Dessertwijn is een brede verzamelnaam voor zoete wijn, vaak gedronken als dessert of bij het dessert. Er zijn ontelbaar veel soorten dessertwijn. Er zijn dan ook verschillende manieren om zoete wijnen te maken.

Vaak gaat het om wijnen die gemaakt worden van overrijpe druiven met edele rotting (botrytis) of om wijnen van druiven die na de oogst gedroogd worden. In het eerste geval gaat het om zogeheten botrytiswijnen, die vooral in Noordwest- en Midden-Europa geproduceerd worden. In het tweede geval heb je het over passitowijnen uit mediterrane landen. Ook versterkte wijnen als port en madera vallen onder de noemer dessertwijn, hoewel port ook vaak als aperitief wordt gedronken. Vin Doux Naturel is ook zoet, maar wordt van oudsher tot de aperitiefwijnen gerekend.

Niet-Versterkte en Versterkte Dessertwijnen

Dessertwijn kun je ruwweg verdelen in twee categorieën: de niet versterkte en de versterkte dessertwijn. Bij de eerste deed de natuur al het werk, terwijl bij het tweede type de mens hielp door wat alcohol toe te voegen. Dit met als doel het onderbreken van de gisting, zodat er in de wijn nog restsuiker overblijft.

Methoden voor het maken van zoete kwaliteitswijnen

De mooiste witte en rode dessertwijnen worden gemaakt van druiven waarin de suikers en de smaken zijn geconcentreerd.
  • Late harvest: De simpelste methode van de vier is om de druiven langer aan de stok te laten hangen. Hierdoor gaan de druiven iets verschrompelen, verliezen ze vocht en concentreren zich dus de suikers en de smaken.
  • Passito: Een andere optie is om de druiven in te laten drogen. Hierdoor verliezen de druiven meer vocht, en vindt er een nog grotere concentratie van suikers en smaken plaats. De druiven kunnen indrogen aan de stokken, of nadat ze geplukt zijn op strooien matten of in speciale ruimten. Bekende voorbeelden van dessertwijnen volgens de passito-methode zijn Recioto (de beroemde rode Italiaanse dessertwijn uit Valpolicella), Vin Santo (uit Toscane) of Pedro Ximénez-sherry (uit Spanje).
  • Botrytis: Een wel heel bijzondere manier om dessertwijnen te maken is van druiven aangetast door botrytis, oftewel edele rot (pourriture noble in het Frans). In dit geval wordt de druivenschil geperforeerd door schimmel, waardoor er ook weer water uit de druif kan verdampen en een concentratie van suikers plaatsvindt. Voor edele rot zijn vrij specifieke omstandigheden nodig: het moet vochtig genoeg zijn voor de schimmel om te kunnen ontstaan, maar niet té nat, want dan ontstaat er grijze rot - wat allesbehalve lekkere wijn oplevert. Edele rot daarentegen, zorgt voor unieke, complexe en geconcentreerde dessertwijnen.
  • Eiswein: Nog zo'n bijzondere, exclusieve manier om dessertwijn te maken is druiven zo lang te laten hangen dat ze bevriezen aan de stokken. Dit geeft de ultieme concentratie van suikers en smaken. De druiven worden bevroren en wel geperst, zodat het merendeel van het water (in de vorm van ijs) achterblijft. Eiswein is dan ook een extreem geconcentreerde en pure expressie van de druif waarvan de wijn gemaakt is.

Een andere manier om zoete wijn te maken, is zorgen dat de suikers in het druivensap tijdens de vergisting niet allemaal worden omgezet in alcohol door tijdens de vergisting alcohol toe te voegen aan de fermenterende wijn. Als het alcoholgehalte te hoog wordt (16-18%), stopt de vergisting en blijft er dus een zoete wijn over. Ook Griekse dessertwijn wordt vaak versterkt, zoals de beroemde Muscat uit Samos - een stroperige, rijke wijn die behoort tot de lekkerste zoete witte wijn uit de regio.

Soorten Zoete Witte Franse Dessertwijnen

Hieronder een overzicht van diverse soorten zoete witte Franse dessertwijnen:

  • Sauternes: Sauternes is een exclusieve Franse dessertwijn. Tegelijkertijd is het de bekendste zoete wijn afkomstig uit Bordeaux en misschien wel de bekendste dessertwijn ter wereld. De druiven ondergaan tijdens de rijping een ingewikkeld en zeldzaam proces, genaamd edele rotting. Er vindt zeer selectieve, handmatige oogst plaats. Het resultaat? Een weelderig zoete wijn.
  • Muscat Beaumes de Venise: Bijzondere Zuid-Franse witte wijn met een verfijnde, zuivere muskaatgeur en een volle, zoete smaak.
  • Côteaux du Layon: Krachtig geurende, verfijnde mildzoete witte wijn uit Frankrijk.
  • Vin Doux Naturel: Franse witte wijn met een intens aroma van honing, marsepein en rijp fruit.
  • Franse witte wijn met een aroma van rijp tropisch fruit (mango en ananas) en gedoseerd eikenhout. De smaak is vol, aanhoudend en evenwichtig zoet.

Proefnotities van Verschillende Dessertwijnen

Hieronder een overzicht van verschillende dessertwijnen met bijbehorende proefnotities:

  • Volgeel van kleur, krachtig en verfijnd van geur met nuances van rijpe perzik, abrikoos en amandel.
  • Geurige, zuivere zoete witte wijn met een aantrekkelijk aroma van honing, rijp geel fruit met nuances van ananas. Elegante smaakstructuur, zoet, rond en met milde zuren in de afdronk.
  • Goudgele, versterkte Muscat met een intense geur van mandarijn, ananas, nootmuskaat en karamel. Rijk en volzoet van smaak met tropisch fruit en milde zuren.
  • Prachtige, versterkte Moscatel met een expressieve geur van abrikoos, mandarijn, honing en oranjebloesem. De smaak is krachtig, vol en zoet met puur fruit en milde zuren.

Combinaties met Desserts

Wanneer je een dessertwijn bij je dessert gaat uitzoeken (of andersom), is het van belang om de elementen in de wijn en in het dessert goed op elkaar af te stemmen. Bij een dessert met veel frisheid serveer je bijvoorbeeld het beste ook een dessertwijn met frisse zuren. Heb je een dessert met tonen van chocola, noten of caramel? Kijk dan of je dit terug kunt laten komen in de wijn. Probeer ook het 'gewicht' af te stemmen: bij een licht dessert past een lichtere wijn, bij een machtiger dessert ook een zwaardere wijn.

Lichte fruitdesserts met bijvoorbeeld aardbeien gaan geweldig met een Moscato d'Asti of de Brachetto d'Acqui. Bestaat het fruitdessert uit dikker, en rijper fruit, zoals abrikozen dan pakken we een Sauternes of een Saint-Croix-du-Mont. Een verhaal apart vormen desserts van of met veel chocolade, want daar passen alleen heel enkele specifieke wijnen bij. Of het nu een chocolademousse betreft, een chocoladetaart of een ander dessert met veel chocolade, schenk dan een Pedro Ximénez - ook wel afgekort PX - uit Spanje of een Banyuls uit Collioure - het meest zuidelijk gelegen wijndorp van Frankrijk aan de Middellandse Zee.

Serveertips

Een laatste tip voor het serveren: het beste kun je dessertwijn koud drinken, zeg maar koelkasttemperatuur. Zo zorg je dat de wijn fris en fruitig smaakt en niet plakkerig zoet of alcoholisch overkomt. Ook goed om te weten is dat eenmaal geopende dessertwijn goed te bewaren is. Dit komt door de suikers in de wijn, die een conserverende werking hebben. Het beste kun je de wijn in de koelkast bewaren.

Voorbeelden van Dessertwijnen en hun Kenmerken

Hieronder een tabel met voorbeelden van dessertwijnen en hun kenmerken:

Wijnsoort Land van Herkomst Belangrijkste Kenmerken Aanbevolen Combinaties
Sauternes Frankrijk (Bordeaux) Rijk, edelzoet, honing, abrikoos, karamel Niet te zoete desserts, abrikozen, blauwe kaas
Moscato d'Asti Italië (Piemonte) Volzoet, frisse mousserende, muskaatdruiven, lychees Lichte fruitdesserts, aardbeien
Pedro Ximénez Spanje Zeer zoet, vijgen, toffee, karamel Desserts met chocolade, ijs
Vin Santo Italië (Toscane) Gedroogde vruchten, noten, honing Cantucci (amandelkoekjes)

De Stelregel bij Dessertwijn

De stelregel bij dessertwijn is: de wijn moet zeker zo zoet zijn als het dessert, zo niet dan lijkt de wijn te droog. Veel zoete wijnen zijn namelijk niet zoet genoeg voor suikerrijke nagerechten.

Château d’Yquem: De Koning onder de Dessertwijnen

Château d’Yquem is zonder twijfel de beroemdste zoete wijn ter wereld. Als enige draagt het domein in Sauternes de titel Premier Cru Supérieur, boven alle andere topwijnen in de regio. Ondanks de 113 hectare is de productie beperkt, omdat alleen door botrytis aangetaste druiven met de hand worden geoogst, druif voor druif, in meerdere rondes.

labels:

Zie ook: