Iedereen heeft wel een zak aardappelen in de voorraadkast liggen. Niet zonder reden, want we zijn in Nederland echte aardappeleters en de meeste van ons eten het minstens eenmaal per week. Het ene moment zien je aardappelen er nog perfect uit en de volgende keer dat je een graai doet in de zak zitten er opeens allemaal uitlopers aan.

Hoe voorkom je dit en zijn piepers met uitlopers eigenlijk nog gezond, smaakvol en eetbaar? Zonde, want voordat je het weet hebben ze uitlopers en moet je ze weggooien. Of is dat wat overdreven?

Wat zijn uitlopers en waarom zijn ze ongewenst?

Wanneer je aardappels even laat liggen of in een te warme omgeving bewaart kunnen ze uitlopers krijgen. Dit zijn de jonge scheuten van de plant waaruit zich een nieuwe plant vormt. Leuk voor als je aardappelen wil kweken in je eigen tuin maar anders ontzettend onhandig. Je aardappels zien er namelijk in een keer een stuk minder smakelijk uit en voor veel mensen is dit reden om ze weg te gooien. Maar is dat eigenlijk wel nodig?

Uitlopers ontstaan wanneer aardappelen in een te warme omgeving worden bewaard. Er groeien dan kleine bleke worteltjes door de schil. Het uitlopen van de aardappels gebeurt vooral in het voorjaar. Dit proces is bedoeld om nieuwe aardappeltjes te vormen.

Zijn aardappelen met uitlopers nog eetbaar?

Ja en nee. Enerzijds klopt het dat je de uitlopers van aardappels beter niet kunt eten. Ze bevatten namelijk solanine, een giftige stof waarmee de aardappel zich beschermd tegen schimmels en insecten. Het is niet verstandig om de uitlopers zelf op te eten, want er zit solanine in, een giftige stof waarmee de aardappel zichzelf beschermt tegen schimmels en insecten. Je kunt er buikpijn, diarree of koorts van krijgen als je er (erg) veel van eet.

Anderzijds is het wat overdreven om de hele aardappel weg te gooien. Je kunt de uitlopers namelijk heel goed afsnijden en de rest opeten. Solanine is namelijk alleen in hele grote hoeveelheden giftig. Je kan dus gerust een hele gezinszak friet opeten zonder bang te zijn voor buikklachten.

Snijd je de uitlopers van de aardappel af, dan kun je ze nog prima opknabbelen. Ze zijn wel wat taaier en bevatten minder vitamines en mineralen.

Ja, groene, bruine en beurse plekken en uitlopers moet je goed wegsnijden uit aardappels. In de uitlopers van oudere aardappelen en in de schil van onrijpe aardappelen kan namelijk de stof solanine voorkomen. Het solaninegehalte van aardappelen kan sterk variëren. Tegenwoordig worden aardappelrassen geteeld met lagere solaninegehalten. Maar door beschadiging of het bewaren van de aardappelen in (zon)licht of in een koude en vochtige omgeving, kan het solaninegehalte van aardappelen stijgen. Bewaar aardappelen daarom op een donkere, koele en droge plaats en schil bruine, beurse en groene plekjes goed weg.

Hoe voorkom je uitlopers?

Voorkomen is echter beter dan genezen en daarom is het slim om aardappels op de juiste manier te bewaren. Zo kun je volgens het Voedingscentrum de aanmaak van uitlopers voorkomen.

Het beste kun je aardappels op een donkere, droge en koele plaats bewaren. Te hoge temperaturen zorgen namelijk voor uitlopers. Ook kunnen uitlopers ontstaan door een te grote hoeveelheid vocht. Een droge, koele en donkere voorraadkast is dus een must. Een berging of kelder is ideaal. Bewaar aardappelen op een plaats waar vrijwel geen daglicht komt en waar het droog en goed geventileerd is.

Aardappelen blijven het langst goed als je ze op de juiste plek bewaart: koel, donker en goed geventileerd. De ideale temperatuur ligt tussen de 4 en 10 graden Celsius. Een kelder, voorraadkast of donkere kast is perfect.

Praktische tips voor het bewaren van aardappelen:

  • Bewaar aardappelen altijd op een donkere plaats. Onder invloed van licht wordt de natuurlijke gifstof solanine gevormd.
  • Bewaar aardappels in een niet te droge of te vochtige omgeving: door droogte gaan de aardappelen rimpelen, door vocht krijgen ze uitlopers en schimmel.
  • De beste bewaartemperatuur is tussen 5 en 10 °C.
  • Bewaar de aardappel in de zak, dat helpt vochtverlies te voorkomen.
  • Wanneer je een paar appelen tussen je aardappelen bewaart, stel je het uitlopen uit.
  • Wanneer je aardappelen wat langer wil bewaren, berg ze dan niet in de buurt van de uien op. Door de inwerking van ethyleen zal de aardappel van mindere kwaliteit worden.
  • Een te hoge vochtigheidsgraad kan ertoe leiden dat de aardappelen sneller gaan rotten.

Wat te doen met overgebleven aardappelen?

Een andere manier om uitlopers te voorkomen, is door je aardappels niet te lang te bewaren. Na ongeveer twee tot vier weken hebben ze de beste tijd gehad en doe je er goed aan om de overgebleven aardappels lekker op te eten.

Misschien wel het makkelijkste wat je kunt doen met overgebleven aardappels is de aardappels opbakken in de pan. Of iets uitdagender: frittata of gnocchi maken.

Extra tips voor het bewaren van aardappelen

  • Op aardappels hoeft geen houdbaarheidsdatum te staan. Gemiddeld zijn ze in huis twee tot drie weken houdbaar, maar na een tijdje treedt er wel kwaliteitsverlies op.
  • Aardappelen worden vaak verkocht in een plastic zak. Zodra je de aardappelen thuis hebt, verwijder dan de plastic zak. Door het plastic kunnen de aardappelen niet ‘ademen’. Aardappelen bewaren gaat prima in een krat, mand of een juten of papieren zak.
  • Aardappelen kunnen niet tegen vocht, want dan rotten ze weg. Berg ze droog op en schud je aardappelen een keertje voorzichtig om. Tenzij je steeds voor een paar dagen op voorraad hebt, dan hoeft het omschudden natuurlijk niet.
  • Aardappelen die je meerdere maanden wilt bewaren, moet je met de grootst mogelijke zorg behandelen. Dus niet teveel omschudden. Stapel de aardappelen niet te hoog op, maar spreid ze juist zoveel mogelijk uit.

Aardappelen en de koelkast: wel of niet?

Aardappelen bewaren doe je het beste op een droge, donkere en koele plaats. Tegenwoordig mag dit ook in de koelkast. Voorheen werd het advies gegeven om dit vooral niet te doen, omdat door de kou de zetmeel wordt omgezet in suikers. Veel woningen beschikken echter niet meer over een kelder, waar vroeger de aardappelen werden bewaard.

Wat je absoluut niet moet doen, is aardappelen in de koelkast bewaren. Door de kou wordt zetmeel omgezet in suiker, waardoor de smaak verandert en de textuur kan verslechteren.

Als je zelf van aardappelen friet maakt, geldt nog steeds het advies om die aardappelen niet in de koelkast te bewaren. De frites kunnen namelijk door de versuikering te bruin worden tijdens de bereiding.

Groene aardappelen: veilig om te eten?

Aardappelen krijgen hun groene kleur wanneer ze te lang in het licht liggen. Controleer in de supermarkt bij aanschaf van je aardappelen of ze er groenig uitzien. Zo ja, dan kun je beter voor een andere zak gaan. In alle aardappelen zit een stofje ‘solanine’ wat giftig is. Solanine behoort tot de alkaloiden en licht bevordert de groei van alkaloiden. De meningen over het wel of niet eten van groene aardappelen verschillen, maar voor de zekerheid raden we je aan groene aardappelen niet te eten of deze heel ruim te schillen.

Geschilde en gekookte aardappelen bewaren

Heb je aardappels alvast geschild, maar gebruik je ze niet meteen? Geschilde aardappelen kun je het beste bewaren in een kom met koud water in de koelkast. Dit voorkomt dat ze bruin worden.

Gekookte aardappelen kunnen tot 3 dagen in de koelkast bewaard worden. Laat ze eerst volledig afkoelen en bewaar ze in een afgesloten bakje. Zo voorkom je dat ze uitdrogen of nare geuren opnemen. Wil je ze langer bewaren? Vries ze dan in.

labels: #Aardappel

Zie ook: