Nederlanders houden van koffie en thee! We drinken dan ook gemiddeld zo’n driekwart liter per dag, namelijk zo’n 4 kopjes koffie á 125 gram (492 gram) en ruim 2 kopjes thee á 125 gram (271 gram) per persoon. Mannen drinken vaker koffie en vrouwen drinken ongeveer evenveel koffie als thee.

Zwarte koffie is het op een na vervuilendste drankje dat we consumeren. Het aller ergst is cappuccino, ook een soort koffie dus. Gelukkig zijn er manieren om onze favoriete drank een tikkie milieuvriendelijker te maken. Daarover schrijft het AD.

De impact van koffie op het milieu

Voor een kop koffie van 125 milliliter is 130 liter water nodig. Zoveel kost het namelijk om 7 gram gebrande bonen te produceren. Dat is slechts een van de manieren waarop koffie een grote invloed heeft op het klimaat. Hoe kun je nu blijven genieten van een zwarte oppepper terwijl je je ecologische voetafdruk klein houdt? Radar zocht het uit.

Broeikasgasuitstoot

Broeikasgasuitstoot versnelt de opwarming van de aarde en daarmee klimaatverandering. We willen de broeikasgasuitstoot van ons eten liever laag houden, maar helemaal naar nul is niet mogelijk. Alle stappen in de keten, van productie, verwerking en transport tot aan de bereiding thuis, hebben uitstoot van broeikasgassen als gevolg.

Zwarte koffie en thee zonder melk hebben een lagere broeikasgasuitstoot dan andere dranken. Dit is de broeikasgasuitstoot die vrijkomt vanaf het planten van de koffie- of theeplant tot het bereide product in jouw kopje thuis.

Doordat koffie en thee in grote hoeveelheden gedronken worden, is de totale broeikasgasuitstoot van in Nederland gedronken dranken wel het hoogste van alle dranken.

Landgebruik

Koffie en thee zijn een landbouwproduct en er is land nodig voor de productie. Koffie wordt voornamelijk geproduceerd in Centraal- en Zuid-Amerika, Centraal-Afrika en Zuidoost-Azië. Thee komt met name uit Azië, maar ook uit Zuid-Amerika en West-Afrika.

In vergelijking met andere dranken is er ongeveer evenveel of minder land nodig voor de productie van een liter zwarte koffie of thee.

Blauw water

Met blauw water bedoelen we irrigatiewater. Dit is schoon water dat ook direct voor andere doeleinden had kunnen worden ingezet, zoals drinkwater. Met name in gebieden met waterschaarste kan het blauw waterverbruik beter zo laag mogelijk blijven.

Voor de productie van koffie en frisdranken is relatief weinig water nodig, maar de verschillen tussen de meeste dranken zijn klein. Met name voor verse vruchtensappen is veel blauw water nodig.

Boskap

Naast de directe milieu-impact van koffie en thee via broeikasgasuitstoot, land- en waterverbruik is er ook een indirecte milieu-impact. Zo worden koffie en thee soms in verband gebracht met het kappen van tropische bossen om extra land te generen voor de productie. Om dit te voorkomen, is het van belang om te kiezen voor koffie en thee met een topkeurmerk.

Mensenrechten en eerlijke handel

Bij koffie- en theeproductie vormen lage lonen een van de grootste problemen voor de werknemers en het minimumloon is niet altijd een leefbaar loon. Door te kiezen voor koffie en thee met een Fairtrade keurmerk, draag je zoveel mogelijk bij aan betere handelsvoorwaarden en levensomstandigheden voor met name kleinschalige koffie- en theeboeren en hun gemeenschap.

Zoals eerder gezegd kunnen betere leefomstandigheden en lonen ook helpen om het kappen van tropische bossen te voorkomen.

Toekomstige productie en klimaatverandering

Klimaatverandering is een groot probleem voor koffie- en theeboeren. Zij hebben onder andere meer last van droogte, zware regenbuien en ziektes die hun oogst beïnvloeden. Daarom zetten zowel Rainforest Alliance als Fairtrade in op educatie en toekomstbestending produceren.

Tips om je koffieconsumptie te verduurzamen

Voorkom verspilling

Wat het AD niet noemt, is dat je ook een koffievervanger met een lagere milieu-impact, zoals bijvoorbeeld Northern Wonder kan drinken. Simpelweg omdat er zo'n 40 procent minder koffie wordt verbruikt door filterapparaten. Als je een pot filterkoffie maakt, zet het apparaat dan uit zodra het klaar is. Om de koffie heet te houden, kun je hem beter in een thermoskan gieten dan op de gloeiende plaat laten staan.

Nederlanders drinken gemiddeld vier kopjes koffie per dag. Maar daarnaast gieten we ook zo’n 23 liter koffie per jaar per Nederlander door de gootsteen. Zo, dat is vel! Het belangrijkste verschil maak je dus door niet meer koffie te zetten dan je drinkt.

Net zoals melkcups beter kunnen zijn dan een fles, kunnen koffiecups beter zijn dan een groot pak (gemalen) bonen. Hetzelfde geldt voor pads. Daarmee zet je namelijk nooit méér koffie dan je nodig hebt, dus hoef je geen kostbaar bakkie weg te gooien.

Je kunt met normale koffiekopjes van 125 milliliter water in je machine gieten, gevolgd door evenzovele schepjes gemalen bonen, waarmee je precies uitkomt op hoeveel bakkies je wilt drinken. Naderhand kun je de koffiedrab en -filters bij het gft-afval gooien.

Kies voor zwart of plantaardige melk

Als je je klimaatimpact in één keer flink wil verminderen, kies er dan voor om je koffie zonder melk te drinken. Zuivel is namelijk zwaar belastend voor het milieu.

Laat die latte maar helemaal zitten. Een koffie verkeerd is veertien keer vervuilender dan een espresso, stelt Milieu Centraal. Drink dus je koffie zwart of met een minder milieubelastende plantaardige melksoort.

Selecteer duurzame koffiebonen

Kies voor koffiekeurmerken die de nadruk op het milieu leggen. Kies koffiebonen met een keurmerk, zoals UTZ of Rainforest Alliance. Kies voor direct trade koffieDirect trade koffie is de nieuwste ontwikkeling in koffieland. En dat is goed nieuws voor koffieboeren! Door rechtstreeks handel te doen met koffieboeren en geen geld kwijt te zijn met tussenhandelaren, krijgen de boeren eerlijke prijzen voor hun koffiebonen.

Je kunt daarom kijken naar de Keurmerkenwijzer van Milieu Centraal, of het overzicht van duurzame koffie van ASN Bank.Er zijn natuurlijk verschillende keurmerken die de duurzaamheid en arbeidsomstandigheden van koffieteelt beoordelen. Op welk van die twee de nadruk ligt, verschilt per keurmerk.

Gebruik recyclebare koffiepads

Nederlanders zijn Senseo-liefhebbers en dus zet het zoden aan de dijk om composteerbare koffiepads te gebruiken. Recyclebare koffiepadsNederlanders zijn Senseo-liefhebbers en dus zet het zoden aan de dijk om composteerbare koffiepads te gebruiken.

Voor koffiepadmachines zijn ook producten met melk te koop (cappuccino, latte, chocolademelk). Hierin zit een plastic houder. Ook hebben ze een plastic couting. Daarom mag dit product alleen bij het restafval worden weggegooid.

Vermijd koffiecups

Gebruik als het even kan geen koffiecups. De aluminium koffiecups worden mogelijk binnenkort verboden in de EU vanwege hun impact op het milieu, maar ook de biologisch afbreekbare variant die in opkomst is, is heel vervuilend. Stop dus met de cups.

Neem je eigen beker mee

Ten slotte kun je ook buitenshuis zorgen dat je koffie drinkt met minimale impact, namelijk door een eigen koffiebeker mee te nemen. Die verslaat op lange termijn de papieren wegwerpbekertjes in duurzaamheid.

Veel koffiezaken geven zelfs korting als je je eigen koffiebeker meebrengt, zoals Starbucks, Kiosk, De Broodzaak en AH to go. Met zestig keer vullen heb je de milieubelasting van een roestvrijstalen beker eruit gedronken; met 25 keer als het om een beker gaat van hard plastic of siliconen.

Conclusie

Elke drank heeft een impact. Naast broeikasgasuitstoot, land- en watergebruik spelen er bij koffie en thee ook issues zoals boskap en lage lonen. Je kunt de impact van koffie en thee wel zo laag mogelijk houden door te letten op topkeurmerken, zoals Rainforest Alliance en Fairtrade en door verspilling te voorkomen. Zwarte koffie en thee zonder melk en suiker hebben de laagste klimaatimpact. Maar een cappuccino helemaal zonder impact? Die bestaat niet.

labels:

Zie ook: