Voor veel mensen is koffie een essentieel onderdeel van hun dagelijkse routine. Maar als je zwanger bent of net ouder bent geworden, vraag je je misschien af hoe koffie je gezondheid en het welzijn van je baby beïnvloedt. Drink je graag koffie? Als je zwanger bent, is het goed om te letten op hoeveel cafeïne je binnenkrijgt.

Cafeïne is een stof die van nature voorkomt in koffie, en in kleinere hoeveelheden in thee. Bij een kleine hoeveelheid, bijvoorbeeld met het drinken van 1 à 2 kopjes koffie, verbetert cafeïne de concentratie en prestatie en verdrijft het vermoeidheid. Het kan een positieve invloed hebben op je concentratievermogen, alertheid en energie. Maar, cafeïne kan ook een keerzijde hebben: rusteloosheid, hoofdpijn en prikkelbaarheid. Als je te veel drinkt, kan je ook moeite krijgen met slapen.

Er bestaan verschillende adviezen voor volwassenen, zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en kinderen. Voor zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven: Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, krijgen het advies geen cafeïnerijke producten te nemen, of het gebruik ervan sterk te beperken tot minder dan 200 milligram cafeïne per dag. Dat staat gelijk aan maximaal 1 kopje koffie per dag. Hierbij is rekening gehouden met een gemiddeld gebruik van andere bronnen van cafeïne, zoals thee en frisdrank.

Wat is Cafeïne en Waar Zit Het In?

Cafeïne is een oppeppende stof die via voedingsmiddelen in je bloed terechtkomt. Je krijgt het vooral binnen als je koffie en thee drinkt. Cafeïne zit in verschillende producten, zoals koffie, thee, chocolade, cola en energiedrankjes. Door de naam denk je misschien dat cafeïne en theïne verschillend zijn. Het zijn echter niet twee aparte stoffen, maar precies hetzelfde. Er zit dus geen verschil tussen cafeïne en theïne, het gebruik van de naam wisselt alleen soms.

Cafeïnegehalte in Verschillende Producten

Je moet dus ook de cafeïne die je uit andere bronnen haalt meetellen. Zoals je in onderstaande tabel kan zien, kom je cafeïne verrassend vaak tegen.

Product Cafeïnegehalte per portie Cafeïnegehalte per 100ml/100g
Filterkoffie (Kopje 125 ml) 56 mg 45 mg
Instantkoffie (Kopje 125 ml) 56 mg 45 mg
Espresso (Kopje 50 ml) 67 mg 134 mg
Starbucks koffie 'Grande' (Beker 473 ml) 330 mg 70 mg
Cafeïnevrije koffie (Kopje 125 ml) 3 mg 2,5 mg
Zwarte thee (Kopje 125 ml) 28 mg 22 mg
Groene thee (Kopje 125 ml) 19 mg 15 mg
Chocolademelk (Beker 180 ml) 8 mg 4 mg
Cola (Glas 200 ml) 22 mg 11 mg
Energiedrank (Blikje 250 ml) 80 mg 32 mg
Energieshotje (Blikje 60 ml) 80 mg 135 mg
Pure chocolade (14 gram) 7 mg 53 mg
Melk chocolade (14 gram) 2 mg 17 mg

Cafeïnegehalte in verschillende soorten koffie en producten (Bron: Voedingscentrum)

Let op: De hoeveelheid cafeïne van een kop koffie of een kop thee kan per merk en manier van klaarmaken sterk verschillen. Een mok koffie bevat bijvoorbeeld tussen de 200 en 250 ml, dubbel zoveel als in de tabel beschreven staat!

Mogelijke Gevolgen van Cafeïne Tijdens Zwangerschap

Er zijn wisselende berichten over de gevolgen van cafeïne tijdens de zwangerschap. Er is veel onderzoek naar gedaan. Het is alleen niet veilig om zwangere vrouwen expres veel cafeïne te laten drinken en de effecten daarvan te onderzoeken. Daardoor kunnen de onderzoeken geen sterk bewijs geven. De onderzoeken die zijn gedaan, geven vaak ook heel verschillende resultaten.

Wetenschappers kunnen hierdoor moeilijk zeggen of cafeïne echt de oorzaak is van de negatieve gevolgen die onderzocht zijn. Wel kunnen ze zien dat vrouwen met de mogelijke gevolgen hieronder, vaker meer cafeïne binnenkregen. Daarom is het advies dan ook: minder dan 200 mg cafeïne per dag. Dit is om te voorkomen dat te veel cafeïne tijdens je zwangerschap voor jou en voor je baby vervelende gevolgen heeft.

Mogelijke Gevolgen voor je Baby

Het gebruik van cafeïne lijkt te maken te hebben met de volgende gevolgen voor je baby:

  • Vertraagde groei. Baby’s van moeders die meer koffie drinken dan wordt aangeraden, lijken een grotere kans te hebben op een lager geboortegewicht.
  • Onrustige baby. Cafeïne wordt via jouw bloed aan je baby meegegeven. Je kleine reageert daar sterker op dan jij. Het hart kan hierdoor onregelmatiger gaan kloppen en hij kan onrustig en slapeloos worden.
  • Miskraam of vroeggeboorte. Het risico op een miskraam of vroeggeboorte kan bij te veel cafeïnegebruik stijgen.
  • Overgewicht als kind. Mogelijk kan cafeïne ervoor zorgen dat je kind meer kans heeft op overgewicht. Als je meer dan 300 mg cafeïne per dag drinkt, is dit risico extra hoog.

Mogelijke Gevolgen voor Jou

Voor jou kan het gebruik van cafeïne tijdens de zwangerschap mogelijk de volgende gevolgen hebben:

  • Verhoogde bloeddruk. Cafeïne verhoogt je bloeddruk. Dit wil je niet tijdens je zwangerschap en kan slapeloosheid en hoofdpijn veroorzaken.
  • Brandend maagzuur. Koffie prikkelt je maag om extra maagzuur aan te maken. Hierdoor kan je tijdens je zwangerschap meer last krijgen van brandend maagzuur.
  • Vruchtbaarheid. Volgens een aantal onderzoeken kan te veel cafeïnegebruik ook een nadelig effect hebben op je vruchtbaarheid.
  • Bescherming tegen zwangerschapsdiabetes. In sommige onderzoeken lijkt het erop dat cafeïnegebruik van minder dan 200 mg per dag een voordeel kan hebben. Het zou mogelijk kunnen beschermen tegen het krijgen van zwangerschapsdiabetes.

Andere Keuzes in Plaats van Koffie Tijdens Zwangerschap

Drink je graag koffie? Kies dan tijdens je zwangerschap liever voor de cafeïnevrije variant. Helemaal zonder cafeïne is dit niet, maar je kan jezelf iets meer kopjes per dag gunnen. Gelukkig smaakt cafeïnevrije koffie steeds meer naar ‘echte’ koffie.

Andere keuzes in plaats van koffie zijn:

  • Zwarte of groene thee (niet meer dan drie koppen per dag)
  • Kruidenthee (zoals rooibos, kamille en munt, maar geen venkel, anijs, sterrenmix of zoethout)
  • Chai latte (let wel op het gebruik van kaneel en anijs)
  • Warme chocolademelk

Hoeveel Cafeïnevrije Koffie Kun je Drinken?

Het advies aan zwangeren is om niet meer dan 2 kopjes cafeïnevrije koffie te drinken op een dag. Een kopje cafeïnevrije koffie, ook wel decaf genoemd, is niet helemaal cafeïnevrij. Er zit nog ongeveer 3 milligram cafeïne in. In 1 onderzoek werd gevonden dat zwangeren die 3 of meer koppen cafeïnevrije koffie dronken op een dag een hoger risico hadden op een miskraam. Een enkel onderzoek is niet genoeg om een harde conclusie te trekken, maar uit voorzorg wordt aan zwangeren geadviseerd om maximaal 2 kopjes cafeïnevrije koffie te drinken.

Naast cafeïnevrije koffie heb je ook koffievervangers, zoals Bambu. Er zit geen cafeïne in.

Is Cafeïne Gevaarlijk voor Baby’s?

Alleen als een baby te veel cafeïne binnenkrijgt, kan dit schadelijk zijn voor de gezondheid. Cafeïne komt via de placenta of borstvoeding bij de baby. Krijg je per dag niet meer dan 200 milligram cafeïne binnen als je zwanger bent of borstvoeding geeft? Dan is dat veilig voor de baby.

Meer dan 200 milligram cafeïne op een dag kan als borstvoeding geeft het risico verhogen dat de baby onrustig wordt en slaapproblemen krijgt. Bij hele grote hoeveelheden kan cafeïne ook zorgen voor een versnelde hartslag van de baby.

Thee Tijdens de Zwangerschap

Je kunt zonder problemen een paar kopjes kruidenthee of vruchtenthee drinken per dag. Deze theesoorten bevatten geen cafeïne, doordat ze niet worden gemaakt van de theeplant maar van kruiden, fruit, specerijen of combinaties daarvan.

Door vervuiling tijdens het oogsten van ingrediënten voor (kruiden)thee kunnen er per ongeluk plantengifstoffen in zitten. Dit is niet snel schadelijk voor de gezondheid, maar het is wel verstandig om uit voorzorg niet veel meer dan een paar kopjes (kruiden)thee per dag te drinken. Wissel thee af met andere dranken, zoals water, melk en eventueel een kopje koffie. Zo heb je minder kans dat je per ongeluk grotere hoeveelheden plantengifstoffen binnenkrijgt.

Het advies is om geen (borstvoedings)thee met kaneel, venkel of anijs te drinken als je zwanger bent of borstvoeding geeft. In deze thee zitten van nature plantengifstoffen. Het advies voor zwangeren is om maximaal 1,5 kopje (175 milliliter) thee met zoethout te drinken op een dag. Heb je een hoge bloeddruk? In thee met zoethout, waaronder sterrenmix, zit van nature de plantengifstof glycyrrhizine. Door deze stof kun je vocht vasthouden en kan je bloeddruk hoger worden.

Uit voorzorg is het advies om maximaal 35 milligram glycyrrhizine per dag binnen te krijgen als je zwanger bent.

labels:

Zie ook: