Een gezonde hen of haan scharrelt druk rond in het kippenhok, is sociaal en heeft een glanzend verenkleed. Kippen kunnen door verschillende redenen ziek worden, maar laten dit vaak niet goed zien. Een zieke kip probeert zich zo normaal mogelijk te gedragen. Zwakkere kippen worden namelijk vaak gepest door de rest van de groep. Er zijn een aantal kenmerken waar je een gezonde kip aan kunt herkennen.

Als een bijzonder vrolijke en volgzame boerderijdier, zijn pluimvee ook een goede manier om natuurlijk huishoudelijk afval te verminderen, terwijl u geniet van verse eieren en aangenaam gezelschap. Helaas kunnen ze soms wat problemen op hun weg tegenkomen en ziek worden. Het is dan belangrijk om te weten te herkennen wanneer een kip niet in orde is, en, afhankelijk van de symptomen, de ziekte te identificeren en te behandelen met de juiste behandeling.

Hoe Herken je een Zieke Kip?

Observeer je kippen regelmatig. Gezonde kippen zijn altijd in de weer. Ze scharrelen rond, springen op dingen en zijn met elkaar bezig. Het zit in het instinct van de kip om het grootste deel van de dag rond te scharrelen in een zoektocht naar voedsel. De kippen krabben de bodem open met hun poten en pikken in de grond op zoek naar kleine beestjes en zaden om te eten.

Het verenkleed vertelt veel over de gezondheid van de kip. Een gezonde kip zit lekker in haar vel en heeft een glanzend verenkleed. Kippen hebben een zogenaamde vetnippel op de rug. Het vet dat hieruit komt wordt gebruikt om het verenkleed mee in te smeren. Dit vet werkt isolerend en draagt bij aan een goed beschermd verenkleed.

Een zieke kip vertoont afwijkend gedrag. Zieke kippen zonderen zich af en scharrelen minder. Vaak zie je dat het verenkleed ook niet meer goed onderhouden wordt. Ook heeft de kip last van bepaalde symptomen, die veroorzaakt worden door de ziekte. Maar dit gedrag vertelt nog niet meteen waar de kip precies aan lijdt. Door goed op de symptomen te letten kan er een hoop duidelijk worden over de ziekte van de kip.

Symptomen van een Zieke Kip

  • Diaree: gezonde ontlasting is stevig, droog en groenbruin van kleur met een witte punt. Wanneer dit afwijkt is er iets mis met de kip.
  • Jeuk: veel jeuk wijst vaak op een huidaandoening.
  • Kale plekken: tijdens de rui is het normaal dat de kippen kale plekjes hebben.
  • Verlammingsverschijnselen: de kip kan bij een verlamming bepaalde lichaamsdelen niet meer bewegen en sleept deze mee.
  • Opgezette poten: bepaalde kippenziekten zorgen ervoor dat de poten opzwellen.
  • Vermagering: een zieke kip eet minder, waardoor ze al snel afvalt.
  • Verminderde eierproductie: het maken van een ei kost veel energie, iets wat een zieke kip niet heeft.

Sommige kippenziekten gaan gepaard met specifieke symptomen:

  • Kalkpoten: te herkennen aan schilferige, opgezette poten.
  • Bloedluis: laat rode bultjes achter op de huid bij de poten en veroorzaakt veel jeuk en pijn. De kippen zijn erg vermoeid en kunnen op ten duur lijden aan bloedarmoede. De bloedluis zelf verstopt zich overdag in naden van het kippenhok.
  • Wormen: te herkennen aan diarree, vermagering, verbleekte kam en lellen en sufheid. De symptomen lijken op die van coccidiose.
  • Coccidiose: zorgt voor diarree, dat soms gepaard gaat met bloed. De kippen gaan ‘bol’ zitten en zijn vermoeid.
  • Bumblefoot: te herkennen aan dikke, opgezette poten. Op de poten vind je wondjes en korsten.
  • Favus: wordt ook wel poederkam genoemd. De kam en lellen hebben witte schilferige plekken.

De darmen van kippen hebben veel te voorduren. Een gespecialiseerde dierenarts kan gelukkig veel informatie uit de mest halen. Om te voorkomen dat je medicijnen geeft voor ziektes waar de kippen geen last van hebben, kun je mestonderzoek bij de kippen uit laten voeren.

Kippen die in de rui zijn gedragen zich vaak net als een zieke kip. Ze zien er bleker en dunner uit, hebben soms kale plekken en zijn minder actief. Wat opvalt is dat het kippenhok vol met veren ligt. De kippen voelen zich niet zo lekker, de rui vraagt namelijk veel energie van ze.

Weerstand Versterken en Preventie

Kippen worden minder snel ziek wanneer zij een goede weerstand hebben. Kippen met een goede gezondheid zijn beter bestand tegen infecties en andere kippenziekten. Ze herstellen ook beter en sneller. Hoe hoog de weerstand van een kip is, hangt direct samen met de levensomstandigheden van de kip. Kippen die bijvoorbeeld niet voldoende kunnen scharrelen, krijgen niet genoeg beweging.

Plotselinge gebeurtenissen kunnen stress opleveren bij kippen. Denk hierbij aan werkzaamheden in de tuin, het bijplaatsen van nieuwe dieren, een verhuizing of een ritje dierenarts. Stress maakt kippen kwetsbaar voor ziektes. Een slecht onderhouden kippenhok heeft invloed op de weerstand van de kippen. Als het verblijf te vochtig is, te koud of te veel tocht doorlaat, is dit erg slecht voor de gezondheid van de kippen. In vochtige verblijven gedijen schimmels, bacteriën en parasieten daarnaast beter dan in droge verblijven.

Kippen halen hun energie uit hun voeding. Daarom speelt het kippenvoer een grote rol voor de gezondheid van de dieren. Goed gebalanceerd kippenvoer bestaat uit vetten, koolhydraten en eiwitten.

Voeding voor Gezonde Kippen

Goede voeding is een essentieel onderdeel voor het houden van gezonde kippen. Maar wat is goede voeding voor kippen dan? Voor kippen zijn er 36 voedingsstoffen als essentieel benoemd. Al deze voedingsstoffen hebben kippen nodig om de levensprocessen aan de gang te houden. De beste voeding voor kippen bestaat uit een combinatie van deze noodzakelijke voedingsstoffen.

  1. Water: De meest essentiële voedingsstof voor kippen is water. Het belang van vers drinkwater wordt zwaar onderschat. Een van de belangrijkste functies van water is helpen met het transporteren van voedingsstoffen. Water helpt ook bij het afvoeren van afvalstoffen. Het lichaamsgewicht van een kip bestaat voor 50% uit water. Het totale gewicht van een ei bestaat voor 65% uit water.
    • Kippen drinken water het liefst met een temperatuur van 13 °C en zullen minder drinken als hun water veel boven of onder die temperatuur zit.
    • Om biofilm te voorkomen is het verstandig om de drinkbakken 1 keer per week goed schoon te maken. Dit kun je doen met azijn, een schuursponsje en water. Verdun azijn niet, dan verliest het de antibacteriële werking. Spoel het daarna even om met water en de waterbak is weer schoon.
  2. Kippenvoer: Om te zorgen dat kippen alle belangrijke voedingsstoffen binnen krijgen die ze nodig hebben, is er kant-en-klaar kippenvoer ontwikkeld. Dit voer is qua voedingswaarde uitgebalanceerd om aan de behoeften van de kippen te voldoen. De voedingsbehoefte van kippen hangt ook nog eens af van het seizoen, de temperatuur, de leeftijd, de grootte, het gewicht én de hoeveelheid eieren die ze leggen.
    • Complete korrels of meel is veel geschikter als basisvoer.Op deze manier heeft elke korrel en elke ‘hap’ meel een identieke voedingswaarde. Zo kunnen kippen niet alleen kiezen wat ze lekker vinden, maar wat echt goed voor ze is.
    • Vanaf dag 1 t/m week 18 is kuikenkorrel de beste optie. Vanaf week 18 is legkorrel of kippenkorrel de beste optie.
  3. Maagkiezel: Om voedsel in kleine stukjes te maken, gebruiken kippen maagkiezel. Maagkiezel gaat in de spiermaag zitten en zorgt ervoor dat hard voer wordt gemalen Vervolgens kan het op worden genomen door de spijsvertering. Daarom is het een goed idee om maagkiezel aan te bieden in een apart bakje, zodat een kip het naar behoefte op kan opnemen.
  4. Kippengrit: Om te zorgen dat je kippen genoeg calcium binnen krijgen zorg je ervoor dat je kippen toegang hebben tot grit. Kippengrit is een goede bron voor extra calcium. Alle kippen die eieren leggen, hebben extra calcium nodig.
  5. Snacks: Als kippeneigenaar verwen je de kippen natuurlijk graag met een extraatje. Maar geef niet te veel snacks: het basisvoer bevat alle belangrijke voedingsstoffen die je kippen nodig hebben. Als richtlijn is het een goed idee om niet meer dan één eetlepel aan snacks te geven, naast het standaard voer.
  6. Multivitaminen: Een goede multivitamine zorgt ervoor dat kippen voedingsstoffen beter kunnen opnemen. Multivitamin van De Kippenclub is een hoog geconcentreerd multivitamine preparaat voor kippen. Het ondersteunt de groei, verbetert de weerstand & de darmflora en versterkt de botten. Op die manier zijn je kippen veel minder vatbaar om ziek te worden.

Checklist voor Gezonde Kippen:

  • Zorg iedere dag voor vers water.
  • Maak de voer en waterbak minimaal 1 keer per week schoon met azijn.
  • Geef kuikens een complete kuiken korrel of meel, en kippen een complete legkippen korrel of meel. Geen voer met allerlei kleurtjes, losse granen of losse mais.
  • Bied altijd maagkiezel aan in een apart bakje.
  • Bied kippengrit met oesterschelpen aan in een apart bakje, zodra de kippen aan de leg zijn.
  • Geef niet meer dan één eetlepel per kip per dag aan extraatjes.
  • Doe 1 keer per maand, 5 dagen achter elkaar Multivitamin door het drinkwater.

Zieke Kippen Bijvoeren

Veel zieke kippen gaan niet dood door een ziekte, maar doordat ze verhongeren. Een zieke kip kan zich zo slecht voelen dat ze niet meer zelf eten en drinken. Hierdoor raken ze snel verzwakt en lukt het ze niet om de ziekte te overwinnen. Om je kip te helpen, kun je gaan dwangvoeren. Dit wil zeggen dat je het voer (en water) onder dwang naar binnen brengt. Dwangvoeren kan het leven van je kip redden. Het is vooral bedoeld om je kip op kracht te laten komen en een steuntje in de rug te geven. Normaal gesproken gaat de kip vervolgens na enkele dagen weer zelf eten en drinken.

Stappenplan Dwangvoeren:

  1. Zet de kip in een rustige ruimte, weg van de andere kippen. Het liefst bij een temperatuur tussen de 15 / 20 graden. Hiervoor kun je bijvoorbeeld een kartonnen doos of een honden bench gebruiken. Dit doe je zodat jij de kip makkelijker kan dwangvoeren en zodat de kip alle rust (en warmte) heeft om te herstellen. Zet ook voer en water in het hok, voor het geval de kip weer zelf gaat eten en drinken. Ga de kip nu geen snacks geven! Zet de kip apart met voer en water.
  2. Maak een papje van een gekookt ei, legkorrel en multivitamine. Je kunt dit papje één dag gebruiken, dus maak niet te veel. Doe het gekookte ei en de legkorrel in een bakje en prak het ei kapot met een vork. Voeg nu een beetje water toe en roer het door. Voeg nu ook 5 ml Multivitamin toe. Door het prakje een paar minuten te laten staan, wordt het dikker en kun je het gemakkelijker toedienen. Het is de bedoeling dat je het straks in brokken tussen je vinger kan vasthouden. Als je geen Multivitamin in huis hebt, dan kun je dit weglaten.
  3. Leg ook een spuitje klaar met daarin het product waarmee je de kip behandeld. Weet je nog niet wat er aan de hand is? Geef dan in ieder geval Comfortmix. De natuurlijke ingrediënten in Comfortmix helpen kippen bij ongemak, zodat ze weer op krachten kunnen komen. Zodra ze hun eet- en drinkpatroon oppakken, krijgen ze de energie die ze nodig hebben om zich weer fit te voelen.
  4. Zet als laatste een bakje water klaar. Je gebruikt het spuitje van het product uit stap 3 om straks het water in te doen.
  5. Pak je kip en zet de kip bij jou op schoot. Begin met het dwangvoeren van het product waarmee je behandeld. Doe de snavel open en spuit het beetje voor beetje in de bek (ongeveer 1 ml per slok) Geef je kip even de tijd om te slikken en doe het spuitje niet te diep in de bek. Het is de bedoeling dat de kip het zelf doorslikt. Probeer vervolgens minimaal 5 ml water te geven. Het kan zijn dat het minder soepel gaat dan in het filmpje, of misschien slikt je kip helemaal niet. Probeer het even vol te houden en probeer het anders na het voeren nog eens. Het kan gebeuren dat je kip zich een beetje verslikt. Dit kun je zien doordat ze niezen/hoesten.
  6. Na de middelen en het water geef je het papje van voer. Probeer zoveel als mogelijk te geven. Alles wat ze binnen krijgen is mooi meegenomen. Zie hieronder hoe je dat kan doen.
  7. Probeer dit 3 keer per dag te doen en laat de kip verder zoveel als mogelijk met rust. Wil je het hok verschonen? Vraag dan aan iemand om dit te doen als jij aan het dwangvoeren bent, zodat de kip verder niet gestoord hoeft te worden.
  8. Ga net zo lang door tot de kip weer zelf begint te eten en te drinken.

Alternatieve Voedingsmethoden

Als dwangvoeren lastig is, zijn er alternatieve methoden om je zieke kip te stimuleren om te eten:

  • Geweekte legkorrel: Week legkorrel met water en geef dit met een plastic spuit van 10 ml, waarvan je de kop eraf snijdt. Duw langzaam het eten door de spuit naar binnen.
  • Yoghurt en ei: Geef wat yoghurt en een hard gekookt, goed geprakt eitje, eventueel door elkaar.
  • Meelwormen en kattenvoer: Geef meelwormen en eventueel een keer kattenvoer (niet iedere dag).

Kippenziektes

Er zijn verschillende ziektes die kippen kunnen krijgen. Deze worden veroorzaakt door bacteriën, virussen, parasieten of afwijkende cellen. Als beginner is het erg lastig om te zien waar de kip last van heeft. Sommige symptomen kunnen voorkomen bij meerdere soorten ziektes of plagen. Omdat het om levende dieren gaat, raden we bij twijfel altijd aan om een dierenarts te raadplagen.

Enkele van de meest voorkomende kippenziektes zijn:

  • Newcastle ziekte
  • Gumboro ziekte
  • Vogelgriep
  • Coccidiose
  • Marek ziekte
  • Coryza
  • Kalkpoten
  • Bloedluizen

labels: #Kip

Zie ook: