Samen een spreuk zeggen voor je met de maaltijd begint, brengt even een verstild moment.

Voor gezinnen met kinderen op de vrijeschool of die bekend zijn met de Christengemeenschap is de tafelspreuk een zeer vertrouwde en ongelofelijk vaak gebruikte spreuk.

Margit Beukman vindt het mooi om de krachten in de natuur voor ons voedsel te bedanken.

“Het is fijn om voor het eten even stil te staan bij wat er op ons bord ligt.”

Nienke en Joris van Nieuwburg zeggen met hun vier kinderen (5, 4, 2 en 1 jaar) ook deze tafelspreuk.

“Voor ons is het een vast ritueel, dat we met oprechte aandacht proberen vorm te geven.

We doen ons best om de spreuk niet op te dreunen, maar zo veel mogelijk met betekenis te zeggen.

Vaak zingen we de tekst ook, dat vinden zeker onze jongsten erg mooi.

Een spreuk kan als terugkerend ritueel voor kinderen een hulp zijn om de overgang van de ene activiteit naar de andere te maken.

Een ritueel is een terugkerende handeling, die je altijd op hetzelfde moment van de dag herhaalt met een vast verloop van de handeling.

Juist het vertrouwde ervan geeft kinderen structuur en houvast.

Dat werkt voor volwassenen natuurlijk op dezelfde manier.

Daarbij is het een fijne onthaastingsmethode.

Bij dingen die je elke dag doet, horen vaak ook vaste taalformules.

En al jong leer je dat het netjes is om een maaltijd samen te beginnen.

Het gros van de tafelaars zegt waarschijnlijk gewoon ‘Eet smakelijk’, maar in menig gezin is er ook een ritueel: je vouwt je handen voor een gebed of houdt elkaars hand vast.

Of er klinkt een lied, een spreuk of een wens.

Sommigen missen die religieuze conventies en hebben daarom gezocht naar nieuwe woorden en rituelen: ‘Samen eten, samen delen van de overvloed; samen eten, dankbaar weten dat het groeien moet’, met als toelichting: ‘Wij spreken dit als gezin sinds jaar en dag uit als we aan tafel gaan onder het vasthouden van elkaars handen, soms met de ogen dicht.

Dat helpt om dagelijkse besognes even achter ons te laten, gasten tastbaar in onze kring op te nemen en om het besef door te laten dringen dat we bevoorrecht zijn, omdat het niet vanzelf spreekt dat er eten op tafel staat.’

Een ander gezin noemt het ‘humanistisch bidden’: ‘We zeggen drie keer achter elkaar “Eet smakelijk allemaal!”, terwijl we elkaar de hand vasthouden.

We doen dat als er eters op visite zijn, al dan niet met wild handengeschud en -gebaar.’

Veel ouders nemen al oudere antroposofische spreuken over of nieuwere formules van kinderdagverblijven.

De meestgebruikte formules lijken: ‘Eet smakelijk’, ‘Smakelijk eten’ en ‘Goede bekomst.’

Tegelijk blijkt er een grote variatiebehoefte, die heeft geleid tot familietaal.

Moeder aarde gaf het graan. De boer die zaaide het. De zon deed het rijpen. De maaier maaide het. De molenaar maalde het. De bakker bakte er brood van. En moeder aarde geeft dat het ons tot voedsel strekken kan.

‘We maken oogcontact, haken de pinken in elkaar en zeggen de spreuk.

Ik heb 'm vrijwel helemaal overgenomen uit een boekje met antroposofische spreuken.

Aarde droeg het in haar schoot. Zonlicht bracht het rijp en groot. Zon en aarde die ons dit schenken. Dankbaar zullen wij aan u denken. Ook de mensen niet vergeten.

De aarde doet het groeien. De zonne doet het bloeien. Rijp wordt het van de regen. Drievoudig draagt het zegen.

Hap hap happerdehap hap hap happerdehap haphaphap. Bik bik bikkerdebik bikkerdebik bikbik bikbik. Smakelijk eten.

Mi-ma-moetsie. Hap-slik-foetsie.

Voorbeelden van Antroposofische Spreuken

Hieronder een tabel met voorbeelden van spreuken die gebruikt kunnen worden voor het eten:

Spreuk Omschrijving
Moeder aarde gaf het graan... Een spreuk die de verbinding met de natuur en de herkomst van ons voedsel benadrukt.
Aarde droeg het in haar schoot... Een spreuk waarin dankbaarheid voor de aarde en de zon centraal staat.
De aarde doet het groeien... Een spreuk die de groei en bloei van het voedsel benadrukt.

labels:

Zie ook: