Krijg je klachten na het drinken van melk of het eten van zuivelproducten? Vaak wordt er gedacht aan lactose-intolerantie of caseïne-allergie. Het is echter ook mogelijk dat je reageert op het aminozuur histidine in melk, specifiek A1-melk. Dit type melk, en alle zuivel die ervan gemaakt is, wordt in Nederland veel gebruikt. Wist je dat er naast A1-melk ook A2-melk bestaat?

A1 versus A2 Melk

Type A1 en A2 melk hebben bijna dezelfde aminozuursamenstelling, maar verschillen op één specifieke plek. In A1-melk, die moeilijker te verteren is voor mensen met een zwakke darmflora en een lekkende darm, breekt een stof af die we liever niet afgebroken willen hebben. Caseïne, de melkeiwitten, worden in A1-melk verder afgebroken dan in A2-melk.

Je alvleesklier maakt enzymen aan voor de spijsvertering, waaronder elastase. Dit enzym kan de bèta-caseïne A1 splitsen op de histidine plek. Bij de splitsing wordt de peptide BCM-7 (beta-casomorfine-7) van histidine afgehaald, wat we juist niet willen. Als BCM-7 losgekoppeld is, kan het door een lekkende darm passeren en in de bloedcirculatie terechtkomen. BCM-7 is een sterke opioïde en oxidant die diverse klachten kan veroorzaken. Opioïden kunnen je suf en verslaafd maken. Bij A2-melk gebeurt dit niet.

Zoals eerder vermeld, bevat A1-melk histidine en A2-melk proline. Histidine wordt in het lichaam omgezet in histamine. Als je histamine-intolerantie hebt, kun je problemen ondervinden met A1-melk, wat kan leiden tot meer slijmvorming. Als je histamine- en darmklachten hebt en graag zuivel wilt gebruiken zonder suf te worden, probeer dan eens Jersey-melk of Franse/Italiaanse kaas met een keurmerk.

Lactose-intolerantie versus Koemelkallergie

De termen allergie en intolerantie worden vaak verward. Lactose-allergie bestaat eigenlijk niet en wordt ook wel koemelkallergie genoemd. Bij een voedselallergie ziet je immuunsysteem een bepaald voedingsmiddel of stof in voedsel ten onrechte aan voor iets schadelijks. Bij een voedselintolerantie ben je niet goed in staat om bepaalde voedingsmiddelen te verteren of op te nemen. Een koemelkallergie en lactose-intolerantie zijn niet gerelateerd. De symptomen van een melkallergie lijken op die van een lactose-intolerantie, maar een melkallergie is veel gevaarlijker.

Symptomen van Lactose-intolerantie

De belangrijkste en meest voorkomende symptomen van lactose-intolerantie zijn spijsverteringsproblemen. De ernst van de klachten hangt af van hoeveel lactose je kunt verdragen en hoeveel je hebt gegeten. Hieronder een lijst van symptomen die kunnen optreden bij lactose-intolerantie:

  • Krampen in je onderbuik
  • Een opgeblazen gevoel (en soms ook buik)
  • Diarree
  • Extreme winderigheid
  • Misselijkheid

Soorten Lactose-intolerantie

Er bestaan 3 soorten lactose-intolerantie:

  1. Primaire lactose-intolerantie: De hoeveelheid lactase die je maakt, kan afnemen naarmate je ouder wordt.
  2. Secundaire lactose-intolerantie: Ontstaat door beschadiging van de darmwand door bijvoorbeeld ziekte, ontstekingen of letsel in de darmen.
  3. Congenitale (aangeboren) lactose-intolerantie: Mensen met deze vorm maken vanaf de geboorte geen of heel weinig van het enzym lactase aan.

Diagnose van Lactose-intolerantie

Denk je dat je lactose-intolerant bent? Overleg dit dan met je huisarts. Meestal worden de onderzoeken gedaan in een ziekenhuis. Hier zijn enkele onderzoeken die kunnen worden uitgevoerd:

  • Waterstofademtest: Meet de samenstelling van waterstof in je adem na het drinken van een lactose-oplossing.
  • Lactose-tolerantieonderzoek (LTT): Een bloedtest (vingerprik) om te zien of lactose goed wordt afgebroken door het lichaam.
  • Eliminatie- en provocatiedieet: Een aantal weken een lactosevrij dieet volgen, waarna lactose in toenemende doses weer wordt toegevoegd aan je voeding.
  • Ontlastingsonderzoek: Meet de zuurgraad van je ontlasting. Zure ontlasting kan duiden op lactose-intolerantie.

Behandeling van Lactose-intolerantie

Het is (nog) niet mogelijk om je lichaam meer lactase aan te laten maken. De behandeling van lactose-intolerantie bestaat dan ook uit het weglaten van melkproducten uit je voeding. Het is wel belangrijk dat je een volwaardig voedingspatroon behoudt dat voedzaam genoeg is en de juiste voedingsstoffen bevat.

Om voedingsmiddelen lactose-arm te maken kun je lactase-supplementen kopen in de vorm van capsules, pillen, druppels of kauwtabletten. Je neemt de supplementen in voordat je zuivelproducten consumeert. Lactose zit in zuivelproducten en voedingsmiddelen die zuivel bevatten. Er zijn best wel wat voedingsmiddelen (en zelfs medicijnen) waarvan je niet zou verwachten dat ze melk bevatten. Lees goed de verpakkingen van producten om te zien waar allemaal lactose in zit.

Alternatieven voor Zuivel

Omdat lactose-intolerantie zoveel voorkomt, kiezen steeds meer mensen voor een voedingspatroon met minder lactose. Hier zijn enkele alternatieven voor zuivel:

  • Lactosevrije melk: Kant-en-klare lactosevrije melk (bijvoorbeeld Lactofree van Arla of lactosevrij van Campina) en sojamelk (bijvoorbeeld Alpro).
  • Plantaardige alternatieven: Sojadrink met toegevoegd vitamine B2, vitamine B12 en calcium.
  • Zure melkproducten: Karnemelk, kwark en yoghurt worden vaak beter verdragen, omdat deze voedingsmiddelen bacteriën bevatten die lactase leveren.

Griekse Yoghurt en Lactose-intolerantie

Mensen met lactose-intolerantie vinden Griekse yoghurt vaak veel gemakkelijker te verteren dan melk. Omdat yoghurt is gefermenteerd, is een deel van de melksuikers afgebroken en omgezet in melkzuur.

Voedingsmiddelen om te vermijden

Behalve in de hierboven genoemde melk en melkproducten kan lactose ook in andere voedingsmiddelen voorkomen. Op verpakte voedingsmiddelen moet een opsomming staan van de gebruikte bestanddelen, de ingrediëntendeclaratie. Een product bevat lactose als één of meer van de volgende ingrediënten worden genoemd:

  • Magere melkbestanddelen, droge melkbestanddelen
  • Melkpoeder, magere melkpoeder, volle melkpoeder
  • Wei, weipoeder, melkzout
  • Lactose, melksuiker

Voedingsstoffen uit alternatieve bronnen

Melk en melkproducten leveren onmisbare voedingsstoffen. Ze zijn bijvoorbeeld de belangrijkste bron van kalk (calcium) en vitamine B2. Zuivelproducten zomaar uit de voeding weglaten is niet verstandig omdat er dan een tekort kan ontstaan. Zorg dat je genoeg binnenkrijgt van bovenstaande voedingsstoffen uit alternatieve bronnen.

Overzicht van Onderzochte Bronnen

Deze tabel geeft een overzicht van de onderzochte bronnen en hun focus:

Bron Focus
Di Rienzo et al. (2013) Diagnose en management van lactose-intolerantie
Mattar et al. (2012) Diagnose, genetische en klinische factoren van lactose-intolerantie
Di Costanzo & Berni Canani (2018) Veelvoorkomende misverstanden over lactose-intolerantie
Olivier et al. (2012) Onderscheid tussen lactose-intolerantie en andere aandoeningen
Deng et al. (2015) Biologisch mechanisme en dieetmanagement van lactose-intolerantie bij volwassenen
Hutyra & Iwańczak (2009) Pathofysiologie, klinische symptomen, diagnose en behandeling van lactose-intolerantie
Shaukat et al. (2010) Effectieve managementstrategieën voor lactose-intolerantie
Walsh et al. (2016) Differentiëren van melkallergie (IgE en non-IgE gemedieerd) van lactose-intolerantie
Matthews et al. (2005) Systemische lactose-intolerantie: een nieuw perspectief
Matthews & Campbell (2000) Wanneer suiker niet zo zoet is
Chaudhuri (2000) Lactose-intolerantie en neuromusculaire symptomen
Fiocchi et al. (2015) Koemelkallergie bij kinderen en volwassenen
Corgneau et al. (2017) Recente ontwikkelingen in lactose-intolerantie: tolerantiedrempels en beschikbare antwoorden
Wilt et al. (2010) Lactose-intolerantie en gezondheid
Usai-Satta et al. (2012) Wat zou het beste klinische management zijn voor lactose malabsorptie en intolerantie?
Kindstedt (2013) De basisprincipes van kaas maken
Silanikove et al. (2015) De relatie tussen lactose-intolerantie en de moderne zuivelindustrie
Kolars et al. (1984) Yoghurt als een autodigesteerbare bron van lactose
Savaiano (2014) Lactosevertering van yoghurt: mechanisme en relevantie
Pelletier et al. (2001) Waterstofuitscheiding bij inname van zuivelproducten bij lactose-intolerante personen
He et al. (2004) Invloed van levende flora op lactosevertering na inname van zuivelproducten
Rizkalla et al. (2000) Consumptie van verse yoghurt verbetert de adem-waterstofstatus en vetzuurprofielen
Nielsen et al. (2014) Kefir: een veelzijdig gefermenteerd zuivelproduct
Hertzler & Clancy (2003) Kefir verbetert de lactosevertering en tolerantie bij volwassenen
Lacroix et al. (2006) Vergelijking van caseïne en melkeiwitten
Penning et al. (2011) Wei-eiwit stimuleert spierproteïneopname effectiever dan caseïne
Parnell & Reimer -
Ricci et al. -
Guarner et al. -

labels:

Zie ook: