Wij Nederlanders zijn echte aardappeleters. We verwerken ze tot stamppot, puree of bakken ze tot krokante frieten. Maar welke aardappel gebruik je voor welk gerecht? Een essentieel onderdeel van de stamppot is de aardappel. Kies 'm dus met zorg uit. Wie is er niet dol op stamppot? Stamppot maken is niet moeilijk, maar welke aardappel is het best? En hoe krijg je die perfecte puree?

De Juiste Aardappel Kiezen

Voor aardappelpuree gebruik je kruimige aardappelen. Die zijn zacht, vallen snel uit elkaar en bevatten veel zetmeel. Met stevige aardappelen wordt je puree nooit zijdezacht. Voor een zachte puree of basis van je stamppot gebruik je bij voorkeur kruimige aardappelen. Het is natuurlijk het allerbelangrijkst om aardappels te kiezen die jij lekker vindt, maar voor puree zijn kruimige aardappels makkelijker.

In de supermarkt zijn aardappelen vaak ingedeeld op kookeigenschap: vastkokend, iets kruimig en kruimig. Onder deze namen worden wisselend en afhankelijk van het seizoen verschillende aardappelrassen verpakt. De aanduiding zegt dus iets over structuur en niet over smaak. Hoe kruimiger de aardappel, hoe makkelijker het is om er lekkere puree van te maken. De kruimige aardappel is dus perfect voor stamppotgerechten.

Kruimige aardappelen zijn ideaal voor stamppot, omdat ze makkelijk uit elkaar vallen na het koken en mooi tot puree te stampen zijn. Goede stamppot begint bij een geschikte aardappel. Er zijn vastkokende en kruimige aardappelen. En aardappelen die er tussenin zitten. Welke moet je kiezen? Voor de lekkere, vertrouwde, Hollandse stamppot kies je een kruimige aardappel.

Ben je niet in de supermarkt maar bij een speciaalzaak? Vraag dan om bintje, première, doré of eigenheimer-aardappel. Deze aardappelsoorten zijn kruimig: alpha, bildtstar, bintje, doré, eigenheimer, première, rode pipo en santé.

Bekende Kruimige Aardappelsoorten

  • Eigenheimer: Kruimige, late aardappel die in Noord-Nederland ook wel borger wordt genoemd.
  • Doré: Kruimige zeer vroege aardappel met een lekker volle aardappelsmaak. Komt al in juni van het land.
  • Alpha: Mooie kruimige aardappel. Van oorsprong een late soort, maar al in het voorjaar te krijgen uit het buitenland. Ook goed biologisch verkrijgbaar.
  • Koopmansblauwe: Dit ras uit 1937, genoemd naar de teler, is lichtgeel en kruimig van structuur. Een kruising van alpha en Zeeuwse blauwe.

Bildstar is een zeer bekende, goed smakende aardappel met lichtrode schil, wordt vanaf september geoogst. Lichtkruimig, geschikt om te koken en te bakken. Er kan weinig misgaan met deze aardappel. Agria is een vaste tot lichtkruimige, late aardappel. De betere frietaardappel.

Tips voor het Koken en Puréeren van Aardappelen

Een kruimige aardappel goed koken, is eenvoudig. Breng ze aan de kook en zet daarna de pan op laag vuur. Zorg ervoor dat tijdens het kookproces geen water uit de pan verdampt. Snijd de aardappelen in gelijke stukken, zodat ze gelijkmatig garen. Zet ze op in krap koud water - ze moeten nét onder staan. Breng ze aan de kook en kook ze in gemiddeld 20 minuten gaar. Giet de aardappelen goed af en zet ze kort op het vuur tot het meeste vocht is verdampt (droogstomen). Verwerk de aardappelen zo heet mogelijk om er het gemakkelijkst puree van maken. Stamp ze met een stamper fijn. Gebruik geen mixer of keukenmachine, want dan kunnen ze taai worden.

Wanneer je aardappels kookt voor een puree hoeven ze niet volledig onder water te staan. Bij voorkeur maar tot de helft, en kook ze met de deksel op de pan. Kook je aardappels het liefst heel en in de schil en pel ze pas daarna. Zo nemen ze tijdens het koken minder water op: dat komt de smaak van je puree ten goede. Kies aardappels die even groot zijn, dan zijn ze allemaal op hetzelfde moment gaar en krijg je geen harde stukjes in je aardappelpuree.

Enkele tips voor de perfecte puree:

  1. Kook de aardappels voor puree met zo min mogelijk water. Ze hoeven maar half onder water te staan.
  2. Pureer aardappels met een roerzeef of pureeknijper. Of gebruik evt. een bolzeef en druk de aardappels er met een pollepel doorheen.
  3. Voor puree geldt: hoe heter, hoe beter. Kook daarom de melk met de boter voor je die erbij doet. Zolang de temperatuur boven de 80 graden blijft, kan het zetmeel in de gare aardappels nog vocht opnemen.

Na het prakken, verwarm je de melk en/of boter eerst voordat je het door de aardappels roert. Voor een gewone, grove aardappelpuree voor bijvoorbeeld stamppot kun je prima een gewone pureestamper gebruiken. Ookal is het soms verleidelijk als je met een pan met klonterige puree zit: zet nooit je staafmixer in aardappelpuree. Door de scherpe messen verandert hij in een lijm-achtige massa. Hierdoor is ook een keukenmachine met messen niet geschikt om aardappelpuree mee te maken. Je kunt wel een elektrische mixer gebruiken om bijvoorbeeld melk of boter door je puree te kloppen.

Variaties op Aardappelpuree

Met klassieke puree valt flink te variëren en dat doen we graag in het stampseizoen. Maak aardappelpuree met zoete pompoen en pesto of met mosterdzaad en spinazie of een van deze acht andere varianten. Voor een powermaal ga je voor deze chorizoworstjes met pompoen-aardappelpuree. Chorizoworstjes worden in de basis gemaakt van varkensvlees en zijn vers, gedroogd of halfgedroogd verkrijgbaar.

Een goede stamppot valt en staat met de puree, dus geef daar wat extra aandacht aan. Onze klassieke stamppotten worden gemaakt met kruimige aardappelen. De naam zegt het al: deze worden na het koken kruimig en vallen makkelijk uit elkaar. Daardoor kun je er perfect mooie puree van maken - een must voor goede stamppot. Wil je echte Hollandse pot zoals hutspot, boerenkool-, andijvie- of zuurkoolstamppot maken? Kijk hier voor de lekkerste stamppot recepten.

Kun je van vastkokende aardappelen dan geen stamppot maken? Jawel, je krijgt alleen een stevigere, vastere puree. Let op dat je vastkokende aardappelen goed gaarkookt voor je er puree van maakt. Doe de gaartest: prik met een mes in het midden van een aardappel en til het mes op. Blijft de aardappel aan het mes hangen, dan moet-ie nog even koken. Blijft de aardappel liggen? Dan is-ie gaar - pureren maar!

Tijden veranderen. Misschien wil ook jij wat minder vlees eten en meer verse groenten op je bord. Als er één gerecht is dat zich daar perfect voor leent, dan is het wel stamppot. Vervang (een deel van) de aardappelen door stevige groenten zoals zoete aardappel, pompoen en wortel of vergeten groenten als knolselderij en pastinaak. Kook ze samen met de aardappelen gaar en maak er dan puree van. Schep er ten slotte de overige groente door. Voor een voedzame stamppot met veel smaak en minder calorieën, maar wel een vertrouwde smaak! Oorspronkelijk werd stamppot gemaakt op basis van pastinaak. Pas toen de aardappel in de negentiende eeuw populair werd in Nederland, werd die het hoofdingrediënt van stamppot. En vandaag de dag maakt pastinaak weer z’n comeback in stamppot.

Het Basisrecept voor Aardappelpuree

Hoe maak je nu de perfecte aardappelpuree? Dat gaan wij je vertellen. We delen het basisrecept voor aardappelpuree. En met dit recept maak je de romigste en lekkerste aardappelpuree heel gemakkelijk zelf. Aardappelpuree maken is helemaal niet moeilijk. Er zijn een paar trucjes waardoor je aardappelpuree lekker romig wordt. Eén daarvan is de toevoeging van een klontje boter. Met dit aardappelpuree recept kan jouw puree niet meer mislukken. En het is toch wel veel lekkerder dan uit een pakje. Liever aardappelpuree zonder melk? Dat kan ook, dan laat je de melk achterwege. Dan wordt het iets minder smeuïg, maar heb je alsnog een lekkere aardappelpuree. Liever puree van zoete aardappel? Welke aardappelen voor puree? Voor het maken van aardappelpuree zijn de kruimige aardappelsoorten het beste. Geen idee welke aardappelen kruimig zijn?

Aardappels, melk en boter: meer heb je niet nodig voor een basic aardappelpuree. Het geheim van een gewéldige aardappelpuree zit ’m in de verhoudingen, de manier van pureren en natuurlijk de keuze van de juiste aardappel.

De formule voor een verfijnde puree is zo klaar als een klontje. Snijd grotere aardappels in stukken. Zet de aardappels op in een pan met laagje water met zout en kook afgedekt in ± 20 min. gaar. Giet af en laat uitstomen tot ze hanteerbaar zijn. Verhit intussen de melk tot het kookpunt. Pel de aardappels en pureer ze. Roer de boter door de puree. Voeg dan pas in delen de hete melk toe en roer goed door.

Verwarm in de tussentijd de melk. Bewaartip Wil je wat overgebleven aardappelpuree bewaren? Dat kan! In de koelkast kun je het maximaal 2 dagen bewaren, in een luchtdichte container. Zorg dat je de puree eerst goed laat afkoelen, voordat je het in de koelkast zet.

labels: #Aardappel

Zie ook: