De Spaanse gewoonte om op oudejaarsavond om 12 uur op elke klokslag een druif te eten om zo een gelukkig en voorspoedig Nieuwjaar te hebben, viert dit jaar zijn 114e verjaardag.

Deze traditie, bekend als ‘Las doce uvas de la suerte’ of ’12 geluksdruiven’, werd snel overgenomen door Spaanse migranten in andere landen en door veel mensen in Spaanstalige landen in Latijns-Amerika.

De populaire oorsprong

Het verhaal gaat dat het dorp Viñalopó in Alicante tijdens een bepaalde jaarwisseling een geweldige druivenoogst had. In dit dorp worden druiven geteeld om te eten, niet voor wijn zoals in andere Spaanse gebieden. Men besloot om met oud en nieuw druiven uit te delen voor geluk in het nieuwe jaar.

Alternatieve theorieën over het ontstaan

Naast het populaire verhaal over de druivenoogst, is er een andere oorsprong van de twaalf druiven. In een artikel uit 2016 staat dat deze traditie al in 1893 in Madrid bestond. Men gaat ervan uit dat dit was voor het geluk, geld en gezondheid. Anderen menen weer dat het eigenlijk een Franse gewoonte was om druiven te eten met de jaarwisseling.

Volgens diverse historici is deze traditie ontstaan in de Spaanse hoofdstad Madrid. In 1880 was het gebruikelijk dat de Spaanse adel in Madrid de feestdagen in december in privésfeer vierden. Net als de Franse adel dronken zij champagne die werd begeleid door druiven.

Toen de Spaanse adel besloot de december feestdagen naar de privésfeer te trekken werd tevens besloten om de traditionele straatfeesten, die normaliter tijdens ´La Noche de Reyes´ (Drie Koningen Avond) werden gehouden, te verbieden. Op dit besluit volgde uiteraard een hoop commentaar wat zich uitte in een protestactie op oudejaarsavond. Het was namelijk niet verboden om op het plein La Puerta del Sol naar het klokkenspel te luisteren.

De bevolking had als lucratieve actie bedacht om die avond druiven te eten.

Commerciële impuls in 1909

In 1909 was de lucratieve actie van de gewone burger in Madrid in de vergetelheid geraakt. Echter, slimme fruithandelaren in Alicante begonnen in 1909 op oudejaarsavond met het plukken van druiven. Er was immers een overschot aan druiven in die tijd.

De witte druivensoort Aledo werden per 12 stuks verpakt en verkocht als geluksdruiven. Elke druif vertegenwoordigd een maand in het jaar.

De traditie op televisie

In 1962 begon de Spaanse tv-zender TVE met het uitzenden van “Las 12 campanadas” vanaf de Puerta del Sol in Madrid, waar het eten van druiven op televisie werd getoond. Sindsdien eet men tijdens de 12 klokslagen in 60 seconden 1 druif per klokslag. Soms lukt het, maar vaak ook niet, want het is niet makkelijk.

Hoe de druiven te eten?

Bij aanvang van het diner op oudejaarsavond liggen er 12 druiven per persoon op tafel. De druiven blijven tijdens het gehele diner onaangeraakt op de tafel liggen tot het bijna 00.00 uur is.

Om 12 seconden voor 00.00u dien je elke seconde 1 druif te eten. Om precies 00.00 uur eet je de laatste druif.

Praktische tip: kies pitloze druiven of verwijder de pitten van tevoren.

Symboliek achter de druiven

Hoewel de traditie voornamelijk dient als een leuke en feestelijke activiteit, symboliseert elke druif ook verschillende aspecten van het leven voor het komende jaar. Zo kan een zoete druif geluk en vreugde vertegenwoordigen, terwijl een zure druif uitdagingen of obstakels kan aanduiden.

Andere Spaanse Oud & Nieuw tradities

Naast de 12 druiven bestaat er in Spanje nog een andere opmerkelijke traditie rond de jaarwisseling: het dragen van rood ondergoed. Volgens het volksgeloof brengt dit liefde en geluk in het nieuwe jaar. Het verhaal gaat dat je het rode ondergoed eigenlijk cadeau moet krijgen van iemand anders, pas dan zou de magie écht werken.

Oud & Nieuw in Spanje beleven

Veel Spanjaarden vieren Oud & Nieuw met een uitgebreid diner in een restaurant. Vaak is er live muziek en wordt er tot in de late uurtjes gedanst. Ook in Moraira en Benissa is het een feestelijke avond. Restaurants zorgen voor een feestmenu, en op 1 januari wordt zelfs een traditionele Nieuwjaarsduik georganiseerd.

Deze traditie is ook een mooie stok achter de deur om je fotoboek bij te houden: veel gezinnen kijken de foto’s van het afgelopen jaar terug. Hoe leuk is het om de laatste avond van het jaar offline te gaan? Hoeveel uren in het jaar ben je eigenlijk online geweest? Er is vast niet veel tijd geweest voor bordspellen met de hele familie. Je kunt ook een quiz maken over het afgelopen jaar. Waar gingen we naar toe op vakantie? In welke maand kregen we een hond? Je kunt er ook foto’s bij gebruiken: waar is deze foto gemaakt?

Uiteraard kan het leuk zijn om deze traditie zelf een keer te beleven, de kans op een beetje extra geluk is nooit weg natuurlijk!

labels:

Zie ook: