Een afkeer van bepaalde voedingsmiddelen, waaronder koffie, kan ontstaan door veranderingen in de smaakbeleving. Door de smaakverandering kunt u bepaalde voedingsmiddelen écht niet meer lusten, u krijgt er een afkeer tegen. Vaak krijgen mensen een afkeer van warme producten die sterk ruiken.

Koffie staat meestal het eerste tegen, al snel gevolgd door de warme maaltijd, waarbij gebakken vlees, bouillon of soep de meeste problemen geven. Ook is het mogelijk dat alcohol en sigaretten niet meer smaken.

Hieronder bespreken we de mogelijke oorzaken van deze afkeer en bieden we oplossingen om de smaakbeleving te verbeteren.

Oorzaken van Smaakverandering

Verandering van smaak en reuk komt veel voor bij mensen met kanker. Patiënten geven aan hier last van te hebben, zowel voordat de diagnose gesteld wordt, als tijdens en na afloop van de behandeling. Bij veel patiënten herstellen de smaak en reuk zich na afloop van de totale behandeling.

Waardoor de smaak verandert is onbekend. Bij alle vormen van kanker kunnen smaakproblemen ontstaan door veranderingen in de smaakdrempels voor zout, zuur, zoet en bitter. Een smaakdrempel wordt bepaald door het moment dat u een bepaalde smaak zoals zout, zuur en bitter proeft. Bij kanker kunnen deze smaakdrempels verhoogd of verlaagd zijn.

Daarnaast kan de smaak veranderen door de ligging van de tumor (bijvoorbeeld in de mond), door bestraling in het hoofd- halsgebied en door bepaalde chemokuren. Klachten die kunnen optreden zijn een vieze smaak, minder smaak, veranderingen in smaakbeleving en -geheugen.

Een vieze smaak in de mond kan ontstaan door bestraling of chemotherapie. Deze behandelingen kunnen onder andere zorgen voor een metaalsmaak of een ‘rottingssmaak’ in de mond. U kunt ook het idee hebben dat alles naar leer smaakt. Een herinnering aan een onaangename gebeurtenis kan een afkeer van bepaalde voedingsmiddelen opwekken.

Veel patiënten die behandeld worden met chemotherapie zeggen tijdens en soms ook geruime tijd na de behandeling dat hun reukvermogen is veranderd. Bepaalde geuren ruiken opeens veel sterker en/of minder lekker.

Impact van Smaakverandering op Voeding

Als de smaak verstoord is, kan dat een negatieve invloed hebben op het eten. Als iets lekker smaakt, is dat een belangrijke motivatie om het te eten. Als u niet goed meer kunt ruiken, proeft u het eten ook minder goed (net als bij een verstopte neus). Het gevolg hiervan is dat u minder trek kunt hebben om te eten. Maar het is belangrijk om te blijven eten, ook al ruikt en smaakt het niet meer zoals eerder.

Oplossingen en Tips bij een Afkeer van Koffie en andere Voedingsmiddelen

Het blijft heel belangrijk om zelf te experimenteren met voedingsmiddelen en deze uit te proberen! Hier zijn enkele tips om de smaakbeleving te verbeteren:

  • Alternatieven voor koffie: Als u koffie niet meer lekker vindt, probeer dan ook eens thee, chocolademelk, karnemelk, vruchtensap of frisdrank.
  • Mondverzorging: Een goede mondverzorging helpt (tijdelijk) de vieze smaak te verminderen. Gebruik bijvoorbeeld speciale tandpasta, mondwater of tandvleesbalsem.
  • Sterke smaken: Sommige voedingsmiddelen kunnen de vieze smaak even wegnemen. Probeer daarvoor voedingsmiddelen of gerechten met een sterke smaak, bijvoorbeeld nasi of bami.
  • Variatie in smaken: Breng afwisseling aan in de verschillende smaken. Voedingsmiddelen die gisteren niet smaakten kunnen vandaag beter smaken en omgekeerd!
  • Temperatuur: Temperatuur heeft invloed op de smaak. Bepaal voor uzelf op welke temperatuur gerechten u het beste smaken. Gekoelde dranken smaken minder zoet dan niet-gekoelde dranken.
  • Smaakgeheugen: U kunt niet altijd meer op uw smaakgeheugen vertrouwen. Het kan zijn dat voedingsmiddelen u opeens tegenstaan of dat u bepaalde dingen niet meer lust. De reuk en het smaakgeheugen zijn niet altijd meer hetzelfde als de smaak.
  • Vermijd geuren: Probeer de geur van producten waar u misselijk van wordt of die de misselijkheid erger maken te vermijden. De lucht van bepaalde voedingsmiddelen, zoals koffie, gebraden vlees, soep, sterke kruiden en koolsoorten, zorgt bij veel mensen voor een gevoel van afkeer.
  • Frisse lucht: Zorg tijdens het koken en/of het eten voor zoveel mogelijk frisse lucht: zet een raam open of zet de afzuigkap aan. Er komen minder geuren vrij als u het eten klaarmaakt in de magnetron of als u kant- en klare maaltijden gebruikt.
  • Stimuleer speeksel: U kunt de speekselklieren stimuleren om dun, waterig speeksel te produceren door te kauwen en te zuigen. Hierdoor wordt proeven gemakkelijker. Neem iets fris-zuurs om op te kauwen of om op te zuigen, bijvoorbeeld: een zuurtje, pepermunt, (suikervrije) kauwgom, zacht snoep of een waterijsje.
  • Vervanging zoeken: Probeer een vervanging te zoeken voor voedingsmiddelen of gerechten die u tegenstaan. Als de warme maaltijd u tegenstaat, zoek dan een vervanging. In plaats van een warme maaltijd kunt u bijvoorbeeld een derde broodmaaltijd, een salade of een koude pasta eten.

Het Belang van Goede Voeding

Goede voeding kan bijdragen aan een betere conditie en kan ervoor zorgen dat u zich goed voelt. Als het eten dan ook nog lekker smaakt en ruikt, geniet u er nog meer van. Daarnaast krijgt u een betere weerstand als uw voedingstoestand goed is. Ook heeft uw voedingstoestand een positieve invloed op de duur en de ernst van de complicaties en bijwerkingen van behandelingstherapieën bij kanker.

Als u genoeg drinkt (minimaal 1,5 liter per dag), voorkomt u dat u uitdroogt. Ook heeft u minder snel last van een vieze smaak, een droge mond en misselijkheid. Daarbij zorgt u er zo ook voor dat de nieren alle afvalstoffen af kunnen voeren die ontstaan bij chemotherapie en bestraling. Dwing uzelf niet om deze hoeveelheid te drinken.

Voorbeelden van Vervangingen

Voedingsmiddel dat tegenstaat Mogelijke vervangingen
Warme maaltijd Derde broodmaaltijd, salade, koude pasta, bolletje kant- en klare huzarensalade met stokbrood, schaaltje kant-en-klare pastasalade
Vlees Vleeswaren zoals rollade, rosbief, ham of casselerrib bij de warme maaltijd, ei (elke dag)

labels:

Zie ook: