Suiker en koolhydraten worden vaak door elkaar gehaald. Er zitten koolhydraten in brood, maar betekent dat ook dat er veel suikers in zitten? In dit artikel duiken we dieper in op het suikergehalte van bruin brood en hoe dit past in een gezond voedingspatroon.

De Rol van Koolhydraten

Koolhydraten komen maar niet van hun slechte naam af, omdat ze je dik zouden maken en ongezond zijn. De feiten liggen echter wat anders. Daarom is het ook niet nodig om brood, een belangrijke bron van koolhydraten, in de ban te doen. We hebben allemaal elke dag energie nodig om ons lijf aan het werk te zetten. Die energie halen we uit koolhydraten, eiwitten en vetten. Als je koolhydraten laat staan, zal je energie uit eiwitten en vetten moeten komen, en dat heeft nadelen.

Eiwitten dienen vooral als bouwstoffen en zijn voor het lichaam moeilijker om te zetten tot brandstof. Bij dat proces ontstaat ook ammoniak, dat in grote hoeveelheden je lever en nieren belast. Vetten zijn noodbrandstoffen. Die worden pas aangesproken als je glucosevoorraad op is. Als je langdurig koolhydraten links laat liggen, zet je lijf die vetten niet om naar glucose, maar naar ketonen: een ‘tweederangs glucose’ dat je lichaam belast en waarvan een teveel zelfs tot bloedverzuring kan leiden.

Het is slim om die koolhydraten te halen uit zetmeelrijke producten en het suikergehalte laag te houden. Dit doe je door te kiezen voor producten gemaakt van de hele graankorrel. In die volkorenproducten zitten nog alle natuurlijke vezels en voedingsstoffen. Volkorenbrood is daarom een prima bron van koolhydraten.

Van zowel eiwitten, vetten als koolhydraten kun je aankomen wanneer je er meer van eet dan je verbruikt. De basis van brood is (volkoren)meel, water of melk, rijsmiddel en zout. Als je toch moeite hebt om op gewicht te blijven, laat dan eens je voeding doorrekenen. De ervaring leert dat de dikmakers juist zitten in dingen waar je niet zo snel aan denkt.

Een hoge consumptie van suiker kan gewichtstoename en tandbederf veroorzaken. Wil je minder suiker eten, neem dan minder frisdrank, sap, koek, snoep en gebak. In die producten zitten veel calorieën, maar weinig voedingsstoffen zoals vitamines, mineralen en vezels.

Suiker in Brood: Functie en Hoeveelheid

Sommige soorten brood die je in de supermarkt of bij de bakker kunt kopen bevatten suiker. Vaak wordt er suiker aan het brood toegevoegd als voeding voor de gist. Suiker wordt daarom ook wel een ‘broodverbetermiddel’ genoemd. Suikers kunnen verschillende functies hebben bij de bereiding van brood. Zo is er de belangrijke rol bij de voeding van gist, waardoor het brood sneller rijst.

Gemiddeld genomen weegt een boterham 30 gram. Brood bevat volgens de NEVO-tabel gemiddeld 2 tot 3 gram suiker per 100 gram. Dus een snee brood bevat gemiddeld iets minder of meer dan 1 gram suiker. Ter vergelijking: een suikerklontje is ongeveer 4 gram. Bruinbrood bevat over het algemeen iets minder suiker dan witbrood. Maar let op: het schap in de supermarkt bevat veel verschillende soorten brood. Het suikergehalte verschilt vanzelfsprekend per soort.

Suikers kunnen verschillende functies hebben in een brooddeeg. De belangrijkste functie is het voeden van de gist. Een broodverbetermiddel bevat om deze reden bijvoorbeeld vaak dextrose, een vorm van glucose. De gist gebruikt de suikers en zorgt ervoor dat het brood sneller rijst en het broodvolume toeneemt. Hiernaast zorgen de suikers, zoals fructose en glucose, voor een mooie bruine korst. Ook kunnen suikers worden toegevoegd voor de smaak van het brood.

Bruinbrood Versus Witbrood

Is brood dat suiker bevat per definitie slecht voor je? Beslist niet. Bruinbrood en volkorenbrood zijn al jaren een vast onderdeel van een gezond voedingspatroon. Van volkorenbrood is bijvoorbeeld bewezen dat het gunstige gezondheidseffecten heeft. Witbrood is daarentegen minder gezond, omdat het minder vezels bevat.

Steeds meer mensen vragen zich af of er suiker in brood zit. En zo ja, of het er ook uit kan. Er wordt een kleine hoeveelheid suikers toegevoegd aan brood. Dit wordt vooral gebruikt als voeding voor de gist. Daarnaast wordt tijdens de broodbereiding een klein beetje suiker gevormd. Uiteindelijk is de hoeveelheid suiker laag.

Koolhydraten in Brood

De termen suiker en koolhydraten worden vaak door elkaar gebruikt maar hebben niet dezelfde betekenis. Koolhydraten zijn opgebouwd uit één of meerdere bouwstenen. Alleen koolhydraten die uit een of twee bouwstenen bestaan, de zogenaamde mono- en disachariden, worden suikers genoemd. Voorbeelden van suikers zijn glucose, fructose (fruitsuiker), lactose (melksuiker) en sacharose (tafelsuiker). Onbewerkte producten, zoals groente, fruit en zuivel bevatten van nature suikers. Suikers worden ook door producenten toegevoegd aan producten.

Het lichaam maakt geen onderscheid tussen toegevoegde suikers en suikers die van nature aanwezig zijn en zet uiteindelijk alle verteerbare koolhydraten om in voornamelijk glucose. Brood wordt gemaakt van bloem en/of (volkoren)meel dat voornamelijk uit koolhydraten bestaat. De koolhydraten die aanwezig zijn in bloem/(volkoren)meel bestaan vooral uit polysachariden (zetmeel) en vezels. Zetmeel is dan ook de belangrijkste van de koolhydraten in brood. Suikers zijn in een kleine hoeveelheid aanwezig in brood, ongeveer 2 gram per 100 gram brood.

Voedingswaarde van Brood

Brood bevat veel waardevolle voedingsstoffen. Brood is de leverancier van koolhydraten, vezels, (plantaardig) eiwit en bepaalde vitamines en mineralen. De totale hoeveelheid voedingsstoffen wordt de voedingswaarde van een product genoemd. Het belangrijkste ingrediënt in brood dat bijdraagt aan de voedingswaarde is bloem, meel of volkorenmeel. Daarnaast kan de bakker nog andere ingrediënten zoals vruchten, zaden of noten toevoegen aan het brood. Tussen wit, bruin en volkorentarwebrood zie je al verschillen in de voedingswaarde. Vooral in de hoeveelheid vezels.

Ons lichaam heeft voedingsstoffen nodig om te functioneren en presteren, zoals werken, wandelen of sporten, maar ook om te denken of te slapen. Ook inwendige processen, zoals het kloppen van ons hart, is ervan afhankelijk. Deze voedingsstoffen zitten in ons voedsel. Het lichaam heeft grote hoeveelheden macrovoedingsstoffen nodig. Macrovoedingsstoffen leveren energie en zijn bouwstoffen.

Tips voor Gezond Beleg

Brood wordt meestal niet zonder beleg gegeten. Hier zijn enkele gezonde opties:

  • Kaas, smeerkaas, cottage cheese/Hüttenkäse, Zwitserse strooikaas
  • Magere vleeswaren
  • Gekookt / gebakken ei (max. 2 per week)

Vermijd beleg met veel koolhydraten, zoals jam, (appel)stroop, vruchtenhagel, honing, hagelslag, chocoladepasta. Kies in plaats daarvan voor producten rijk aan voedingsvezels zoals volkoren-, bruin- en roggebrood.

Overige Voedingstips

  • Maak bij voorkeur gebruik van producten rijk aan voedingsvezels: volkoren-, bruin- en roggebrood.
  • Kies voor producten met onverzadigd (gunstig) vet, zoals (dieet)halvarine of (dieet)margarine.
  • Gebruik minimaal 1x per week vis en bij voorkeur vette vis zoals haring, makreel, zalm, heilbot, forel.

Voedingswaarden per Broodsoort

Deze tabel geeft een overzicht van de hoeveelheid koolhydraten, suikers en energie per portie van verschillende broodsoorten:

Product Per Portie Koolhydraten Suikers Energie
Beschuit, volkoren 1 stuk (= 10 g) 6,9 g 1,2 g 39 kcal
Beschuit, wit 1 stuk (= 10 g) 7,6 g 1,2 g 41 kcal
Ciabatta, wit 1 stuk (= 50 g) 24,4 g 1,1 g 127 kcal
Cracker 1 stuk (= 10 g) 7 g 0,5 g 47 kcal
Cracker, volkoren 1 stuk (= 10 g) 7 g 0,7 g 38 kcal
Croissant 1 stuk (= 40 g) 16,9 g 1,4 g 157 kcal
Krentenbol 1 bol (= 50 g) 25,4 g 10,8 g 134 kcal
Roggebrood 1 plak (= 25 g) 9,1 g 1,9 g 49 kcal
Speltbrood 1 snee (= 35 g) 15 g 0,7 g 83 kcal
Tijgerbrood, bruin 1 snee (= 35 g) 15,4 g 0,7 g 83 kcal
Tijgerbrood, wit 1 snee (= 35 g) 14,5 g 0,8 g 75 kcal
Volkorenbrood, fijn 1 snee (= 35 g) 13,8 g 0,7 g 82 kcal
Volkorenbrood, grof 1 snee (= 35 g) 13,5 g 0,6 g 82 kcal
Zuurdesembrood, volkoren 1 snee (= 35 g) 14,2 g 0,7 g 82 kcal

Let op: fabrikanten veranderen soms een recept. Bekijk daarom altijd zelf het etiket van een product. Dan weet je zeker wat je eet.

labels: #Brood

Zie ook: