De aardbei (Fragaria) is een geslacht van bloeiende planten uit de rozenfamilie (Rosaceae), vooral bekend om zijn eetbare vruchten. Botanisch gezien is de aardbei een schijnvrucht. Er zijn meer dan twintig soorten en van de geteelde aardbei zijn er vele honderden rassen.

Geschiedenis van de Aardbei

In de bronstijd werd de aardbei al door mensen gebruikt, maar pas vanaf de 14e eeuw werden aardbeiplanten vanuit het wild in tuinen aangeplant. In die tijd werden ze vooral gebruikt als sierplant en voor medicinaal gebruik. De vrucht was klein en de planten waren niet erg productief. Al in de 16e eeuw werden in Zuid-Holland aardbeien geteeld rond Leiden en Delft. Vooral de rijken aten het.

De aardbei zoals wij die kennen is ongeveer 250 jaar oud. In de 17e en 18e eeuw zijn uit de beide Amerika's de octoploïde soorten Fragaria virginiana (Noord-Amerika) en Fragaria chiloensis (Zuid-Amerika) ingevoerd. In 1766 werd de aardbei voor het eerst uitvoerig beschreven door Antoine Nicolas Duchesne en gaf hij aan zijn beschreven soort de Latijnse naam Fragaria ananassa. Deze soort had echter ook veel kenmerken van de ingevoerde soorten. Daarom wordt aangenomen dat de in Europa geteelde aardbei een hybride is van Fragaria virginiana en Fragaria chiloensis en is de goede soortnaam Fragaria ×ananassa. Later zijn ook kruisingen gemaakt met de octoploïde soort Fragaria ovalis.

In Californië werden vooral aardbeien geteeld met een zeer harde vrucht, vergelijkbaar met een appel. De in Europa geteelde vruchten waren daarentegen zacht. In Nederland en België komen de diploïde Bosaardbei (Fragaria vesca) en de zeldzame hexaploïde Grote bosaardbei (Fragaria moschata) in het wild voor.

Aardbeienrassen: Een Overzicht

Er zijn meer dan twintig soorten. Van de geteelde aardbei zijn er vele honderden rassen. Wereldwijd zelfs meer dan zeshonderd rassen. Het beste kan men rassen kiezen waarmee je zo lang mogelijk kunt genieten van verse aardbeien.

Plant daarvoor een combinatie aan van vroege, midden, late en doordragende rassen aan. De doordragende rassen beginnen in mei met de bloei en dat gaat door tot diep in de herfst.

Populaire Rassen

  • Elsanta: Een zeer productief ras met grote en sterke vruchten, die langer bewaard kunnen worden. Prima ras voor in de volkstuin, echter niet planten op aardappelland ivm ziektes.
  • Sonata: Sonata is een kruising van Elsanta en Polka. Sonata geeft mooie, grote en heerlijke aardbeien en heeft een prima opbrengst. Wat ons betreft is Sonata echt een aanrader voor in de moestuin! SKAL gecertificeerd.
  • Lambada: Een ras voor de echte fijnproevers! Een zeer zoete en sappige aardbei met uitzonderlijke smaak. 1 van de lekkerste aardbeien! De Lambada is een aardbei met een hele unieke zoete smaak en een vrij hoge productie. Neem je de aardbeienteelt serieus, dan is dit één van de aardbeien die op je lijst staat.
  • Korona: De Korona aardbei is de zoetste aardbeiensoort met uitstekend aardbeien aroma. Zeer geschikt ras voor de volle grond en geeft mooie grote en donkerrode smakelijke vruchten. Korona is goed bestand tegen ziekten. Dit ras adviseren wij voor de moestuin. Als je de aardbei zoekt die smaakt als een aardbei en die tevens het zoetste is dan zit je bij Korona goed.
  • Honeoye: Helderroot, middelgroot, sappig en uitstekende smaak geschikt voor droge zandgronden
  • Induka: Een laat ras.
  • Repita: Een doordraagende variëteit met helderrode, stevige, sappige vruchten met een goede smaak.
  • Daroyal: Een lekker ras en geeft vroeg in Juni al mooie grote vruchten. Het is een sterk ras, minder gevoelig voor bodemziektes.
  • Darselect: Rijpt iets later dan Daroyal en Christine en geeft enorme vruchten. De aardbeien zijn stevig en heerlijk zoet van smaak. Weinig gevoelig voor ziektes. Darselect is een vrij nieuw, vroeg rijpend Frans ras, goed bestand tegen warme omstandigheden en goed forceerbaar.
  • Faith: Een nieuw ras in het midden-late segment. Faith geeft een hoge opbrengst, grote vruchten en is ook goed houdbaar. De smaak is bovendien uitstekend!
  • Mieze Schindler: Wordt ook wel “de frambozenaardbei” genoemd.
  • Snow White: Is een mooie witte aardbei. De vruchten hebben veel aroma met fris fruitige ananas smaak.

Speciale Aardbeienrassen

  • BEE Honest: Een nieuw ras met bijzondere eigenschappen.
  • Viva Patricia: Dit vroege voorjaarsras biedt een uitzonderlijk zoete smaak en verrassend knapperige textuur, en is beschikbaar van maart tot en met juni.
  • Ostara: De meest verkochte aardbei in ons assortiment. Deze kleine witte aardbei wordt ananasaardbei genoemd omdat de smaak iets weg heeft van een ananas.
  • Mara des Bois: Een zeer goed smakende franse bosaardbei. Een makkelijk ras die zowel buiten als in de kas goed te gebruiken is.
  • Vima Xima: Is een hele goeie late aardbei voor de particulier. Deze aardbei wordt vaak verkocht onder de naam 'klimaardbei'.

Zeldzame en Oude Rassen

Onze collectie aardbeien bestaat voor een deel uit zeldzame oude rassen, die slechts mondjesmaat leverbaar zijn. In juli wordt jaarlijks een nieuwe teelt door onze kweker opgepot, welke in september wordt geleverd.

  • '1864': Voor zijn soort vrij klein, maar extra fijn van smaak! De violetrode vruchten hebben licht vruchtvlees met een heerlijke, muskusachtige geur en een prettig aromatische smaak en ruim voldoende zoet: een smaakaanrader dus!
  • Blanc Amélioré (1900): De kruipende planten groeien het liefst op een half beschaduwde plaats. Het is twijfelachtig of de kloon die vandaag de dag in omloop is, identiek is aan het historische ras van rond 1900 vanwege de niet-doordragende groeiwijze; desalniettemin een goed ras met vrij grote, soms zelfs zeer grote, witte vruchten.

Seizoenen en Smaak

Wanneer de lente in volle gang is, kleurt ons keurijke aardbeien assortiment steeds meer mee. De aardbeien op een rijke bodem krijgen meer voeding en daardoor een volle smaak. Ook de hoeveelheid zon en de tijd die de aardbei krijgt om te groeien is bepalend voor de smaak.

De Lambada is als een kostbare bonbon rechtstreeks uit de natuur, sappig en heerlijk zoet van smaak. Vanaf half februari tot begin mei plukken we deze verrukkelijke aardbei exclusief voor de ware aardbeienliefhebber. Eenmaal geproefd is er grote kans dat je nooit meer anders wilt.

Ja, er zijn zeker verschillen in smaak tussen onze verschillende rassen. De ene aardbei is wat zoeter dan de ander.

Bewaren en Schoonmaken

Aardbeien zijn in de koelkast een dag of drie houdbaar. Dit is uiteraard sterk afhankelijk van de rijpheid van de vrucht. Het beste is nog steeds om de aardbeien dagvers te verorberen. Schoonmaken Na het plukken kun je de aardbeiden het beste direct consumeren. Dan zijn ze het lekkerst.

Voor het consumeren van deze vruchten verwijderd u eerst de kroontjes. Steek ze er gewoon met een puntig mesje uit. Spoel vervolgens de aardbeien af onder de koude kraan maar laat ze nooit in het water staan. Ze zuigen zich dan vol met water waardoor de smaak verloren gaat.

Voedingswaarde en Gebruik

Verse aardbeien zijn zeer gezond vanwege hun hoge vitamine C-gehalte (60 mg per 100 g). Aardbeien zijn niet alleen ontzettend lekker, maar zijn ondertussen ook rijk aan vitamine C, vezels, foliumzuur, kalium en antioxidanten.

Aardbeien zijn veelzijdig in gebruik. Je kunt ze los uit het handje eten, of gebruiken in diverse soorten recepten. Daarnaast wordt de aardbei door zijn sterk aroma als smaakversterker gebruikt in onder andere yoghurt. In het algemeen lusten de meeste mensen wel aardbeien. Dat komt door de zoete, milde smaak. Daarnaast moeten ze mooi glanzen en een goede vorm hebben.

Aardbeien worden veel gebruikt voor het maken van jam. Meestal wordt hier diepvriespulp uit onder andere Polen voor gebruikt.

Tabel van Aardbeienrassen en Hun Kenmerken

Ras Seizoen Smaak Gebruik
Lambada Eind februari t/m half juni Heerlijk zoet en aromatisch Puur, klassieke combinaties
Elsanta - Goede smaak Directe consumptie, volkstuin
Sonata - Mooi, groot en heerlijk Directe consumptie, moestuin
Korona Eind mei tot ca half juni Zoetste aardbeiensoort, uitstekend aroma Jam, directe consumptie
Ostara - Iets weg van een ananas Directe consumptie

labels: #Ei

Zie ook: