In veel recepten wordt ossewit gebruikt, en dat is niet zonder reden. Ossewit is een van de smakelijkste én meest gezonde vetten om in te bakken, braden en frituren.

Wat is Ossewit?

Ossewit, ook wel niervet genoemd, is een traditioneel frituurvet dat wordt gemaakt van het vetweefsel van runderen. Het is een hard vet dat wit van kleur is en een hoog smeltpunt heeft. Lange tijd werden stieren op grote schaal ge-ost, gecastreerd dus, om als onzijdig dier op te groeien. Dat had en heeft verschillende voordelen. Zo is een os, net als bij paarden een ruin, aanzienlijk rustiger en daardoor makkelijker te hanteren dan een stier. Voor de liefhebbers van lekker eten is de voornaamste rede van het ossen uiteraard dat ossenvlees nét iets lekkerder is dan stierenvlees of koeienvlees. De structuur houdt het midden tussen het grovere mannelijke en het fijnere vrouwelijke vlees. Ook is ossenvlees vaak iets vetter, wat voor meer smaak zorgt. Om commerciële redenen worden stieren tegenwoordig nauwelijks meer gecastreerd. Er zijn dus bijna geen ossen meer en producten als ossewit, maar ook ossenhaas, ossenworst en de ossenstaart (van de soep) komen zelden nog van een echte os. Ossewit is de laatste decennia behoorlijk in onbruik geraakt. Het zou ongezond zijn en net als andere dierlijke vetten beter vermeden kunnen worden.

We maken dit traditionele product zelf, door na de slacht van een os het mooie witte vet dat rond de nieren zit op een laag pitje uit te smelten.

Waarom Ossewit Gebruiken?

Zo is ossewit bijvoorbeeld het vet dat de originele Vlaamse friet zo onweerstaanbaar lekker maakt. Dat komt doordat ossewit aan het bakwerk, zij het heel subtiel, een lichte vlees- of speksmaak meegeeft. Ook een typisch Oudhollands gerecht als drie-in-de pan doet het bijzonder goed in ossewit.

De naam ossewit komt van os, de benaming voor een gecastreerde stier en de witte kleur die het niervet heeft. En geheel terecht.

De Voordelen van Ossewit

  • Minder onverzadigde vetten: Ossewit bevat minder onverzadigde vetten dan plantaardige oliën.
  • Stabiel bij hoge temperaturen: Ossewit is stabiel bij hoge temperaturen en kan meerdere keren worden gebruikt.
  • Minder omega 6: Ossewit bevat van nature een kleine hoeveelheid omega 3 vetzuren, terwijl plantaardige oliën juist veel omega 6 bevatten.
  • Geen transvetten: Ossewit bevat geen transvetten, die ontstaan bij het harden van plantaardige oliën en ongezond zijn voor het lichaam.

Ossewit versus Plantaardige Olie

Nogal wat vetten en oliën kunnen niet goed tegen de hogere temperaturen zoals bij bakken en frituren gebruikelijk is en zijn daarom niet altijd even geschikt. Een goed voorbeeld is roomboter. Dit smakelijke product wordt veel gebruikt, maar wanneer je er een biefstuk in wilt bakken gaat het mis. Het vet, of eigenlijk de eiwitten in het vet, verbranden. Zonnebloem- en olijfolie kunnen weliswaar beter tegen hogere temperaturen, maar veranderen (oxideren) wanneer ze vaker worden verhit. Deze nadelen kleven niet aan ossewit. Kies je, om welke reden dan ook toch liever voor een alternatief? Denk dan aan kokosolie en ghee, oftewel geklaarde boter.

Frituren in ossewit gebeurt niet veel meer, omdat zogenaamd wetenschappelijk onderzoek zou hebben aangetoond dat plantaardige vetten gezonder zijn dan dierlijke vetten. De belangrijkste reden voor deze negatieve tendens was ongetwijfeld het feit dat de industrie meer kan verdienen aan kunstmatig geproduceerde chemische bak-en-braad-ellende dan aan een rechttoe rechtaan natuurproduct. In België zijn gelukkig nog veel mensen die weten dat frituren in ossewit vele malen gezonder is dan frituren in plantaardige olie.

In plantaardige olie kun je eigenlijk maar 1 keer bakken, omdat deze na verhitting onstabiel wordt. Bij verhitting gaat deze oxyderen en dat maakt haar giftig. Bij ossewit gebeurt dit niet en dat maakt het een stuk gezonder. Daarnaast geeft ossewit sneller een mooi bruin kleurtje aan je frietjes, waardoor je ze niet te lang en te heet bakt.

Alternatieven voor Ossewit

Indien je toch liever een alternatief wenst, overweeg dan:

  • Kokosolie
  • Ghee (geklaarde boter)

Zelf de Beste Patat Bakken

In welk klein plaatsje je ook komt in België, bijna overal vind je wel de frituur. De bekende Belgische frietzaken. Anders als onze Nederlandse snackbar want bij een frituur koop je echt goede Vlaamse frieten. Goede frieten vragen liefde, aandacht en een beetje van je tijd. Het resultaat is echter dat je met je gasten of je gezin enorm kunt genieten van een eenvoudig portie friet op tafel. Nou en of dat een culinair hoogstandje is. De Vlaamse friet serveer je met echte mayonaise en eventueel mosselen of Mechelse koekoek.

De Juiste Aardappel Kiezen

Patat bakken is niet een kwestie van een willekeurige zak aardappelen uit de supermarkt grissen, snijden en binnen 10 minuutjes afbakken. Nee, voor echte frieten neem je bij voorkeur bintjes. Je weet wel die aardappel die we uit de supermarkt verbannen hebben. Omdat je deze aardappel in Nederland nauwelijks meer kan krijgen moet je uitwijken. We nemen dan een licht kruimige aardappel. Denk hierbij aan Berber, Frieslander of Santé. Over het algemeen kun je de zakken met de blauwe kleur uit de supermarkt gebruiken. Je vindt ze niet veel meer, maar haal het liefst je aardappelen bij een echte aardappelboer. Een kruimige aardappel en niet een vastkoker. Neem geen vastkokers voor deze friet. Hoewel vaak gedacht wordt dat je vastkokers nodig hebt. Nee, dat is wel als je aardappeltjes bakt, maar zeker niet als je frieten bakt. In een goede Vlaamse friet zit nou eenmaal veel zetmeel. Kies dus voor een zetmeelrijke aardappel.

Aardappelsoorten voor Friet

  • Bintjes (ideaal, maar moeilijk te vinden)
  • Berber
  • Frieslander
  • Santé
  • Asterix
  • Premiere
  • Innovator
  • Challanger
  • Ukema

Het Bakproces in Stappen

Schil je kruimige, grote aardappelen. Zorg dat ze volledig schoon zijn. Laat geen plekken of knoesten zitten. Snijd de aardappel over de lengte in schijven en snijd de schijven weer in frieten. 1 1/2 centimeter moet je aanhouden. Doe de gesneden frieten in een pan met lauw water. Je zult zien dat het water snel troebel wordt. Dit komt door zetmeel dat uit de aardappel onttrokken wordt. Goed, want hierdoor gaan je patatjes straks niet aan elkaar plakken. Laat vervolgens je frieten heel goed uitlekken. Dan gaan we bakken. Neem de tijd. Bakken van frieten doen we in 2 etappes.

Stap 1: Voorbakken

Eerst bakken we de friet voor op 140 graden. Verwarm je frituurolie op 140 graden. Bak de frieten in de olie 5 minuten voor tot ze mooi goudgeel zien. De gebakken friet doen we over in een vergiet. Om niet al dat vet in je gootsteen te krijgen is het handig daar een flinke prop keukenpapier op een bord onder te leggen. Laat ze gerust een tijdje in het vergiet liggen.

Stap 2: Afbakken

Verwarm je frituurolie nu op 190 graden. Hierin gaan we de frieten krokant en stevig bakken. Door de hogere temperatuur worden ze mooi krokant zoals dat bij Vlaamse frieten hoort. Bak de frieten nog een 4 à 5 minuten in de olie. Gooi ze weer in het vergiet en laat ze nog heel kort uitlekken. Ze zullen bijna geen vet meer loslaten.

Recept voor Belgische Frietjes

  1. Schil, was en snijd de aardappelen in frietjes.
  2. Droog ze af in een schone theedoek.
  3. Breng je ossewit op een temperatuur van 150 graden Celsius en frituur daarin de frietjes gedurende 5 minuten tot ze licht gekleurd zijn.
  4. Haal de frietjes uit het vet, schud ze uit en laat afkoelen.
  5. Bak je frietjes af op een temperatuur van ongeveer 170 graden Celsius tot ze mooi van kleur zijn.
  6. Goed uitschudden en eventueel droogschudden in een schaal met keukenpapier.
  7. Beetje Keltisch zeezout erop en smullen maar.

De Perfecte Serveertip

Dieet? Sorry voor iedereen die op dieet is, maar echte frieten eet je met echte volvette mayonaise. Ga niet rommelen met halfvolle en light producten. Natuurlijk kun je ze serveren zoals je dat zelf lekker vindt, maar een echte Vlaamse Friet eet je met echte volle mayo. Zelf iets maken van verse ingrediënten is een betere keuze dan niets doen met bewerkte producten.

Word een actieve hobbykok en ontdek het geluk van goede ingrediënten, mooie smaken en blije gezichten aan tafel.

Serveer Suggesties

  • Echte volvette mayonaise
  • Andalouse saus
  • Samourai saus

Tips en Tricks voor het Bakken van Frietjes

  • Gebruik de juiste aardappelen: Kies voor kruimige aardappelen zoals Bintjes, Frieslanders of andere zetmeelrijke soorten.
  • Snijd de frieten gelijkmatig: Zorg ervoor dat de frieten ongeveer 1 1/2 centimeter dik zijn.
  • Week de frieten in water: Laat de gesneden frieten in koud water weken om overtollig zetmeel te verwijderen.
  • Droog de frieten goed af: Dep de frieten droog voordat je ze gaat bakken.
  • Bak in twee fasen: Bak de frieten eerst voor op een lagere temperatuur (140°C) en bak ze daarna af op een hogere temperatuur (190°C).
  • Gebruik een thermometer: Controleer de temperatuur van het vet met een thermometer voor het beste resultaat.
  • Serveer direct: Eet de frieten direct na het bakken voor de beste smaak en textuur.

Makkelijk hé, die patat uit een zak uit de vriesvakken van de supermarkt. Maar als je echt lekkere friet wilt eten dan maak je het zelf. Neem een paar flinke aardappels en schil deze (of je laat de schil gewoon zitten, dat doe ik ook ;-)). Snijd ze in frietrepen. Als je het hebt gesneden dep je de frieten droog. Nu ga je de patat voorbakken. De frituurpan gaat op 150 graden en je bakt de friet in kleine porties 5 minuten voor.

Afbakken doe je weer in kleine porties, de frituurpan op 180 graden. Frituren doe ik zelf in ontgeurde kokosolie (bijvoorbeeld van Omega & More). Deze olie kan, als één van de weinige olien, hoog verhit worden. De aanschaf is wel wat prijzig, maar je kunt er minimaal 1 jaar in frituren als je de olie af en toe zeeft.

Patat wordt hier gegeten met mayonaise, tomatenketchup (Fattoria la Vialla) en uitjes of met pindasaus. Ook de pindasaus maak je heel makkelijk zelf. Dit is een recept op gevoel. Gewoon een schepje van dit en een lepeltje van dat.

Recept voor Zelfgemaakte Pindasaus

  1. Pak een steelpan en doe hierin een beetje (kokos)melk.
  2. Gelijk hierbij een paar flinke eetlepels pindakaas (100% pindakaas bijv. AH) toevoegen.
  3. Dit breng je al roerend aan de kook tot de pindakaas oplost in de melk en het een lekkere saus wordt.
  4. Deze saus breng je op smaak met een theelepel sambal (Yakso), een paar flinke scheuten tamari (Manna), een geperste knoflookteen en een lepel kokosbloesemsuiker.
  5. Even laten pruttelen, eventueel nog wat melk of water toevoegen als de saus te dik is of pindakaas als de saus te dun is.

Echt, je eet geen kant en klaar meer als je dit hebt geproefd! En je bent net zo snel klaar dan een zakje te gebruiken.

Om te genieten van een grote puntzak Vlaamse friet hoef je echt niet speciaal de zuidergrens over. Frituurpan met frituurolie (wij bakken de friet zelf altijd eerst voor in ossewit en bakken de friet daarna af in een andere pan met arachideolie.

Boen de aardappels schoon onder de kraan en snijd ze in dikke frieten. Laat de schil zitten. Verwarm de frituurpan op 160 graden. Verwarm de frituurpan op 180 graden en bak de friet weer in meerdere porties in 6-8 minuten af, of totdat ze goudbruin en krokant zijn. Bestrooi met zout en serveer direct!

Tip

Serveer de friet zoals de Belgen dat doen in een mooi puntzak.

labels: #Bakken

Zie ook: