Slakken vormen een bekend probleem in bijna elke tuin, vooral voor moestuinliefhebbers. Zodra de temperatuur in het voorjaar stijgt, komen ze in groten getale uit hun schuilplaatsen en beginnen ze aan het eerste groen te eten dat ze kunnen vinden. Dit zijn meestal vaste planten. Later in het voorjaar verschuift dit naar de moestuin en eenjarig perkgoed.

Waar Zitten de Slakken?

Vooral in de moestuin zijn slakken een bekend probleem, zeker daar waar de grond voedzaam en vochtig is, en waar veel gras, struiken en braakliggende hoekjes zijn waar de slakken zich ongestoord kunnen terugtrekken in hun eigen ecosysteem. De slak legt zo’n 500 eitjes per jaar, meestal in de herfst (september/oktober). De eitjes zijn zo’n 5 mm groot (afhankelijk van de soort), melkachtig, doorzichtig of gelig. Ze worden het liefst gelegd tussen de bladeren en overig (dood) organisch materiaal. Als je een stuk worteldoek in de tuin hebt liggen om onkruidvorming tegen te gaan, zul je zien dat er onder dit doek zeer veel eitjes in hopen verzamelen tegen oktober.

De Vijand van de Slak: Droogte

De mate waarin de slakken zich vermeerderen, is sterk afhankelijk van het weer en de omstandigheden. De grootste vijand van de slak is droogte! Droogte of uitdroging is de grootste vijand omdat hun lichaam voor het grootste deel uit water bestaat. Nu weet je ook waarom men vaak zout strooit op de slakken.

Maar pas op met teveel zout strooien in de tuin, dit gaat sterk ten koste van het bodemleven, de EC (zoutgehalte) van de bodem gaat er behoorlijk van omlaag. Dat is een vorm van slakken martelen. Zout bijt in het tuinslakkenlijf dat daardoor als het ware wordt weggevreten. De slak wordt door het zout letterlijk langzaam weggevreten, omdat het zout al het water uit de slak onttrekt. Uiteindelijk blijft er van de slak alleen een beetje slijm over. Het is een trucje uit grootmoeders tijd om slakken te bestrooien met zout. Slakken kunnen absoluut niet tegen zout. Maar het is een enorm dieronvriendelijke manier.

Tips om Slakken te Bestrijden

Zodra het begint te schemeren of kort na een regenbui komen de slakken (massaal) uit hun schuilplaatsen. Ze gaan dan op zoek naar een lekker mals blaadje.

Tip 1: Plaats Planten Die de Slakken Niet Lusten

Dit is gemakkelijker gezegd dan gedaan, want als je een moestuin hebt, lusten de slakken bijna alles wel. Maar er zijn tips die goed werken. Wil je vraat voorkomen, zet dan planten met een sterke geur in de buurt van gevoelige soorten als hosta, dahlia, ridderspoor. In de moesten zijn de slakken gek op sla, kool, pompoenen, bonen. Sterk ruikende planten die je kunt inzetten tegen slakken zijn: Salie, Tijm, Oost-Indische Kers, Goudsbloem, hysop, Citroenmelisse. Slakken hebben hier een hekel aan en zullen er met een grote boog omheen gaan.

De truc bij het toepassen van deze kruiden is dat de een zeer sterke geur afgeven zeker als er wind bij kan, juist door de geur ruiken de slakken de sla, pompoenen, riddersporen, dahlia niet of minder goed. Dan blijven ze daar in ieder geval uit de buurt en bescherm je ook andere planten die dichtbij die anti-slakkenplanten staan, zeker als dat sterk geurende, giftige of bitter smakende planten zijn. Slakken hebben bovendien een hekel aan planten met dik, stevig, leerachtig blad.

Tip 2: Voorkom Natte Perioden

Als het lange tijd nat is dan kun je er weinig aan doen maar probeer als je water moet geven dit in de vroege ochtend te doen, zodat dan later in de ochtend het gewas en de grond kan opdrogen!

Tip 3: Trek Natuurlijke Vijanden Aan

Kikkers en padden eten veel naaktslakken. Lok ze naar je tuin door het maken van een vijver. De kikkers komen vanzelf! Merels en diverse andere vogels zijn gek op huisjesslakken. Plant in de tuin of moestuin een Meidoorn: deze ouderwetse struik zag je vroeger veel langs weilanden en boomgaarden. Meidoorns trekken veel vogels aan die zich goed kunnen schuilen tussen de takken met dorens, ook trekken Meidoorns oorwormen aan die weer andere schadelijke insecten als luizen opvreten.

Ook egels lusten graag slakken, maar pas op! Egels treken ook zeer veel teken aan. Kippen, loopeenden en spitsmuizen zijn ook dol op slakken en de eitjes ervan. Er zijn allerlei soorten dieren die graag slakken eten: diverse soorten vogels (merels, lijsters, kraaien), maar ook padden, egels en bijvoorbeeld de vleesetende spitsmuizen vinden slakken lekker. Allerlei kevers eten graag slakkeneitjes. Zorg dat er voor de vogels water is om van te drinken en in te badderen. Hang vogelhuisjes op. Als er krielkippen in je tuin mogen scharrelen helpen die je bij de slakkenbestrijding zonder je planten te beschadigen (grotere kippen kunnen wel schade aanrichten).

Tip 4: Zoek de Eitjes / Slakken Vangen

In april beginnen de slakken met het leggen van de eitjes, die na drie weken uitkomen. Het duurt twee maanden voordat de slakken volwassen zijn. Vang de slakken door te zoeken onder stenen, hout, potten en bladeren. Veelal wordt gezegd ruim de eitjes in het vroege voorjaar op maar daar zeg in van; ruim de eitjes in het najaar op, elk eitje dat je dan weg vangt zijn er het jaar erop 1000 minder.

Veeg het gevallen blad bij elkaar en composteer de bladeren en het overige organische materiaal in een compostvat of composthoop, en strooi het gecomposteerde mengsel na 2 jaar weer tussen de planten om het bodemleven te versterken. Op deze manier heb je al veel eitjes opgeruimd. Ook het plaatsen van een eierdoosje op de kop werkt heel goed, slakken kruipen eronder omdat het papier van het doosje zacht wordt en dan kun je de dag erna de slakken er ’s ochtends tegen 10uur gemakkelijk uitkloppen en verwijderen. Slakken schuilen nu eenmaal graag onder deels verterend plantenmateriaal en rommel wat lang blijft liggen. Ze leggen hun eitjes in groepjes in ondiepe holletjes in de grond of op stengels en bladeren (kijk vooral op de bladonderzijden).

Tip 5: Gebruik Knoflook Aftreksel

Slakken houden niet van lookachtige en dan met name knoflook. Je kunt knoflook aftreksel gemakkelijk zelf maken door 2 hele bollen knoflook te koken in 1 liter water. Snij de knoflook tenen wel in stukken zodat het aroma beter in het water wordt opgenomen.

Dosering: 2 eetlepels van dit extract +/- 30ml door 1 liter water en besproei of begiet er de planten mee. Herhaal dit proces elke 3 á 4 dagen en na elke (flinke) regenbui. Knoflook is giftig voor slakken. Knoflookplanten zullen ze omzeilen. Ook mijden ze plaatsen en planten die met knoflook-extract zijn bespoten.

Tip 6: Zorg voor Hindernissen

Slakken kun je ook nog op andere manieren weren, door gebruik te maken van koper ringen, eierschalen, gestampte schelpen, cacaodoppen of koffiedras. Als je werk met eierschalen of koffiedras heb je wel heel veel nodig want bij een dun laagje kruipen de slakken er gewoon overheen. Koperringen zijn behoorlijk duur en hebben ook maar een beperkte werking, na enige tijd gaat de werking achteruit al het kopen vuil wordt en de plant contact maakt met de buurplant die niet in een koperen ring staat. De slak kruipt dan van de ene plant op de andere.

Breng rondom voor slakkenvraat gevoelige plantenmaterialen aan waar slakken niet graag overheen kruipen. Daar wordt van alles voor aangeraden: van gemalen eierschalen tot cacaodoppen, gebroken schelpen, grind, grit, ruwe gravel, lavagruis, koffiedik enz. Maar er zijn meer mogelijkheden: je kunt koperen ringen of een koperen buis op de grond om je planten aanbrengen. Koper is energetisch materiaal. Als een slak ermee in aanraking komt, voelt die een schokje. Het werkt hetzelfde als schrikdraad.

Alternatieve Bestrijdingsmethoden

Er zijn diverse alternatieve bestrijdingsmethoden die minder schadelijk zijn voor het milieu en andere dieren:

  • Aaltjes (Nematoden): Dit zijn de natuurlijke vijanden van slakken. Ze infecteren de slakken, waardoor deze stoppen met eten en na 7 tot 21 dagen sterven. Aaltjes zijn onschadelijk voor mens en dier. Je verspreidt de aaltjes gemakkelijk met een gieter over de bodem heen. Het geeft niets wanneer je over de planten heen giet. Aaltjes zijn volkomen veilig.
  • Slakkenval: Vul de val gedeeltelijk (3 - 4 cm) met water en vul aan met geschikte slakkenlokstof. Vervolgens hoef je alleen nog maar een klein kuiltje te graven en daar de val rechtop in te zetten (zorg dat alleen het groene gedeelte boven de grond uitsteekt).
  • Koperband: Plak deze band rond de moestuin of plantenbak. Het slijm dat slakken afscheiden reageert op de band waardoor de slak een klein schokje krijgt.

Vergeet niet gebruik te maken van de natuurlijke vijanden van slakken. Hang vogelhuisjes op. Al die dieren helpen je voortdurend met de slakkenbestrijding als er voor hen voldoende groene schuil- en nestelplekken in je tuin zijn (heesters, een haag, dicht groeiende klimplanten). Zorg dat er voor de vogels water is om van te drinken en in te badderen.

Slakkensporen Verwijderen

Als een slak een slijmspoor achtergelaten heeft, is het belangrijk om dit snel weg te halen. Het slijm bevat namelijk chemicaliën die een grote aantrekkingskracht hebben op andere slakken. Als u de slakkensporen dus niet verwijdert, is het mogelijk dat u in de toekomst last blijft houden van dit probleem. Met een vochtig doekje krijgt u de meeste resten al weg. Omdat het slakkenspoor zeer vettig is, kunt u het beste ontvettende schoonmaakmiddelen gebruiken. Spuit dit op de vlekken en neem af met een vochtige doek.

U kunt op harde oppervlakken ook zout gebruiken om slakkensporen te verwijderen. Door de absorberende werking van het zout wordt het vet opgenomen. U kunt slakkensporen van een tapijt, vloerbedekking of ander stoffen oppervlak verwijderen met behulp van een schoonmaakmiddel dat veel enzymen bevat, zoals groene Biotex. De enzymen zijn vetafbrekend en zullen het slijmspoor dus op een effectieve wijze weghalen.

Biervallen

Biervallen werken ook goed. Je vouwt de val uit, en vult deze met een mengsel van water en bier. Slakken houden namelijk enorm van de geur van bier. De val doet de rest van het werk. Binnen een straal van ongeveer 150 meter worden de beestjes gelokt. Eenmaal in de val is het onmogelijk om eruit te ontsnappen.

Conclusie

Hoewel zout een effectief middel kan zijn om slakken te doden, is het belangrijk om de negatieve effecten op het bodemleven te overwegen. Er zijn tal van biologische en ecologische alternatieven beschikbaar die minder schadelijk zijn voor je tuin en andere dieren. Door een combinatie van preventieve maatregelen en natuurlijke bestrijdingsmethoden kun je een gezonde en slakkenvrije tuin creëren.

labels:

Zie ook: