Iedereen heeft wel een zak aardappelen in de voorraadkast liggen. Niet zonder reden, want we zijn in Nederland echte aardappeleters en de meeste van ons eten het minstens eenmaal per week. Toch kan het gebeuren dat je de piepers in de voorraadkast vergeet. Zonde, want voordat je het weet hebben ze uitlopers en moet je ze weggooien. Of is dat wat overdreven?

Laat je aardappelen te lang liggen of bewaar je ze niet op de juiste manier, dan kunnen ze uitlopers krijgen. Ergo: de witte worteltjes die uit de aardappel groeien.

Wat Zijn Uitlopers en Waarom Ontstaan Ze?

Wanneer je aardappels even laat liggen of in een te warme omgeving bewaart kunnen ze uitlopers krijgen. Dit zijn de jonge scheuten van de plant waaruit zich een nieuwe plant vormt. Leuk voor als je aardappelen wil kweken in je eigen tuin maar anders ontzettend onhandig. Je aardappels zien er namelijk in een keer een stuk minder smakelijk uit en voor veel mensen is dit reden om ze weg te gooien. Maar is dat eigenlijk wel nodig?

Uitlopers op de aardappelen tref je vast en zeker vaker aan dan je lief is. Deze dunne scheuten groeien uit de aardappelen als ze voor een lange tijd bewaard of wanneer ze bij een te hoge temperatuur worden bewaard.

Het Risico van Solanine

Op plaatsen waar uitlopers groeien, zit namelijk de natuurlijke gifstof solanine. Elke aardappel bevat solanine, een stof die de knol beschermt tegen schimmels, insecten en wormen. Het is een natuurlijke gifstof, die onder invloed van licht ontstaat in de schil en in de uitlopers van de aardappelen. Je kunt het herkennen aan de groene plekken op aardappels.

Solanine ontstaat onder invloed van licht in de schil en uitlopers van aardappelen. Dit natuurlijke gif is ontzettend handig voor de overlevingskans van de pieper. Het houdt namelijk schimmels, wormen en insecten op een afstandje. Ook voor de mens is solanine giftig. De gifstof wordt tijdens het bereiden en verhitten van de pieper slechts gedeeltelijk afgebroken.

Eet je toch wel een stuk aardappel met solanine erin, dan kun je een branderige tong en een bittere smaak ervaren. Gelukkig kan zo’n klein stukje giftige aardappel geen kwaad. Pas in grote hoeveelheden wordt solanine gevaarlijk, en kan het tot diarree, overgeven, en duizeligheid leiden. In uitzonderlijke omstandigheden kun je er zelfs bewusteloos van raken, of problemen krijgen met je hart of ademhaling.

Voor aardappelen is er een toegelaten maximumgehalte vastgesteld. Dit is 20 milligram solanine per 100 gram aardappel. Maar door beschadiging of het bewaren van de aardappelen in (zon)licht of in een koude en vochtige omgeving, stijgt het solaninegehalte van aardappelen.

Wel of Niet Eten?

Ja en nee. Enerzijds klopt het dat je de uitlopers van aardappels beter niet kunt eten. In de uitlopers zit namelijk het giftige stofje solanine, waarmee de aardappel beschermd wordt tegen schimmels en insecten. Anderzijds is het wat overdreven om de hele aardappel weg te gooien. Je kunt de uitlopers namelijk heel goed afsnijden en de rest opeten. Solanine is namelijk alleen in hele grote hoeveelheden giftig. Je kan dus gerust een hele gezinszak friet opeten zonder bang te zijn voor buikklachten.

Over het algemeen is het veilig om aardappelen met uitlopers op te eten. Mits de aardappelen nog stevig zijn en geen andere plekken heeft die kunnen wijzen op bederf. Denk aan groene plekken, rotte plekken of een vreemde geur. Als het het geval is is het beter om de aardappelen weg te doen.

Waar komt de waarschuwing voor aardappelen met uitlopers dan vandaan? De uitlopers zelf bevatten de stof solanine. Dit is een giftige stof die ook in de groene plekken op aardappelen voorkomt. Krijg je teveel van deze stof binnen, dan kun je hier flink beroerd van worden. Denk aan misselijkheid, braken en hoofdpijn. Het ruim wegsnijden van uitlopers (en groene plekken) is dus wel geen goed idee.

Maar geen nood, als je ze er goed afsnijdt is er niks aan de hand. Van dit stofje kun je overigens flink buikpijn, diarree of koorts krijgen. Maar... dan moet je er wel kilo’s van eten per dag. Mocht je een keer een kleine hoeveelheid binnen hebben gekregen dan is dus er niks aan de hand.

Ja, groene, bruine en beurse plekken en uitlopers moet je goed wegsnijden uit aardappels. In de uitlopers van oudere aardappelen en in de schil van onrijpe aardappelen kan namelijk de stof solanine voorkomen. Het solaninegehalte van aardappelen kan sterk variëren. Tegenwoordig worden aardappelrassen geteeld met lagere solaninegehalten. Maar door beschadiging of het bewaren van de aardappelen in (zon)licht of in een koude en vochtige omgeving, kan het solaninegehalte van aardappelen stijgen. Bewaar aardappelen daarom op een donkere, koele en droge plaats en schil bruine, beurse en groene plekjes goed weg.

De aardappelrassen die nu in de super te vinden zijn, bevatten over het algemeen al lagere solaninewaardes. Maar om er zelf ook zeker van te zijn dat je aardappelen niet giftig zijn, kun je ze het best even onder de loep houden. Eet je het liefst de aardappel in de schil? Dan zijn verse aardappelen het beste geschikt. Zijn ze al wat ouder?

Nadelen van Uitlopers

De uitlopers hebben nog 2 nadelen: ze maken de aardappel taaier en het vitaminegehalte daalt.

Weetje: Aardappels met uitlopers zijn vaak wel taaier en bevatten minder vitamines. Je kunt daarom nog altijd beter voorkomen dat er überhaupt uitlopers ontstaan.

Toch is het beter om te voorkomen dat je aardappelen uitlopers vormen. Aardappelen met uitlopers zijn vaak wat taaier en bevatten minder vitamines.

Hoe Aardappelen Bewaren om Uitlopers te Voorkomen

‘Bewaar op een koele, donkere plek’ is het advies van menig aardappelverpakking. Het veelzijdige knolgewas blijkt geen zonneaanbidder. Maar wat maakt de aardappel tot zo’n liefhebber van de duisternis? En wat gebeurt er als ze toch met hun schilletje in de zon komen? Als je jouw zak piepers in de zon laat staan, gaat de aardappel aan de groei. Er komen uitlopers en groene plekjes op de aardappel. Liggen je aardappelen al een tijdje in de zak te wachten? Ook dan is de kans groot dat-ie uitlopers krijgt.

Voorkomen is echter beter dan genezen en daarom is het slim om aardappels op de juiste manier te bewaren. Zo kun je volgens het Voedingscentrum de aanmaak van uitlopers voorkomen. Het beste kun je aardappels op een donkere, droge en koele plaats bewaren. Te hoge temperaturen zorgen namelijk voor uitlopers. Ook kunnen uitlopers ontstaan door een te grote hoeveelheid vocht. Een droge, koele en donkere voorraadkast is dus een must.

Bewaar aardappelen daarom niet te lang, in het donker en niet te warm, bij voorkeur in de kelder of kelderkast. Dan komen er niet zo snel uitlopers aan de aardappelen.

Wanneer je de aardappels goed bewaart, zul je zien dat er bijna nooit uitlopers op zullen ontstaan. De beste plek om ze te bewaren? Op een koele, droge en donkere plek. Denk bijvoorbeeld aan een kelder of berging.

Aardappelen bewaar je bij voorkeur op een droge, koele en donkere plek. Tussen de 7 en 10 graden Celsius is ideaal voor aardappelen. Denk hierbij aan plekken als een berging, garage of kelder. En ook de afsluiting van licht en zon is van belang. Komt er teveel licht bij de aardappelen? Dan krijgen ze groene plekken.

Wat te Doen met Overgebleven Aardappelen?

Een andere manier om uitlopers te voorkomen, is door je aardappels niet te lang te bewaren. Na ongeveer twee tot vier weken hebben ze de beste tijd gehad en doe je er goed aan om de overgebleven aardappels lekker op te eten. Misschien wel het makkelijkste wat je kunt doen met overgebleven aardappels is de aardappels opbakken in de pan. Of iets uitdagender: frittata of gnocchi maken. Nog steeds aardappels over?

Alternatieve Gebruik: Kweken

Wil je de aardappelen met uitlopers liever niet meer eten, dan kun je ze ook nog altijd planten in bijvoorbeeld een lege potgrondzak.

Tips voor Aankoop

Eet je aardappelen in de schil, neem dan daarvoor zo vers mogelijke aardappelen zonder uitlopers. Koop aardappelen eens rechtstreeks bij de boer. Heerlijk, als ze net geoogst zijn. De aardappelen bevatten dan ook nog geen uitlopers. En als je dan op de fiets springt om een kilootje te kopen, neem dan van die handige katoenen groentenzakjes mee. Dat scheelt weer verpakkingmateriaal. Ken je de PuurGezond groentenzakjes al? Te koop in onze webshop.

labels: #Aardappel

Zie ook: