Gebakken aardappelen die van buiten krokant zijn, en van binnen zacht: dat is het ideaal. Vaak worden gebakken aardappels niet zo knapperig als je zou willen of zijn ze zelfs nog niet gaar als ze eenmaal op je bord liggen. Hoe we zulke aardappels kunnen bakken in de pan? Met deze tips lukt het je wél om de perfecte piepers te bakken.

Stap 1: Kies de juiste aardappel

De meningen zijn verdeeld over welke aardappel het meest geschikt is om te bakken. Er zijn twee teams: team vastkokende aardappel en team kruimige aardappel. In een eerder artikel over aardappels roosteren schreven we al dat wij het liefst gaan voor lichtkruimige aardappelen. Hoewel kruimige aardappels meer zetmeel bevatten, valt de vastkokende soort weer minder uit elkaar. Een vastkokende aardappel kan tegen een stootje en houdt goed zijn vorm tijdens het koken en bakken. Een kruimige aardappel valt sneller uit elkaar tijdens het koken, maar wordt wel eerder krokant. Bak eens een vastkokende aardappel en een kruimige aardappel en kies dan jouw favoriet. Kies als eerste voor een lokale aardappel. Bildstar van een lokale teler bijvoorbeeld. Die is vrij vastkokend en dus heel geschikt. (Kijk hier voor een overzicht van aardappelsoorten).

Stap 2: Voorbereiding is essentieel

De lekkerste aardappels koop je niet voorgesneden in een verpakking maar maak je helemaal zelf. Dat kost wat tijd en moeite, maar dat is het dubbel en dwars waard. Veel van ons zullen een pak diepvries aardappelschijfjes kopen of van die voorgegaarde schijfjes. Het lijkt niet duur, maar in verhouding met onbewerkte aardappelen is dat het wel. Zelf iets maken van verse ingrediënten is een betere keuze dan niets doen met bewerkte producten. Word een actieve hobbykok en ontdek het geluk van goede ingrediënten, mooie smaken en blije gezichten aan tafel. Je schilt de aardappelen, blancheert ze en gaat ze daarna bakken. Dat zijn een paar handelingen die je bij kant-en-klaar niet hebt. Maar door verse aardappelen te gebruiken krijg je niet te maken met conserveringsmiddelen of kwaliteitsverlies. Dat is ook het verschil tussen gebakken aardappelen en opgebakken aardappelen.

Voorkoken van de aardappels

Om te zorgen dat aardappels van binnen zacht op je bord belanden is het belangrijk om ze voor te koken. Schil hiervoor de aardappelen en snijd ze in grove stukken. Wat betreft het voorkoken kunnen we alleen maar zeggen: doe het wel. Hierdoor komt het zetmeel namelijk aan de oppervlakte van de aardappel, waardoor de kans op extra crunch alleen maar groter wordt. Afhankelijk van de grootte kun je de in stukken gesneden aardappels een minuut of 5 voorkoken in gezouten water. Hoe lang aardappels koken voor bakken? Afhankelijk van de grootte. Kook de aardappelen gemiddeld ongeveer 10 minuten in ruim kokend water met zout. De aardappels zijn klaar als je er met een vork in kunt prikken. Tip: wil je een extra knapperig resultaat?

Aardappels snijden

Snijd de aardappelen in de gewenste vorm: blokjes, partjes of schijfjes. Zelf snijd ik er meestal partjes van omdat ik die het makkelijkst vind te bakken. Maar ook komen er regelmatig schijfjes uit mijn pan tevoorschijn. Kies gewoon wat je het leukst vindt.

Blancheren

Blancheer je aardappelen vervolgens door ze op te zetten in koud water. Mijn halve schijfjes hebben 6 minuten gekookt toen het water aan de kook was. Giet de aardappelen af en laat ze uitstomen op keukenpapier.

Stap 3: De juiste baktechniek

Zet ondertussen een ruime koekenpan op het fornuis en doe hier de zonnebloemolie en margarine in. Laat dit warm worden tot de boter niet meer bruist. Bak de aardappeltjes tot ze mooi goudkleurig zijn. Zorg ervoor dat ze de ruimte hebben en in één laag in de pan passen. Doe kleine hoeveelheden in de pan; je kunt de aardappelen dan makkelijker draaien en controleren. Laat je aardappelen na het koken goed uitdampen op keukenpapier. Een droge aardappel bakt namelijk mooier. En als laatste, doe niet teveel aardappel tegelijk in de pan. Als de aardappelstukjes wat ruimte hebben, bakken ze sneller en mooier.

Zet een flinke koekenpan op laag vuur en verwarm deze voor zodat die goed warm wordt. Hoe groter de koekenpan hoe beter. Als de koekenpan goed warm is doe je er een flinke klont boter in en een flinke scheut olijfolie, ongeveer 50/50. Zorg dat er een goede laag in de koekenpan komt te staan zodat je de aardappelen goed kan bakken. Als alle boter gesmolten is bedek je de hele bodem van de pan met de stukjes gekookte aardappelen. Zorg er voor dat deze niet op elkaar komen te liggen.

Zet het vuur middelhoog en laat de aardappelen een paar minuten bakken terwijl je ze af en toe een beetje door de pan schuift. Draai er af en toe eentje om en kijk of ze al mooi goudbruin worden, als dat het geval is draai je alle aardappels om (bv. met een keukentang) zodat je de andere kant kan bakken. Als je eerste portie klaar is schep je de gebakken aardappelen met een spatel uit de pan in een grote kom waar je wat keukenpapier in hebt gelegd. Strooi er wat zout overheen, even goed schudden en daarna warm houden in een pan zonder deksel op een laag vuurtje.

Herhaal dit tot alle aardappelen gebakken zijn en bestrooi uiteindelijk alles nog met een beetje zout. Wat grove zoutkorrels zijn het lekkerst. Als het vet in de pan te weinig wordt doe je er eerst weer wat boter en olijfolie bij. Heerlijk als bijgerecht voor bijna iedere maaltijd, bijvoorbeeld met sliptongetjes en wortelen.

Laat ze dus zo lang mogelijk op één kant liggen, totdat de randjes mooi bruin worden. Draai de aardappelen pas om als één kant goudbruin van kleur is. Als de aardappelen goudbruin van kleur zijn, zet je het vuur hoog. Zo ontstaat het knapperige randje. Bak de aardappelen voor je gevoel net iets te lang, maar houd ze wel goed in de gaten. Laat de aardappelen even uitlekken als ze klaar zijn. Doe dit in een vergiet met wat keukenpapier.

Stap 4: Kruiden en variaties

Je kunt heel makkelijk variëren met de gebakken aardappelen door verschillende specerijen te gebruiken. Kurkuma geeft een subtiele smaak en een mooie gele kleur. Een beetje paprikapoeder i.c.m. cayennepeper geeft een wat meer pittige smaak. Een geperst teentje knoflook meebakken of gerookte spekjes geven ook een heerlijke smaak.

Je kan eindeloos variëren met smaken, vormen en soorten aardappels. Mijn favoriete variaties zijn met Italiaanse kruiden, met verse rozemarijn, met geplette teentjes knoflook of met tijm. Ook gebakken met wat paprikapoeder, chilipoeder of oregano smaakt heerlijk.

De kruiden voeg je gewoon toe tijdens het bakken in de roomboter en olie, zo trekken de smaken er goed in.

Stap 5: Alternatieve bakmethoden

Ook in de oven en airfryer kan acrylamide ontstaan. Zorg ook hier voor goudgele aardappeltjes. Zet een heteluchtoven met luchtcirculatie op maximaal 180 °C en een oven zonder luchtcirculatie op maximaal 200 °C.

Extra tips voor gezond bakken:

  • Bak aardappeltjes en friet goudgeel krokant, en niet donkerbruin of met een zwarte rand. Rooster ook je brood licht. Zo krijg je zo min mogelijk acrylamide binnen.
  • Kook rauwe zelf gesneden aardappelen even kort voor het bakken (blancheren). Dit verlaagt de hoeveelheid suikers aan de buitenkant. Hierdoor worden de aardappeltjes minder bruin en ontstaat minder acrylamide.
  • Bewaar aardappelen om te bakken of frituren niet in de koelkast.
  • Gebruik vloeibaar, plantaardig frituurvet. Haal verbrande stukjes altijd uit de frituurpan en vervang het vet na 5 tot 7 keer gebruiken.
  • Kook zelf gesneden friet even kort voor het frituren. Dit verlaagt de hoeveelheid suikers aan de buitenkant.
  • Doe ovenfriet niet in de frituur. Ovenfriet bevat meer suiker en gefrituurd ontstaat er meer acrylamide. Kies liever voor friet gemaakt van aardappelen.

Overzicht van oliën en hun gebruik

Er zijn veel oliën en bak- en braadproducten verkrijgbaar. Maar wat gebruik je nou waarvoor?

Olie/Vet Rookpunt (ca.) Gebruik
Zonnebloemolie 225 °C Frituren, bakken, wokken
Arachideolie (pindaolie) 230 °C Frituren, bakken
Koolzaadolie 240 °C Bakken, braden, wokken
Rijstolie 255 °C Wokken, frituren
Olijfolie Extra vierge 190-210 °C Dressing, koude bereidingen (niet geschikt voor hoge temperaturen)
Boter 175 °C Bakken van vlees/vis (bevat veel verzadigde vetten)
Margarine (vloeibaar) Variabel Bakken, braden

Let op: De kwaliteit van een olie kan erg verschillen. Geraffineerde oliën zijn ontdaan van onzuiverheden en worden minder snel ranzig.

labels: #Bakken #Aardappel

Zie ook: