Het chipsaanbod is groter dan ooit. Naast groentechips is er chips met quinoa, kikkererwten en zelfs met spinazie en boerenkool. Maar zijn deze chips een gezond alternatief voor de klassieke aardappelchips?
De Realiteit Achter Verschillende Soorten Chips
‘Het maakt niet uit waarvan ze gemaakt zijn’, zegt voedingswetenschapper Liesbeth Smit over de verschillende soorten chips. ‘Ze hebben bijna allemaal evenveel calorieën en ze bevatten allemaal heel veel zout. Dan maakt het niet uit of ze iets meer vezels of groenten hebben.’
Groentechips: Gezonder of Niet?
Bij groentechips worden groenten als pastinaak en wortels gebruikt in plaats van aardappelen. Deze groenten zijn vers heel gezond, maar door ze te frituren worden ze net zo ongezond als aardappelchips. Veel goede voedingsstoffen zoals vitaminen gaan verloren tijdens dit proces en het vet- en caloriegehalte gaat ook flink omhoog. Ook bevat het product veel zout en kan ook hier de schadelijke stof acrylamide zijn ontstaan.
Ook de groentechips van het merk Trafo is geen gezonder alternatief, ondanks dat het product daadwerkelijk groente bevat. ‘Als je groente frituurt raakt het grootste deel van de vitamines verloren. De meeste vitamines kunnen niet tegen verhitting’, aldus de voedingswetenschapper.
Groentechips kunnen van allerlei groenten worden gemaakt. Denk aan wortel, rode biet, pastinaak en zoete aardappel. Zijn ze daardoor ook gezonder? Groenten verliezen door het frituren veel vitamines. Hoeveel vitamines er na het frituren overblijven in groentechips is niet precies bekend. In groentechips zit net als in gewone chips veel zout. Per 100 gram bevat groentechips ongeveer 1,2 gram zout. Het is beter om niet meer dan 6 gram zout per dag te eten. Een voordeel van groentechips is wel dat er meer vezels in zitten dan in gewone chips. Een nadeel is wel weer dat er in groentechips veel meer suiker zit. In 100 gram groentechips zit 20 gram suiker of meer. Dat staat gelijk aan 5 suikerklontjes!
Tortillachips met ‘Kale and Spinach’
De tortillachips van het merk Mister Free’d wordt verkocht in supermarkten en natuurwinkels. Op de groene verpakking staat met grote letters ‘kale and spinach’, oftewel boerenkool en spinazie. Maar hoeveel groente zit er nou eigenlijk in deze chips? Dat is vier procent boerenkoolpoeder en twee procent spinaziepoeder. Volgens Smit krijgen we bij het eten van honderd gram chips evenveel groente binnen als door het eten van één cherrytomaat.
Zoutgehalte in Chips
De kikkererwtenchips van het merk De Rit lijkt zelfs ongezonder dan een doorsnee naturel chips. Zo bevat de smaak rozemarijn 488 kcal en maar liefst 2,5 gram zout per 100 gram. ‘Het lijkt heel gezond, maar er zit meer zout in dan in alle andere chips’, zegt Smit. Het advies van het Voedingscentrum aan volwassenen is om maximaal 6 gram zout per dag te eten.
Naast de hoeveelheid vettigheid bevat groentechips ook zout. Per 100 gram gaat het om ongeveer 1,3 gram zout. Het advies vanuit het Voedingscentrum is om per dag maximaal 6 gram aan zout binnen te krijgen. Niet alleen in chips, maar ook in veel andere voedingsmiddelen zit zout.
Light en Ovenchips: Een Beter Alternatief?
Ook de light en ovenchips zijn volgens Liesbeth Smit niet gezonder. ‘Als je deze hele zak (Lays Light Naturel van 170 gram, red.) zou eten, dan zou je bijna de helft van je totale aantal calorieën per dag binnenkrijgen. Dus is dit light? Nee, absoluut niet! Als je wil afvallen zou ik dit absoluut niet eten.’ De oven baked chips van Lays zou volgens de verpakking vijftig procent minder vet bevatten dan normale aardappelchips. ‘Maar het bevat alsnog bijna evenveel calorieën. (...) De verhouding wordt gewoon anders. Als er minder vet in zit, dan zit er meer aardappel in’.
Chips die in de oven zijn gebakken, in plaats van gefrituurd, zijn minder vet en bevatten minder calorieën. Het is dus een gezondere keuze dan gewone chips, maar dat maakt het niet tot een gezond product. Soms worden de aardappels vervangen door linzen, maïs (‘popcornchips’) of bijvoorbeeld soja-eiwit. Die chips bevatten meer vezels of eiwitten. Het nadeel van is dat ze naast het vele zout vaak veel toevoegingen bevatten om de chips lekker te laten smaken, zoals suiker en kunstmatige zoetstoffen. Dat heeft gewone aardappelchips dan weer niet. Die bestaan alleen uit aardappel, plantaardige olie en zout. Check het etiket. Sommige chips bevatten meer zout of extra toevoegingen, zoals suiker. Wil je de minst slechte optie kiezen, ga dan voor naturel chips die in de oven gebakken zijn.
Acrylamide: Een Risico?
Van koffie tot brood, muesli tot (groente)chips. Velen van ons kunnen niet zonder. Maar al deze producten bevatten een stof die mogelijk schadelijk is. Acrylamide is de boosdoener. Hoe belandt deze stof in ons eten, en moeten we al deze producten voortaan links laten liggen? In tegenstelling tot sommige additieven en conserveringsmiddelen, is acrylamide niet opzettelijk toegevoegd aan voedsel. Het zijn vooral bewerkte voedingsmiddelen met een plantaardige oorsprong die acrylamide kunnen bevatten. Denk hierbij aan alledaagse producten zoals (groente)chips, friet, koekjes en ontbijtgranen. Wanneer deze ingrediënten worden verhit tot temperaturen boven de 120 graden Celsius, reageren ze met elkaar en vormen ze acrylamide.
Wat opvalt is dat er voor groentechips nog geen specifieke limiet is vastgesteld. Dit is opmerkelijk, gezien het gezonde imago van groentechips. De Europese Unie heeft daarom limieten vastgesteld om de hoeveelheid acrylamide per product zoveel mogelijk te beperken.
Voedingswaarden Vergelijking: Normale Chips vs. 'Gezondere' Opties
De ‘gezonde’ chips varianten bevatten iets minder calorieën. Erg veel scheelt het echter niet. De oven baked chips bevat de minste calorieën en vet. Opvallend is dat de groentechips veel meer suiker bevatten dan de andere soorten. Er zijn dus inderdaad soorten chips op de markt die (iets) minder calorieën en vet bevatten.
Hieronder een vergelijking van de voedingswaarden per 100 gram:
| Soort Chips | Calorieën (kcal) | Vet (g) | Suiker (g) |
|---|---|---|---|
| Normale Chips | [Waarde ontbreekt in de tekst] | [Waarde ontbreekt in de tekst] | [Waarde ontbreekt in de tekst] |
| Lays Light Chips | [Waarde ontbreekt in de tekst] | [Waarde ontbreekt in de tekst] | [Waarde ontbreekt in de tekst] |
| Lays Oven Baked | [Waarde ontbreekt in de tekst] | [Waarde ontbreekt in de tekst] | [Waarde ontbreekt in de tekst] |
| Albert Heijn Groentecrisps | [Waarde ontbreekt in de tekst] | [Waarde ontbreekt in de tekst] | [Waarde ontbreekt in de tekst] |
Tips voor een Bewuste Keuze
- Lees het etiket: Check het etiket. Sommige chips bevatten meer zout of extra toevoegingen, zoals suiker.
- Minder zout:‘Ga voor de chips met het minste zout. Minder dan 1 gram zout per 100 gram. De problemen die er zijn zitten in het zout, maar als je verder nergens zout toevoegt en niet kookt met kant en klare pakjes dan denk ik: geen probleem.
- Gezonde alternatieven:Als je gezonder wil eten, ga dan niet voor de groentechips maar voor groente, luidt het advies van Smit. Dat is niet alleen gezonder, maar ook goedkoper. Wil je voor een gezondere snack gaan, dan kun je beter kiezen voor tomaatjes, komkommer of wortel in combinatie met een lekkere (zelfgemaakte?) dip.
- Geniet met mate:Natuurlijk mag je ook best een keer genieten van wat chips. Af en toe een schaaltje (of soms een hele zak ;)) kan ECHT geen kwaad. Vaak chips eten is echter niet zo verstandig. Het is erg calorierijk, waardoor je er snel van aankomt. Als je dan chips gaat eten tijdens jouw genietmomentje, kies dan gewoon de soort die jij het ALLERlekkerst vindt.
De Psychologie Achter Chips
Waarom maakt een zak chips zoveel lawaai? Het heeft te maken met psychologie achter het eten van chips. Uit onderzoek blijkt namelijk dat het knisperen van zowel de chips als de zak veel invloed hebben op de smaaksensatie bij het eten van chips. Mensen associëren chips nou eenmaal met het krakende krokante geluid, en daar spelen de fabrikanten op in. Klinkt het product zoals je verwacht, dan stimuleert dat de smaakbeleving.
Waarom Zit Er Zoveel Lucht in een Zak Chips?
Je hebt je vast wel eens gestoord aan het feit dat zodra je een zak chips opent hij maar half vol zit. Waarom is dat? Als je een zak volpropt met chips, zouden ze tijdens het transport naar de supermarkt (en jouw huis) verkruimelen. De lucht in de zakt werkt dus als een soort airbag. Maar er is nog een reden. Die 'lucht' in je zak chips is namelijk helemaal geen lucht, maar stikstof. Deze stikstof zorgt er voor dat jouw chips niet bederven, en tevens krokant blijven.
labels:
