Het Máxima Medisch Centrum (MMC) in Veldhoven en het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis (ETZ) in Tilburg zijn de eerste ziekenhuizen die 3D-geprint voedsel aanbieden aan patiënten met kauw- en slikproblemen. Dit initiatief, geleid door chef-kok Eugène Swalen van Gastronology 3D Food Works, richt zich op het verbeteren van de eetervaring voor deze patiënten.

De Pilot met 3D-Geprint Voedsel

De twee ziekenhuizen doen samen met vier andere Nederlandse ziekenhuizen en een aantal ouderenzorginstellingen gedurende een half jaar mee aan een test met 3D-geprint voedsel. Het ETZ is een van de zes ziekenhuizen en zorginstellingen die deelnemen aan deze proef. De 3D-geprinte groenten vervangen nu de gebruikelijke gepureerde voeding.

Afgelopen maand kwamen diëtisten, logopedisten en het hoofd patiëntenvoeding van het Elisabeth-Tweestedenziekenhuis in Tilburg bijeen voor de start van een pilot met 3D-geprinte groenten. Het doel van deze pilot is om praktische ervaringen op te doen met deze nieuwe producten. Belangrijk hierbij is de vraag wat de patiënten ervan vinden en hoe de nieuwe producten passen in de logistiek van de keuken en de maaltijdverzorging in het ziekenhuis.

Doelgroep en Achtergrond

In ouderenzorgcentra bestaat de doelgroep met name uit bewoners die door dementie een slikstoornis hebben ontwikkeld. Mensen met dysfagie hebben moeite om normaal vast voedsel door te slikken. Zij kunnen een scala aan onderliggende ziektebeelden hebben, denk aan niet-aangeboren hersenafwijkingen (NAH) en Parkinson, maar ook zie je vaak de combinatie van dysfagie met ziekten als slokdarmkanker en dementie.

Bijna altijd gaat dysfagie gepaard met verminderde eetlust, omdat het voedsel gepureerd moet worden en waardoor ondervoeding vaak voorkomt. Patiënten met kauw- of slikproblemen moeten het meestal doen met gepureerde maaltijden; voor de meesten niet erg aantrekkelijk en weinig eetlustbevorderend. Dat kan beter, dachten de oprichters van Gastronology 3D Food Works.

Het Productieproces

De productie van de 3D-geprinte groenten vindt plaats in een fabriek in Poortvliet in de provincie Zeeland. Hier wordt een portie van de groenten in ongeveer 3 minuten geprint, met de vorm en smaak van de groenten zoals die normaal gegeten worden. Voor het printen worden de groenten eerst gestoomd en gepureerd. Daarna worden smaakstoffen, natuurlijke kleurstoffen en bindmiddelen toegevoegd. Vervolgens wordt de puree door middel van extrusie-technologie geprint en direct ingevroren.

Vanuit de fabriek worden de diepgevroren porties naar de ziekenhuizen en zorginstellingen vervoerd. Directeur Peter Nieuwkerk van Gastronology benadrukt dat het een leerproces is, waarbij ze ook zullen ontdekken wat niet werkt. Het doel is om in de toekomst ook vlees, vis en desserts te kunnen printen.

De ontwikkeling van deze producten vindt plaats in het Food Lab in Bergen op Zoom, terwijl de productie in een fabriek in Poortvliet plaatsvindt.

De Voordelen van 3D-Geprint Voedsel

  • Aanpasbare Porties: Een voordeel van 3D-geprint voedsel is dat er precies bepaald kan worden hoe groot een portie is, en deze kan aangepast worden naarmate mensen meer kunnen of moeten eten.
  • Receptuur: Bij de receptuur, ontwikkeld door Gastronology, is ondermeer rekening gehouden met met voedingswaarde, smaak, herkenbaarheid en een zachte consistentie die niet mag plakken in de mond.
  • Constante Kwaliteit: De 3D-printer zorgt voor constante kwaliteit, wat essentieel is voor mensen met mondproblemen.

Het Assortiment en de Merknaam Dysphalicious

Het assortiment wordt onder de merknaam Dysphalicous op de markt gebracht. Het voorlopige aanbod bestaat uit wortel, rode biet, bloemkool, broccoli, doperwtjes, zoete aardappel, aardappel en haricot verts. Er wordt gewerkt aan nieuwe recepten, waaronder ook vlees en vis.

Na een jaar experimenteren met 65 verschillende recepten, heeft Swalen recepten ontwikkeld voor acht soorten groenten en aardappelen die geschikt zijn voor 3D-printing. Deze geprinte groenten moeten voldoen aan strenge eisen: ze moeten printbaar zijn zonder in te zakken, invriesbaar en opnieuw op te warmen zonder vochtverlies, niet plakkerig en boterzacht in de mond.

De Mening van Experts

Professor Diëtetiek Marian de van der Schueren is positief over het plan. "Kwaliteit van leven is heel belangrijk voor bewoners in verzorgtehuizen. Als je al slecht kan eten en dan ook nog eens een kwakje bruin spul op je bord krijgt, wordt het er niet beter op."

Toch zullen er over het algemeen veel mensen zijn die baat hebben bij het plan van Nieuwkerk. "Ik heb het geproefd en het is echt verbazingwekkend hoe goed het smaakt. Mensen krijgen zo de goede voeding binnen en het levert iets op voor het oog."

Uitbreiding naar Thuiswonenden

Thuiswonende mensen met kauw- en slikproblemen kunnen voortaan eveneens de 3D geprinte voeding van Gastronology gebruiken. Gastronology 3D Food Works breidt de doelgroep voor de 3D geprinte voeding uit van enkel ziekenhuizen en zorginstellingen naar alle thuiswonende dysfagie patiënten.

Gastronology werkt voor de levering van de producten samen met QSTA, een online platform waar 24/7 diepvriesproducten besteld kunnen worden. De producten worden diepgevroren geleverd in dozen met 20 of 22 porties van 50 gram, waardoor goed gedoseerde en gevarieerde maaltijden samengesteld kunnen worden.

Het Belang van Smaak en Vorm

“Dysfagiepatiënten kunnen alleen glad gemalen en dik vloeibare voeding eten. Daarom krijgen deze patiënten vaak eten uit de blender of in de vorm van pasta’s en gels aangeboden. Dat eten ziet er niet aantrekkelijk uit en heeft geen natuurlijke smaak en geur. Wij vinden dat alle mensen recht hebben op gezond en lekker eten”, zegt Peter Nieuwkerk, oprichter en directeur van Gastronology.

Het Nederlandse bedrijf heeft een aantal gezonde en voedzame producten op basis van aardappelen en verse groente ontwikkeld, die dankzij 3D-foodprinting herkenbaar zijn, er smakelijk uitzien en bovendien lekker zijn. De gerechten voldoen aan de IDDSI 4-standaard voor dysfagiepatiënten: de kans dat patiënten zich verslikken is minimaal. “Daardoor krijgen patiënten, voor wie goede voeding van belang is, het plezier in eten terug.”

De Dysphalicious-gerechten worden gemaakt van verse, lokale producten. Die worden fijngemalen en verwerkt in een pasta, die met behulp van 3D-foodprinting in visueel aantrekkelijke, herkenbare en smakelijke gerechten omgezet worden.

De bewoners van uw zorginstelling hebben naast aandacht en goede zorg, ook lekker eten nodig. Helaas maken dysfagie en andere aandoeningen ‘normaal’ eten vaak onmogelijk. Daarbij is het eten van onherkenbaar gemalen voedsel geen pretje. Met de 3D-foodlijn 'Dysphalicious' schotelt u uw patiënten het beste voor. U geeft patiënten hun zin, trek en plezier in eten terug. En verbetert de kwaliteit van hun leven.

De 3D-foodprint technologie van Gastronology maakt het mogelijk voor mensen met dysfagie om weer mee te doen met sociale eetmomenten; het brengt het plezier aan tafel weer terug.

Recepturen van een SVH Meesterkok

Voor uw patiënten is een goede eetlust van levensbelang. SVH meesterkok Eugène Swalen ontwikkelt echte eetlustopwekkers en laat gerechten heerlijk ruiken, smaken en ogen. Altijd uit op een wauw-effect, weet hij de mooiste recepturen te ontwikkelen. Met respect voor voedsel en patiënt. De topchef werkt uitsluitend met verse, natuurlijke kwaliteitsingrediënten en stemt de smaaksterkte op de patiëntengroep af.

De textuur van onze 3D-voedselrecepturen komt overeen met de voedingsconsistentie op niveau 4 ‘Gladgemalen’ van IDDSI, de International Dysphagia Diet Standardisation Initiative. Dit betekent dat onze puree:

  • niet klonterig, niet plakkerig is
  • niet gekauwd hoeft te worden
  • geen vocht in de mond loslaat
  • met een lepel of vork te eten is
  • niet door een rietje te zuigen is
  • in 3D-lagen kan worden geprint
  • zijn vorm op het bord behoudt
  • niet voortijdig van lepel afglijdt
  • in zijn geheel in de mond glijdt
  • prettige eetbelevingen creëert

Tabel: Huidig Assortiment Dysphalicious

Groente/Aardappel
Wortel
Rode biet
Bloemkool
Broccoli
Doperwtjes
Zoete aardappel
Aardappel
Haricot verts

labels: #Ei

Zie ook: