De zoete aardappel, ook wel bataat genoemd, is anders dan de naam doet vermoeden geen familie van de normale aardappel. Zoete aardappel is een plant uit de windefamilie, familie van de haagwinde dus. Die veel mensen liever niet in de moestuin zien.

Teelt van Zoete Aardappel

Zoete aardappel is een (sub)tropisch gewas, maar omdat de vraag ernaar groeit, zijn er ook in Nederland steeds meer rassen te vinden die goed groeien in een gematigd klimaat. Echter geldt nog steeds: hoe meer warmte, hoe beter de oogst. Dus in een kas of onder een tunnel zullen de planten een betere opbrengst geven dan in de buitenteelt.

De zoete aardappelen, ook wel bataten genoemd, vermeerderen door pootgoed in de grond te stoppen. Het zijn 2 leuke kleuren en soorten die ook geschikt zijn voor het Nederlandse klimaat. Dit is natuurlijk ook niet geheel onbelangrijk. Deze kun je het beste uitplanten als het lekker warm is buiten, want het moet zeker warmer zijn dan 15 graden. Dit is dus pas eind mei/begin juni.

Het is wel de bedoeling dat je de aardappelen eerst binnen voor laat schieten. Zet de zoete aardappeltjes in een glas met water op een zonnige plek met het puntje naar beneden en de bolle kant naar boven. Poot de zoete aardappels met de worteltjes eraan in de grond en bedek ze met een laag aarde.

Het worden grote planten, dus mocht je ze in de volle grond uitplanten, houd dan zeker rekening met 70-80 cm ruimte tussen de planten. Ik kreeg van een medemoestuinder de tip dat het kweken in potten minder goed werkt. Ik spreek niet uit ervaring, dus ik kan dit niet bevestigen. Daarom kies ik ervoor om de zoete aardappels dit jaar zowel in een pot en in de volle grond te kweken om het te testen.

Gelukkig is de zoete aardappel anders dan de gewone aardappel. Niet alleen de smaak en de voedingswaarde verschillen, maar ook is de zoete aardappel niet gevoelig voor de verschrikkelijke ziekte Phytophthora. Wel zijn er beestjes dol op, dus zorg ervoor dat je ze, in de periode dat de slakken actief zijn, bijvoorbeeld afdekt om te voorkomen dat ze opgegeten worden.

De oogst is echt afhankelijk van het weer en de verzorging gedurende het seizoen. Hebben de plantjes het lekker warm en genoeg water gehad en groeien ze op een luchtige humeuze grond, dan kun je zeker een aantal aardappeltjes terugvinden. Ze groeien aan de wortels, want het zijn eigenlijk verdikkingen van de ondergrondse wortels.

Als je ze kweekt in de aardappelpotten, kun je tussendoor heel goed checken hoe ver ze zijn. Maar houd er zeker rekening mee dat de aardappels pas te oogsten zijn eind september/oktober. Geduld hebben is dus zeker nodig. Al zijn de aardappeltjes maar klein, gooi ze niet weg. Deze kleintjes zijn het allerlekkerst. Dit geldt trouwens voor veel meer gewassen.

Het is nu tijd om de plantjes te kopen. Deze heb ik online besteld, omdat deze plantjes helaas in geen enkel tuincentrum te vinden zijn in Den Haag. Zoete aardappelen zijn de laatste jaren erg populair geworden. Steeds meer hobbyisten maar zeker ook boeren kweken zoete aardappelen in Nederland en België.

Zoete aardappelen komen oorspronkelijk uit Zuid-Amerika. Dat de warmte bij de opkweek uiterst belangrijk is, zal je dan ook niet verbazen. Enkel dankzij goed geselecteerde rassen kunnen we bij ons zoete aardappels kweken. Het is zeker en vast mogelijk om zelf zoete aardappel te telen. In tegenstelling tot aardappelen worden niet de knollen geplant maar de stekjes die je uit de knollen kweekt.

De plantjes verdragen geen nachtvorst en vereisen een opgewarmde grond om een goede start te kunnen nemen. Is het half mei slecht weer, kan je het uitplanten beter uitstellen en de plantjes in de potjes laten uitgroeien. Tot half juni kan je nog uitplanten en zal de plant de groeiachterstand inhalen. Je kan zoete aardappel ook in grote zakken potgrond kweken als je moestuin onvoldoende zon vangt.

De ideale bodemtemperatuur om de zoete aardappels aan te planten is 17°C. (bodemtemperatuur is verschillend van dagtemperatuur!) Deze bodemtemperatuur haal je tussen half mei en half juni. In een kas of tunnel kan het iets vroeger. De plantafstand tussen de verschillende planten is idealiter 30 cm tussen de planten en 0.75 m tussen de rijen.

Teveel ruimte tussen de planten kan zorgen voor te grote knollen. Ik heb ze aan de kant van de tuin geplant zodat ze tegen de draad kunnen opklimmen. Zoete aardappelen maken veel bladmassa en krijgen ranken tot wel 2 m lang. Ze nemen dus veel plaats in beslag als je ze in volle grond plant tenzij je ze laat klimmen.

Als de planten goed zijn aangeslagen, kan je ze aanaarden net als bij gewone aardappelen. Dit bevordert de knolvorming. De plant maakt een fijn netwerk van wortels ondergronds waarbij sommige wortels verdikken tot een knol. Zolang het warm is, liefst tot eind oktober, blijven de planten in de grond staan. Aan temperaturen lager dan 11°C hebben de planten een hekel. In dat geval kan je beter oogsten.

Om bloemen te krijgen aan zoete aardappelplanten, moet de temperatuur gemiddeld steeds meer dan 25°C; dat is in onze contreien niet vaak het geval. Om zoete aardappels te kweken, heb je vooral een goed doorlatende en humusrijke grond nodig met veel bodemleven. Concreet betekent dit dat de grond rijk is aan organisch materiaal.

Zoete aardappelplanten hebben regelmatig vocht nodig tijdens de groei omdat ze veel water verdampen via de bladeren in een warm klimaat. Wacht niet met water geven tot de bladeren zichtbaar slap hangen. Zoete aardappel is een plant die veel warmte en water nodig heeft maar tegelijkertijd geen natte voeten wil hebben.

Wanneer Zoete Aardappel Oogsten?

Afhankelijk van de temperatuur van het moment, oogst je half of eind oktober. De bodemtemperatuur mag niet zakken onder de 11 °C voor het rooien. De knol wordt dan bitter en gaat mogelijks rotten. De zoete aardappels kunnen redelijk ver van de moederplant groeien. Oogst dus zeer voorzichtig zodat je ze niet beschadigd.

Vooral in volle grond is dat niet evident. Je kan de grond rondom de plant wat los maken en dan met je handen de knollen zoeken. Als de zoete aardappelen geoogst zijn, leg je ze in laagjes in verschillende bakken.

Tip: de stengels van de zoete aardappel kan je vooraf afsnijden. De bladeren zijn eetbaar, de smaak situeert zich tussen wilde spinazie en snijbiet. Je kan ze gestoofd verwerken in wokgerechten.

Ziektes en Plagen

In Nederland en België kent de zoete aardappel weinig ziektes. Bladluizen komen nagenoeg niet voor omwille van de stevige bladeren en de lage stikstofbehoefte van de plant. Als er al bladluizen voorkomen, is het voornamelijk op de jonge stekken. Als je er snel bij bent, kan je ze gewoon manueel verwijderen. Indien de aantasting verder is gevorderd, kan je gebruik maken van larven van lieveheersbeestjes.

De gamma-uil en kooluil kunnen eitjes afleggen op de bladeren van de zoete aardappelplanten. Zoete aardappel is gevoelig voor koude en te natte grond. Wateroverlast zorgt ervoor dat de wortels afsterven. Te natte voeten leidt tot gele bladeren en afname van de knolvorming.

Magnesium gebrek treedt niet vaak op. Als het voorkomt, is dit meestal het gevolg van een te grote kalibemesting of een te grote aanwezigheid van kalium in de bodem. Dit gebrek uit zich door een brede geelverkleuring aan de randen van de oudere bladeren.

Woelmuizen, muizen en ratten vinden de zoete aardappel wel een lekkere hap. Heb je echt veel last van knaagdieren, kan je overwegen om de zoete aardappels toch vroeger te rooien dan eind oktober om de schade te beperken.

Bewaren van Zoete Aardappelen

De zoete aardappel moet in eerste instantie 7 tot 14 dagen warm en donker bewaard worden, liefst bij 28°C. Na 14 dagen kunnen de zoete aardappelen naar hun definitieve overwinteringsplaats, idealiter een donkere, droge plaats bij 15°C met een goede ventilatie. Het is goed om de zoete aardappelen eerst een tijd op te slaan vooraleer je ze consumeert. Daardoor worden ze zoeter.

De zwarte vlekken die je ziet op de zoete aardappel bij het schillen heeft te maken met de bewaring. Zoete aardappelen moeten na de oogst minstens 7 dagen (sommigen zeggen 14 dagen) bij hoge temperatuur bewaard worden; idealiter 28°C. Door deze hoge temperaturen kunnen de wonden die veroorzaakt zijn door het oogsten helen, wordt de schil dikker en de knol zoeter. Als de wondheling niet heeft plaats gevonden en de zoete aardappelen meteen koel worden opgeslagen, ontstaan de zwarte vlekken onder de schil.

Tips voor een succesvolle teelt

  • Zoete aardappelen kweken in potten: heb je weinig ruimte? Je kunt zoete aardappelen ook in grote potten of zakken kweken.
  • Combinatieteelt: zoete aardappelen groeien goed samen met bonen en maïs, wat kan helpen bij het verbeteren van de bodemkwaliteit.
  • Bewaren en verwerken: zoete aardappelen kunnen maandenlang worden bewaard op een koele, donkere plek.

Onze werkwijze

Als aanbieder van zoete aardappels geven we je graag een kijkje in onze keuken. Doordat wij deze processen geheel in eigen beheer hebben, kunnen wij onze kwaliteit blijvend garanderen. Heb je een vraag of wil je een keer langskomen? Laat het ons weten. De koffie staat klaar!

  1. Planten: Het zoete aardappel seizoen gaat van start! Rond mei komen namelijk de eerste zoete aardappel stekjes binnen van onze meest betrouwbare leveranciers. Dankzij de unieke planttechniek die wij hanteren, worden de plantjes zorgvuldig in de grond gezet voor een vliegende start.
  2. Groeien: Wij doen er alles aan om dit van oorsprong Zuid-Amerikaanse gewas goed naar zijn zin te maken in de Nederlandse polder. De zoete aardappel heeft namelijk relatief veel warmte nodig om goed te kunnen groeien. Dankzij het gebruik van 100% biologisch afbreekbaar folie wordt de grond eronder verwarmd en houdt het de warmte lekker vast.
  3. Oogsten: Een zoete aardappel rooi je niet zomaar. Deze hebben namelijk een schil die vele malen gevoeliger is dan die van de normale aardappel. Daarom hebben we een rooimachine ontwikkeld die er voor zorgt dat de bataten voorzichtig en efficiënt uit de grond worden gehaald. Een unicum waar we stiekem best trots op zijn!
  4. Curen: Direct na het oogsten ‘curen’ we deze bataten. Bij dit proces hebben wij speciale bewaarcellen op de boerderij die de ideale omstandigheden creëren om de bataten op smaak te laten komen. Nog een voordeel van curen, de schil wordt hierbij dikker waardoor ze ook vele malen langer bewaard kunnen worden.
  5. Bewaren: De bataten gaan vervolgens de bewaarcellen in. Als je de hoge kwaliteit van de zoete aardappels wilt behouden, dan kan het energieverbruik hoog zijn. Dankzij onze windmolen en bijna 1200 zonnepanelen, zorgen wij voor een milieuvriendelijke bewaring waardoor we bijna het gehele jaar rond hoge kwaliteit leveren. Voor het milieu scheelt dit aanzienlijk als je nagaat dat de zoete aardappelen anders ver uit het buitenland getransporteerd moeten worden.
  6. Wassen: Wanneer de bestelling binnenkomt kan onze eigen spoelmachine aan het werk. Ook deze hebben wij speciaal ontwikkeld om ze zonder beschadigingen te wassen. Tijdens dit proces wordt er ook manueel geselecteerd om de bataten die niet voldoen aan de kwaliteitsstandaarden eruit te halen. Naar wens kunnen ze na dit proces geleverd worden in kisten van +/- 600kg.
  7. Sorteren: Liever ook goed gesorteerd? Heel begrijpelijk, want de zoete aardappelen komen in allerlei vormen en maten. Daarom kunnen wij ze ook zorgvuldig sorteren in de gewenste maat en/of gewicht. Ook hierbij wordt er nog extra manueel nagekeken zodat alleen de beste kwaliteit bataten de verpakkingen zullen vullen.
  8. Verpakken: Na de sortering kunnen wij deze direct verpakken door gebruik te maken van kartonnen boxen of klapkratten. Vervolgens kunnen ze op transport en zijn ze direct klaar om de verkoop of productie in te gaan.

labels:

Zie ook: