Het kan soms nodig zijn om een zieke kip te euthanaseren om verder lijden te voorkomen. Er zijn verschillende methoden beschikbaar, elk met hun eigen voor- en nadelen. Het is belangrijk om de meest humane en effectieve methode te kiezen, rekening houdend met de situatie en de beschikbare middelen.

Methoden voor het Euthanaseren van Kippen

Stikstofschuim

Een humane methode voor het euthanaseren van landbouwdieren is het gebruik van stikstof in schuimvorm. De stikstof zorgt ervoor dat de dieren op een gelukzalige wijze sterven. Het Nederlandse bedrijf Anoxia heeft deze methode ontwikkeld en kreeg hiervoor de Animal Welfare Award 2019.

Stikstof gevangen in schuimbellen kent niet de nadelen van CO2 en is bijvoorbeeld toe te passen op een varkensbedrijf om niet levensvatbare biggen en zieke varkens te euthanaseren. Volgens Anoxia-oprichter Hanno Kiezebrink is de methode aanzienlijk diervriendelijker en past heel goed bij de letterlijke Griekse betekenis van euthanasie namelijk goede dood. Stikstof als euthanasiemiddel werkt goed en efficiënt.

Op het bedrijf van Doppenberg is al vier jaar lang een soort praktijkproefbedrijf voor Anoxia. In een nis staat een grote grijze bak van kunststof. Dit is de euthanasiebox Ruim een meter hoog en breed en anderhalve meter lang. Boven de bak hangt een kast met alle regelapparatuur en ernaast staat een jerrycan met speciale zeepsop. Een pijpleiding gaat naar buiten waar een zestal stalen cilinders staat gevuld met stikstof.

Doppenberg opent de regelkast en start met een sleutel het systeem. De pomp in de plastic bak begint zacht te zoemen. Er vormen zich grote schuimbellen op de bodem van de bak. Binnen een minuut is de hele bak gevuld met grote schuimbellen die gevuld zijn met pure stikstof. Het systeem is veilig om te gebruiken in de stal, zegt Kiezenbrink.

Volgens de ervaring van varkenshouder Artin Doppenberg kan het als zeer diervriendelijk bestempeld worden. Maar hij was in de eerste instantie sceptisch Ik had de bak twee maanden in gebruik en merkte direct dat het een fijne, gemakkelijke en diervriendelijke manier was om de biggen te euthanaseren. Ik kan de biggetjes tot op het laatst nog een geluksgevoel' meegeven. Hierdoor euthanaseer ik de biggen ook veel eerder en dat komt het dierwelzijn ten goede. Bovendien kan ik me nu meer op de gezonde biggen focussen. Het loopt allemaal beter en wat voor mij absoluut fijn is: ik zie geen kansloze biggen meer en dat werkt plezierig.

Euthanasie is nu door de stikstofschuimbox veel meer onderdeel van het bedrijfsplan. We maken één tot twee keer per week een rondje over het bedrijf en nemen de kansloze uitbehandelde dieren mee. Dan zet ik de machine aan en leg de dieren in het schuimgas. Binnen een minuut zijn ze overleden. Een ander voordeel is dat de gezonde biggen vitaler worden met een betere start, omdat de kansloze dieren meteen na het werpen worden weggehaald.

Dierenarts René Sol is ook positief over de stikstofschuimgasmethode. Het past bij een diervriendelijke veehouderij. Een varkenshouder bevordert het dierwelzijn door meteen te handelen en de kansloze dieren uit hun lijden te verlossen. Ik ben daarom zeer blij met een dergelijke humane methode.

Cervicale Dislocatie (Nek Breken)

Kippen en ander pluimvee kunt u doden door hun nek te breken. Deze methode heet ook wel cervicale dislocatie. Dit betekent dat de kop wordt verplaatst ten opzichte van de ruggengraat.

U mag de nek alleen breken als er geen andere methode voorhanden is. Weegt het dier minder dan 5 kg? Dan raakt het dier direct bedwelmd bij het breken van de nek. U bent dan niet verplicht om een andere bedwelmingsmethode te gebruiken. Bij zwaardere dieren is dat wel zo.

U kunt de nek met de hand of met een tang breken. Het handmatig breken van de nek is alleen geschikt voor pluimvee tot 3 kg. Bij dieren die meer wegen leidt deze methode niet in alle gevallen tot een onmiddellijke dood. Gebruikt u een tang? Kijk voor meer informatie in de factsheets van de Europese Commissie. Hier staat beschreven en getekend hoe u de handeling moet uitvoeren.

Het dier heeft veel pijn als u het verkeerd doet. Zorg dat u direct kunt ingrijpen als het misgaat. In het begin maakt het dier wilde en ongecontroleerde bewegingen. Houd uw vingers aan weerszijden van de nek. Controleer op al deze punten. U moet vaststellen of het dier echt dood is.

Andere Methoden

Er zijn ook andere methoden om een kip te euthanaseren, zoals het gebruik van een scherpe bijl om de kop af te hakken of het toedienen van een overdosis verdovingsmiddel door een dierenarts. Het is belangrijk om de methode te kiezen die het minste lijden veroorzaakt en die op een veilige en effectieve manier kan worden uitgevoerd.

Veelvoorkomende Kippenziekten en Problemen

Voordat u besluit een kip te euthanaseren, is het belangrijk om te bepalen of de kip daadwerkelijk ongeneeslijk ziek is. Hieronder volgt een overzicht van enkele veelvoorkomende kippenziekten en problemen:

Kalkpootmijt

Kalkpootmijt (Cnemidocoptes mutans) wordt veroorzaakt door een schurftmijt. De mijt zorgt ervoor dat de poten een ruwe indruk maken, dikker worden en de kip last krijgt van jeuk. De mijten verzamelen zich onder de schubben op de poten, waardoor deze onderhuids ontsteken en kunnen gaan bloeden.

De infectie vindt plaats via het hok of andere kippen in het verblijf en is niet overdraagbaar op andere dieren of mensen. Jonge kippen kunnen op jonge leeftijd al besmet raken. Hoewel genezing niet mogelijk is, kunnen de symptomen wel worden verlicht door de korsten te verwijderen en de poten te behandelen met een vochtinbrengende zalf.

Ziekte van Marek

De ziekte van Marek ontstaat als gevolg van een virusinfectie en wordt ook wel eens kippenkanker genoemd. De ziekte is niet behandelbaar en leidt altijd tot de dood van het dier. Uitvalsymptomen zijn voornamelijk asymmetrisch.

Kippen kunnen op jonge leeftijd worden ingeënt tegen het virus. Het virus kan indirect contact met het besmette dier overgebracht. Stofdeeltjes worden verspreid. Aangetaste kippen moeten verschillende leeftijden apart gezet worden, namelijk tijd nodig om in werking te treden.

Bumblefoot

Bumblefoot is een infectie van de Staphylococcus aureus bacterie die onder de poten ontstaat. De kippen krijgen een zgn. Bumblefoot. Kun je herkennen aan een dikkere, opgezwollen poot of poten. In een gevorderd stadium de poot helemaal niet meer gebruiken.

Het behandelen van Bumblefoot is lastig. De dierenarts kan bepalen. De wond wordt daarna behandeld met antibiotica. Het voorkomen van bumblefoot is niet moeilijk. aan kunnen verwonden.

Andere Ziekten en Problemen

Naast de hierboven genoemde ziekten kunnen kippen ook last hebben van andere problemen, zoals:

  • Coccidiose
  • Wormbesmetting
  • Infectieuze Bronchitis
  • Kropverstopping
  • Legnood

Het is belangrijk om de symptomen van deze ziekten te herkennen en de juiste behandeling te starten. In sommige gevallen kan euthanasie echter de meest humane optie zijn.

Wanneer Euthanasie Overwegen?

Euthanasie moet worden overwogen wanneer een kip lijdt aan een ongeneeslijke ziekte of aandoening die haar levenskwaliteit ernstig aantast. Enkele situaties waarin euthanasie kan worden overwogen, zijn:

  • Ernstige verwondingen die niet kunnen worden genezen
  • Verlamming of onvermogen om te lopen
  • Ernstige pijn die niet kan worden verlicht
  • Vergevorderde kanker of andere terminale ziekten
  • Ernstige gedragsproblemen die het welzijn van de kip of andere dieren in gevaar brengen

Belangrijk om te Onthouden

Voor alles geldt natuurlijk: bezoek een vogeldierenarts als je het niet vertrouwt. Is je kip ziek en heeft zij geen last van onderstaande ziekten? Geef haar dan pijnstilling en antibiotica en als ze slecht eet ook daarbij nog metocloral drops en dwangvoeding. Knapt ze dan nog niet op, dan is het de moeite waard om haar ontlasting behalve op wormen en coccidiose ook te onderzoeken op gisten.

Zet de kip apart want anders gaan de andere kippen aan de cloaca pikken en kan ze letterlijk dood gepikt worden. Zet haar op een warme plek en geef haar twee maal daags pijnstilling en antibiotica.

Belangrijk: Gaat de cloacaprolaps er slechter uit zien, dan stoppen met zelf dokteren en gelijk naar de vogeldierenarts gaan.

Neem geen genoegen met een dierenarts die zegt dat er niets meer aan te doen is. Onze ervaring is dat veel dierenartsen de kip laten inslapen omdat ze eenvoudigweg niet weten wat te doen.

Overzicht van Kippenziekten en Behandelingen

Ziekte/Probleem Symptomen Behandeling
Kalkpootmijt Ruwe, dikke poten, jeuk Korsten verwijderen, vochtinbrengende zalf
Ziekte van Marek Asymmetrische uitvalsverschijnselen Geen behandeling, preventieve inenting
Bumblefoot Opgezwollen poten Antibiotica
Coccidiose Diarree Baycox 2,5%
Wormbesmetting Lusteloosheid Iverquantel drops of Panacur 2,5% suspensie
Infectieuze Bronchitis Gekreukelde eieren, verminderde eileg Geen behandeling, uitzieken
Kropverstopping Volle, zachte of harde krop Voorzichtig laten overgeven, Emeprid, lauw water, massage
Legnood Warm zetten, plantaardige olie, dierenarts Warm zetten, plantaardige olie, dierenarts

labels: #Kip

Zie ook: