Zout is meer dan alleen een smaakmaker; het is een cultureel en taalkundig element. In de Franse taal komen we zout tegen in verschillende contexten, van culinaire termen tot spreekwoorden en gezegden.

Zout in Franse Uitdrukkingen en Spreekwoorden

Net als in het Nederlands, speelt zout ook in de Franse taal een rol in diverse uitdrukkingen. Hieronder enkele voorbeelden van Nederlandse spreekwoorden waarin zout voorkomt:

  • Hij is het zout in de pap niet waard.
  • Een kus zonder baard is een ei zonder zout. Of: Een kus zonder snor is een ei zonder zout. Een ei zonder zout is als een vrouw zonder kout. Beide zijn minder te genieten, dan met.
  • Om iemand te kennen, moet men eerst een schepel zout met hem gegeten hebben.
  • Ergens geen zak zout eten.
  • Zitten als een zoutzak.
  • Zout en zuur krenkt de natuur.
  • Hij heeft nog iets voor hem in het zout.
  • 't Is een slappe gezouten.
  • Het is zoutloze praat.
  • Leg hem zout op de staart.
  • Zo zout als brem / bremzout.
  • Zo gaan er geen zeven in een zoutvat.
  • Attisch zout.
  • Gij zijt het zout der aarde. Bijbelse uitdrukking.

Zout in de Culinaire Wereld

Zout is onmisbaar in de keuken. Veel gezouten boter bevat luxe zeezout, zoals sel de Guérande of zelfs fleur de sel.

Gastronomische Termen

Bij de vertaling van menukaarten kom je diverse culinaire termen tegen waarin zout een rol kan spelen. Hieronder een tabel met enkele voorbeelden:

Frans Nederlands Engels Duits
Aiguille à larder Lardeernaald Larding-needle Spicknadel,die
Bretzel/brezel Krakeling, zoute Pretzel Brezel(n),die

Culturele Verschillen

Interessant is hoe verschillende culturen omgaan met vergelijkbare concepten. Een voorbeeld hiervan is de uitdrukking over het toevoegen van een bijdrage:

  • Fransen voegen een korrel zout toe en Nederlanders brengen een steentje mee, als ze ergens aan willen bijdragen.
  • In het Nederlands is dat meestal constructief, maar de Franse uitdrukking heeft vaak een negatieve klank.

Het Lidwoord 'De' bij 'Zout'

Een bijzonderheid in de Nederlandse taal is het gebruik van het lidwoord 'de' bij het onzijdige woord 'zout'. Dit komt vaker voor bij niet-telbare zelfstandige naamwoorden, vooral als ze verwijzen naar iets eetbaars en deel uitmaken van de maaltijd.

Het gebruik van 'de zout' is soms ook nog heel goed mogelijk als je iets verder van de etenstafel af gaat. “De zout is op” komt op internet een paar keer voor en klinkt voor mij heel gewoon, althans als het gaat om tafelzout. Wie dat zegt, staat waarschijnlijk met een lege zoutstrooier in z’n hand en constateert dat er geen (niet-metonymisch) zout meer in zit.

Het gebruik van de bij onzijdige woorden lijkt bepaald te worden door de combinatie van het betekenisaspect ‘(potentieel) onderdeel van de maaltijd’ met de formele eigenschap ‘ontelbaar zelfstandig naamwoord’.

labels:

Zie ook: