je naar de supermarkt gaat.
  • Vervang ongezonde olie door bijvoorbeeld organische kokosnoot olie.
  • Beknibbel op calorieën door groenten en plantaardig voedsel te kopen die veel voedingswaarde hebben.
  • Pleeg onderzoek en kijk welke kruiden je kunt gebruiken om de smaak te verhogen.
  • Probeer verschillende granen en wissel dierlijk vet uit voor noten of veganistische alternatieven.

Zoals je ziet: eindeloze mogelijkheden!

Overzicht van Voordelen

Voordeel Omschrijving
Gezondheid Betere controle over ingrediënten, gezondere kooktechnieken, minder zout en suiker, beheersing van portiegroottes.
Kostenbesparing Lagere kosten per maaltijd, bulk inkopen, gebruik van restjes.
Sociaal Gezelligere maaltijden, quality time met familie, samen koken.
Milieu Gebruik van lokale en seizoensgebonden producten, minder afval, compostering.
Creativiteit Stimulatie van creativiteit en verstandelijke ontwikkeling, experimenteren met smaken en technieken.

labels: #Koken

Zie ook: