Heeft u door een beperking problemen met eten? Of zorgt u voor iemand die minder goed kan eten? Dan heeft u misschien iets aan deze informatie en tips.

Oorzaken en eerste stappen

Wanneer iemand moeite heeft met eten of drinken, kan dat verschillende oorzaken hebben. Misschien lukt het eten klaarmaken niet meer goed, of het eten zelf niet. Of iemand vergeet te eten vanwege verminderde eetlust. Dat gebeurt vaak bij mensen met dementie.

Ga naar uw huisarts om het probleem te bespreken. Heeft u al thuiszorg? Dan kunt u ook advies aan de wijkverpleegkundige vragen.

Hulpmiddelen en aanpassingen

Er zijn hulpmiddelen die kunnen helpen bij problemen met eten en drinken. Het lukt bijvoorbeeld niet om een beker vast te houden. Of het is lastig om een lepel naar de mond te brengen. Bij dit soort problemen kan de ergotherapeut helpen. Hij of zij kan ook advies geven over hulpmiddelen.

Als iemand problemen heeft met kauwen en slikken, kan het helpen om het eten hierop aan te passen. Bijvoorbeeld door het eten kleiner te snijden. Bij problemen met kauwen en slikken kunt u advies vragen aan een logopedist.

Een slechtzittend kunstgebit kan ook problemen geven bij het eten. Uw tandarts kan u hiermee helpen. Een goede tandarts is een must.

Stimuleren van de eetlust

Zorgt u voor iemand die weinig zin heeft om te eten? Of heeft u zelf weinig zin om te eten? Dan kan het helpen om samen te gaan koken. Bezig zijn met het eten wekt de eetlust op. Ook meekijken in de keuken en de kookgeuren ruiken is vaak goed voor de eetlust.

Een goede sfeer aan tafel zorgt er ook voor dat mensen zin krijgen om te eten. Maak van de maaltijd een gezellig moment. Bijvoorbeeld door samen aan een mooi gedekte tafel te eten.

Vaak zijn er in de buurt mogelijkheden om samen te eten met andere mensen. Bijvoorbeeld een buurtrestaurant of eetpunt. Op de dagopvang kunnen oudere mensen samen een kopje koffie drinken en vaak ook samen eten. Misschien worden er ook activiteiten georganiseerd: bijvoorbeeld eten met buurtgenoten. Tips en mogelijkheden om samen te eten.

Vergeten te eten

Als iemand vergeet om te eten of drinken, kunt u diegene eraan herinneren door:

  • Briefjes op te hangen met uitleg over het klaarmaken van eten en drinken.
  • Eten en drinken alvast klaar te zetten, op een plek waar iemand het zeker tegenkomt.
  • Even te bellen rond etenstijd of een alarm in te stellen.

Vergeet iemand om te eten? Dan kan een verzorgende van de thuiszorg ook eten klaarzetten en helpen bij het eten. Bespreek met de wijkverpleegkundige of hier thuiszorg voor kan worden aangevraagd.

De thuiszorg maakt geen maaltijden klaar. Hiervoor kunt u een maaltijdvoorziening nemen.

Speciale situaties

Dementie

Meer tips speciaal voor mensen met dementie leest u op Dementie.nl.

Koken

Kookt u nog wel voor uzelf, maar begint dat moeilijk te worden? Dan kunt u eens kijken bij de tips voor het koken.

Hoofd-halskanker

Je wordt of bent behandeld voor kanker in het hoofd-halsgebied. Dit kan gevolgen hebben voor het eten en drinken. Eten kan dan niet (meer) vanzelfsprekend leuk en lekker zijn. Bepaalde klachten kunnen verdwijnen na de behandeling, maar soms zijn klachten blijvend of worden in de loop der jaren erger. De ernst van de klachten en hoe lang je er last van hebt, hangt vooral samen met de behandeling, de plaats en de grootte van de tumor.

Klachten en voedingsproblemen

Problemen met kauwen, slikken en proeven hebben veel gevolgen. Eten is niet (meer) vanzelfsprekend leuk en lekker. Genieten van lekker eten. Het klink vanzelfsprekend, maar dat is het niet altijd voor mensen die te maken hebben (gehad) met hoofd-halskanker. Problemen met kauwen en slikken, de mond openen en verminderde eetlust maken van eten een uitdaging. Doe wat je kunt. Daag jezelf uit. Begin bijvoorbeeld met een heel dun plakje komkommer. Gaat dat goed, probeer dan een groter stuk, of eet een stukje paling. Probeer daarna eens pasta. Hoe moeilijk het soms ook is, ga steeds een stapje (hapje) verder. Oefen met kauwbewegingen; dat stimuleert de speekselklieren.

Tips bij slikproblemen

Bij hoofd-halskanker kunnen slikklachten ontstaan. Als je knoeit met drinken: schaf een drinkbeker met opstaande rand aan, b.v. Een cateraar die heerlijke hartige hapjes maakt, geschikt voor mensen met slikproblemen, is De Fijnproevers (o.a. kip, vis, rund). Ze leveren diepgevroren maaltijden aan huis, tegen schappelijke prijzen (wordt niet vergoed). Heb jij tips?

Voeding aanpassen

Bij kanker in de mond, keel of slokdarm kun je last hebben van kauw- en slikproblemen. Dit maakt het eten of drinken moeilijk. Je kunt misschien niet meer alles eten en drinken wat je gewend was. Als kauwen en/of slikken lastig is, kan het helpen om voor zachtere voeding te kiezen. Soms is het nodig om je eten te pureren. Zachte, gemalen of vloeibare voeding ziet er niet altijd lekker uit. Ook kan gemalen of vloeibare voeding anders smaken. Je kunt deze maaltijden aantrekkelijker houden door te variëren met verschillende kleuren van groenten. Met kruiden kun je de gerechten op smaak maken.

In vloeibare voeding zit over het algemeen minder calorieën en voedingsstoffen dan ‘gewone’ voeding. Het kan ook zijn dat je minder eet doordat het kauwen en slikken pijnlijk is. Kies dan voor volle producten zoals volle melk en volle yoghurt. Je kunt ook producten toevoegen aan de maaltijd zoals room en crème fraîche. Als je alleen maar vloeibaar kunt eten of als je afvalt, is het goed om een afspraak met een diëtist te maken. Er kan dan worden gekeken of je voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt.

Recepten en inspiratie

Op onze receptenpagina vind je allerlei gerechten die speciaal ontwikkeld zijn voor mensen met kanker. Deze recepten kun je filteren op verschillende kenmerken. We geven ook kookboekjes uit. Je kunt ze bestellen voor 9 euro per stuk, inclusief verzendkosten. Ze staan vol tips, recepten en presentatiemogelijkheden van gerechten in verschillende consistenties. Verder vind je in elk nummer van HOOFD-HALS magazine de rubriek Lekker Eten. Eet ijs!

Thema’s

Wat doe je met voeding op vakantie? Of als je uit eten gaat?

Topkok Ron Blaauw

Voor wie het niet vanzelfsprekend is om alles te kunnen eten, heeft chef-kok Ron Blaauw een menu samengesteld. Ron: “Als je een groot deel van je vermogen om te eten verliest, is het misschien wel nóg belangrijker om te genieten van wat je wél kunt eten.”

Boeken

  • Als eten even moeilijk is. Thea Spierings. Caplan Publishing. 2016.
  • Als eten even moeilijk is. Gezond eten rond chemotherapie. José van Mil en Christine Archer-Mackenzie, Utrecht: Inmerc:, 2013.
  • Piet Puur. Piet Huysentruyt. Lannoo, 2010.
  • Sterk; Lekker eten en variëren met medische drinkvoeding. Carrie van den Akker. Karakter uitgevers B.V., 2020.

labels: #Ei

Zie ook: