Heb je je weleens afgevraagd wat nu het verschil is tussen tarwemeel, tarwebloem en patentbloem? Vast wel. Vooral als je watertandend met een recept voor je neus ontdekt dat je wèl zelfrijzend bakmeel hebt, maar gèèn bloem. Als je wilt bakken dan wil je het NU! Dat snappen wij als geen ander. Daarom helpen we je graag met onderstaande informatie.

Zelfrijzend bakmeel is een veelgebruikt ingrediënt in bakrecepten waarbij het belangrijk is dat het eindresultaat luchtig is. U kunt het bijvoorbeeld gebruiken voor cakes, taarten, wafels, muffins, cupcakes en pannenkoeken.

Wat is Zelfrijzend Bakmeel?

Zelfrijzend bakmeel is een combinatie van bloem en een rijsmiddel, meestal bakpoeder. Dit bakmeel is een handige optie voor bakkers, omdat ze dan niet apart bloem en rijsmiddel hoeven toe te voegen.

Zelfrijzend bakmeel zorgt ervoor dat baksels tijdens het bakken goed rijzen en luchtig worden. Dat is vooral van belang bij het bakken van cakes, muffins en pannenkoeken en de hierboven genoemde baksels, maar bijvoorbeeld ook bij het maken van een snelle pizzabodem, focaccia of dumplings.

Het verschil tussen gewone bloem en zelfrijzend bakmeel zit dus in het rijsmiddel. Gewone bloem bevat geen rijsmiddel en moet worden gecombineerd met bakpoeder of gist om te rijzen. Zelfrijzend bakmeel heeft dit rijsmiddel al in de juiste verhouding, waardoor het direct klaar is voor gebruik.

Waarom Zelfrijzend Bakmeel Zelf Maken?

Er zijn verschillende redenen waarom u zelf zelfrijzend bakmeel zou willen maken:

  • U heeft geen in huis: De meest voor de hand liggende reden is natuurlijk dat u het niet in huis heeft maar een recept wel hierom vraagt. Als u wel bloem in huis heeft kunt u met een simpele toevoeging toch verder, vooropgesteld dat u ook bakpoeder in huis heeft.
  • Controle over de ingrediënten: Zelf zelfrijzend bakmeel maken geeft u ook controle over wat u eet. De Kant-en-klare variant bevat soms extra toevoegingen zoals zout en stabilisatoren. Dit kan nadelig zijn als u zelf het zoutgehalte in een recept wilt bepalen. Door het zelf te maken, weet u precies wat erin zit en kunt u ongewenste toevoegingen vermijden.

Zelf Zelfrijzend Bakmeel Maken

Het maken van zelfrijzend bakmeel is eenvoudig. U heeft slechts twee ingrediënten nodig: tarwebloem en bakpoeder. De standaardverhouding is 500 gram bloem mengen met 15 gram bakpoeder (ongeveer 3 theelepels).

U zeeft de bloem en het bakpoeder samen in een kom, zodat het rijsmiddel gelijkmatig door de bloem wordt verdeeld. Vervolgens mengt u de ingrediënten goed door elkaar met een garde of een lepel. U kunt het zelfgemaakte zelfrijzend bakmeel bewaren in een afgesloten bak of pot op een droge, koele plek.

Heeft u een kleinere hoeveelheid nodig? Houd dan de verhouding van 3 theelepels bakpoeder per 500 gram bloem aan. Omgerekend is dat 0,6 theelepel per 100 gram bloem.

Alternatieve Rijsmiddelen

Naast bakpoeder kunt u ook andere rijsmiddelen gebruiken om uw baksels te laten rijzen:

  • Baking soda met een zure stof: Baking soda (zuiveringszout) werkt alleen als het gecombineerd wordt met een zuur, zoals citroensap, azijn, karnemelk of yoghurt. Een veelgebruikte verhouding is een kwart theelepel baking soda plus een zuur ingrediënt per 100 gram bloem.
  • Gist: U kunt ook gist toevoegen aan uw bloem, maar gist heeft tijd en warmte nodig om te rijzen. Het werkt dan alleen als u uw deeg minstens een uur laat staan. Gist is dus alleen geschikt als u een gistdeeg wilt maken, en niet voor het bereiden van kant-en-klaar rijzend meel.

Verhoudingen Baking Soda en Bakpoeder

Kun je bakpoeder door baking soda vervangen en vice versa? Ja dat kan. Let er dan wel op dat je de volgende verhoudingen gebruikt: 1 theelepel baking soda staat gelijk aan 3 theelepels bakpoeder. En wanneer je bakpoeder gebruikt in plaats van bakingsoda hoef je geen zuur ingrediënt apart meer toe toevoegen.

Andersom zal je dan wel wat zuur moeten gebruiken, bijvoorbeeld wat citroensap of azijn.

Veelgemaakte Fouten en Tips

  • Pas op dat u niet te veel bakpoeder gebruikt. Dit kan een bittere smaak geven en ervoor zorgen dat uw baksel te snel rijst en vervolgens instort. Houd u daarom altijd aan de verhouding.
  • Let ook op dat u het bakpoeder goed mengt met de bloem. Als het bakpoeder niet goed verdeeld is, kan uw baksel ongelijk rijzen. Gebruik daarom een zeef of meng goed met een garde.
  • Als laatste is het belangrijk dat u zelfgemaakt zelfrijzend bakmeel droog bewaart. Bakpoeder kan zijn werking verliezen als het vochtig wordt. Bewaar uw zelfrijzend bakmeel dan ook in een goed afgesloten pot.

Alternatieven voor Zelfrijzend Bakmeel

Heeft u geen zelfrijzend bakmeel in huis of wilt of kunt u het niet zelf maken? Dan zijn er nog een paar andere oplossingen:

  • Kant-en-klare mixen: Sommige kant-en-klare bakmixen bevatten al rijsmiddelen, zoals pannenkoekenmix of een cakemix. Deze kunt u gerust gebruiken om te bakken, maar denk er wel aan dat deze vaak extra ingrediënten bevatten, zoals suiker, smaakstoffen of melkpoeder, wat het eindresultaat kan beïnvloeden.
  • Andere meelsoorten: Speltmeel of volkorenmeel kan ook gecombineerd worden met een rijsmiddel om een rijzend en luchtig effect te krijgen in uw baksels. U dient dan wel rekening te houden met een andere structuur.

Alternatieve meelsoorten en hun eigenschappen:

  • Volkorenmeel: bevat meer zemelen, wat uw baksel steviger en minder luchtig maakt.
  • Speltmeel: bevat minder gluten, waardoor het deeg minder elastisch is en het bakresultaat wat brozer kan zijn.
  • Amandelmeel: Een populaire vervanger voor bloem, vooral in de wereld van glutenvrij en koolhydraatarm bakken. Het wordt gemaakt van gemalen amandelen en het heeft een licht nootachtige smaak. Houd aan dat je 100 gram bloem door circa 150 gram amandelmeel kunt vervangen.
  • Havermeel: Havermout dient wel eerst fijngemalen te worden tot havermeel, maar dit kan gemakkelijk gedaan worden met behulp van een blender of een keukenmachine. Havermeel kun je 1 op 1 vervangen door bloem.

Bloem versus Zelfrijzend Bakmeel

Het verschil tussen bloem en zelfrijzend bakmeel is dus heel klein: zelfrijzend bakmeel is bloem met bakpoeder. Heb je geen zelfrijzend bakmeel in huis maar heb je dit nodig voor een recept? Dan kun je dat dus goed vervangen door bloem met bakpoeder te mengen. 1 pak zelfrijzend bakmeel = 500 gram bloem + 15 gram bakpoeder.

Maar let op: je kunt dus niet zomaar zelfrijzend bakmeel gebruiken in een recept waar bloem wordt gevraagd.

Tarwemeel wordt verkregen door het malen van tarwekorrels. Het is wat grover van structuur. Dat komt omdat de gemalen tarwekorrels niet worden gezeefd. De kiem en zemel blijven dus behouden. Hierdoor is tarwemeel het meest voedzaam. Tarwemeel wordt gebruikt om bruin (volkoren) brood van te bakken.

Tarwebloem ontstaat door de tarwemeel te zeven. Kiem en zemel worden dan verwijderd. Tarwebloem vind je met name in recepten voor koekjes en cakes.

Patentbloem wordt verkregen door de tarwebloem opnieuw en nog fijner te zeven. Dat kan enkel in een fabriek. Hierbij blijft het fijnste bloem over. Dat noemen we patentbloem. Patentbloem bevat meer gluten, hierdoor is patentbloem het meest geschikt om (wit) brood van te bakken. Je brood wordt dan lekker luchtig.

Glutenvrije Alternatieven

Gelukkig zijn er ook heel veel alternatieven om heerlijke glutenvrije cakes en koekjes te bakken. In de meeste supermarkten is een ‘vrij van gluten’ meel te verkrijgen. Dit lijkt qua smaak en structuur het meest op gewoon meel. Maar ook havermeel, kokosmeel en amandelmeel zijn goede vervangers wanneer je een brood, cake of koekjes wil gaan bakken.

Check altijd de verpakking voor de hoeveelheden die je dan in je recept moet gebruiken. Je kunt (tarwe)bloem en zelfrijzend bakmeel namelijk niet 1 op 1 vervangen door deze varianten. De hoeveelheden ten opzichte van gewone (tarwe)bloem en zelfrijzend bakmeel verschillen per meelsoort.

Let ook op het volgende: wanneer je kiest voor bijvoorbeeld een amandelmeel of kokosmeel geeft dit een andere smaak dan wanneer je kiest voor een neutrale meelsoort zoals rijstmeel of havermeel.

Vervanging van Bloem: Let Op!

Wil je bloem vervangen door bijvoorbeeld amandelmeel? Houd er dan rekening mee dat bloem zorgt voor luchtigheid en dat amandelmeel een wat steviger en compacter eindresultaat geeft. Datzelfde geldt voor volkorenmeel. Dat heeft een stevigere structuur aan je baksel. Wat extra bakpoeder toevoegen kan dan een oplossing zijn.

Tarwebloem kun je in principe altijd vervangen door patentbloem. Andersom ligt dat wat ingewikkelder. Vooral als je (wit) brood gaat bakken.

Bloem is erg handig voor je baksels, maar niet erg voedzaam. Wil je een gezondere bakmeel variant gebruiken? Lees hier alles over alternatieven!

Witte- of patentbloem wordt regelmatig gebruikt in baksels. Maar het is zo vaak gezeefd dat bijna alle vezels en voedingsstoffen eruit zijn gehaald. Wil je gezonder bakken? Dan kun je bijvoorbeeld volkorenbloem, havermout of havermeel gebruiken. Hier zitten meer vezels in, wat goed is voor je spijsvertering. Het zorgt er bovendien voor dat je langer vol zit. Volkorenbloem geeft je energie en bouwstoffen voor je lichaam. Ook amandelmeel, kokosmeel of boekweitmeel zijn fijne alternatieven.

Een graankorrel bestaat uit 3 onderdelen: de meelkern, de zemel en de kiem. Die laatste 2 zitten aan de buitenkant van de graankorrel en bevatten de meeste voedingsstoffen. Die 2 onderdelen missen in bloem, maar vind je in volkorenmeel juist wel weer terug.

Beter uitgelegd: als je alleen bloem gebruikt dan krijg je witbrood. Wordt er gedeeltelijk volkorenmeel en bloem gebruikt, krijg je bruinbrood.

labels:

Zie ook: