De artisjok is een vrij onbekende en vaak onbeminde groente, maar in zuidelijke landen is deze groente een stuk populairder. De artisjok is de bloem van een distelachtige plant. We eten in dit geval dus niet de vrucht, maar juist de bloem. Net als bijvoorbeeld bij bloemkool of broccoli. De bloem vormt het hart van de plant en wordt geplukt voordat hij in bloei komt te staan.

Artisjokken zijn het hele jaar door verkrijgbaar, in zowel paarse als groene tinten. Voor de smaak maakt het geen verschil. Kleine artisjokken zijn vooral geschikt voor op de gril en de grotere om te koken. Ze komen vooral uit Spanje en Frankrijk van ongeveer mei t/m november. Wanneer de oogsttijd daar voorbij is, worden de artisjokken uit Egypte gehaald. Artisjokken zijn ook in blik of glas verkrijgbaar.

Hoe Herken je een Goede Artisjok?

Als je een artisjok koopt, moeten de blaadjes niet uit elkaar staan en er egaal olijfgroen uitzien. Ze moeten stevig en vrij dik aanvoelen. Hoe verser de artisjok, hoe beter de smaak uiteindelijk zal zijn. Een artisjok droogt gemakkelijk uit. Je moet ze op dezelfde manier bewaren als asperges: gewikkeld in een vochtige doek in de koelkast.

Hoe Gezond zijn Artisjokken?

Laten we maar gelijk beginnen met het beste nieuws: artisjokken werken goed als anti-katermiddel. Artisjokken zouden namelijk een positief effect hebben op de leverwerking, wat voor veel mensen een reden is om het te gebruiken na een avondje doorhalen… Wetenschappelijk onderzoek toont verder aan dat artisjokken een positief effect hebben op de spijsvertering. Een groep proefpersonen met de spijsverteringsziekte dyspepsie had namelijk minder last van klachten na het eten van artisjok. Ook zorgt het regelmatig eten van artisjokken dat je cholesterol-level omlaag gaat, als ook de bloeddruk. Dat laatste komt door de hoge hoeveelheid kalium in deze groente.

Tot slot is ook de artisjok een antioxidantenbron, veel meer dan de gemiddelde andere groente, en zit ze vol vitaminen B1, B11, C, K en vele mineralen. Naast deze goede micro’s bevatten artisjokken ook goede macro’s. Namelijk voedingswaarden op het gebied van koolhydraten, eiwitten en vetten. Artisjokken bevatten per 100 gram slechts 47 calorieen, 10,5 gram koolhydraten, 3,3 gram eiwitten en 0,15 gram vetten. Voor sporters: het eiwitgehalte in deze groente is ook erg hoog, evenals de hoeveelheid vezels!

Voedingswaarde van Artisjok (per 100 gram)

Voedingsstof Hoeveelheid
Calorieën 47 kcal
Koolhydraten 10,5 g
Eiwitten 3,3 g
Vetten 0,15 g

Met name de bitterstoffen zoals silymarine maken de artisjok zeer gezond. Silymarine is een stof die we ook in distels terugvinden (1). Deze stof wordt in verband gebracht met een gunstige en beschermende werking op de lever (2)(3). Silymarine is een groep van flavonoïden met een krachtige antioxidantenwerking. Een andere bitterstof die we ruimschoots in artisjokken tegenkomen is cynarine.

Artisjokken zitten boordevol voedingsstoffen. Ben je vegetarisch of veganistisch? Dan zijn artisjokken extra interessant voor jou. De bloemknoppen bevatten namelijk veel eiwitten. Met 100 gram artisjokken krijg je een behoorlijke dosis vitaminen binnen. Verder levert een portie artisjok van een ons je ruim 10% van de ADH voor vitamine C. Aan artisjokken worden al van oudsher medicinale eigenschappen toegekend. Bovendien bevatten de bloemknoppen veel antioxidanten.

  • Er is wetenschappelijk onderzoek gedaan naar het effect van een extract van artisjokbladeren op een licht verhoogde bloeddruk. Daaruit bleek dat het extract een gunstige uitwerking had. Hoeveel effect artisjokken in je voeding (die minder voedingsstoffen bevatten dan een extract) precies hebben op je bloeddruk, is nog niet onderzocht. De groente bevat wel kalium, een mineraal dat een bloeddrukverlagende werking heeft.
  • Enkele kleine onderzoeken wijzen zelfs uit dat artisjokken een positief effect op een vervette lever kunnen hebben, wanneer dit niet wordt veroorzaakt door overmatig alcoholgebruik. Om dit met stelligheid te zeggen is er echter meer onderzoek nodig.
  • Vezels zijn goed voor je darmwerking. Omdat artisjokken vezelrijk zijn, vormen ze een aanwinst voor je spijsvertering.

Artisjokken kunnen veilig gegeten worden, tenzij je allergisch bent voor planten uit de composietenfamilie. Heb je een allergie voor composieten? Dan kun je de groentes uit de composietenfamilie wel gekookt eten. Maar eet je ze rauw, dan is het mogelijk dat je eczeem rond je mond krijgt

Bereiding van Artisjokken

Je kunt artisjokken zowel rauw als bereid eten. Eet je ze rauw, dan is de smaak wat bitterder. Het koken van de artisjok is de meest populaire bereidingswijze, maar je kunt de bloemknoppen ook grillen, bakken of stomen. Er zijn dus veel mogelijkheden om artisjokken te bereiden. Op internet vind je een groot aanbod aan allerlei soorten artisjok recepten.

Verwijder voordat je de artisjokken kookt, de scherpe puntjes van de bladeren. Dan hoef je dat tijdens het eten niet meer te doen. Heb je de groente in z’n geheel gekookt en ligt de bloemknop op je bord? Maar wees niet bang, want het is een van de meest relaxte groentes. Je eet artisjok namelijk blaadje voor blaadje, waarbij je het zachte gedeelte afsabbelt. Dit doe je totdat je bijna bij het lekkerste gedeelte van de groente komt: het hart. Daarna kun je proeven waarom artisjokharten een echte delicatesse zijn.

Schrikt het bovenstaande je af en wil je liever zonder al te veel werk genieten van de heerlijke artisjokken? Koop dan een blik artisjokharten.

Klassieke Bereidingswijze: Koken

De klassieke bereidingswijze van artisjokken is door ze te koken. Voordat je begint met het koken van artisjokken, moeten de onderste bladeren worden verwijderd en de onderkant van de artisjok moet worden ingewreven met citroen om verkleuring te voorkomen. Vervolgens breng je een pan water met citroensap aan de kook en voeg je de artisjokken toe. Na het koken van de artisjokken kunnen de blaadjes worden afgetrokken. Met je tanden schraap je het vlezige gedeelte van het blad weg. Het “hooi” in de kern moet worden verwijderd en als laatste kan de bodem of het artisjokhart worden opgegeten.

Stappenplan voor het Koken van Artisjokken

  1. Snijd de stelen van de artisjokken en verwijder een stukje van de onderste bladeren.
  2. Breng een pan water met citroensap aan de kook en voeg de artisjokken toe.
  3. Trek de blaadjes van de artisjokken, dip ze in de mayonaise en eet het zachte onderste gedeelte.

Artisjok Recepten en Ideeën

Artisjokken kunnen ook worden gevuld of worden verwerkt in gerechten zoals pizza, pasta en salades. Ze passen goed bij verschillende smaken, zoals groenten, gorgonzola of rucola.

  • Artisjokpizza: Beleg een pizzabodem met artisjokharten, olijven, mozzarella en wat oregano.
  • Artisjokpasta: Kook je favoriete pasta en meng het met artisjokharten, cherrytomaten, verse basilicum en een scheutje olijfolie.
  • Artisjoksalaat: Maak een frisse salade met artisjokharten, rucola, kerstomaatjes, feta en een citroen-dijon dressing.

Suggesties voor lekkere artisjok sausjes

Vinaigrette

Een mooie simpele kruidenvinaigrette laat de artisjok goed uitkomen.

Klop het snufje zout met azijn, mosterd en extra vierge olijfolie tot er een lichtgebonden vinaigrette ontstaat. Snijd wat bieslook en peterselie fijn en meng die door de vinaigrette. Proef en breng op smaak met peper.

Aïoli

Aïoli is knoflookmayonaise. Ik neem de mayonaise van AH excellent, 0 khd, als basis.

Roer de mayonaise met extra vierge olijfolie, mosterd, geperste knoflook door elkaar en breng op smaak met een vleugje citroenrasp, peper en zout.

Guacamole

Als we er maar één sausje bij eten dan in elk geval deze, dit is stiekem mijn favoriet om bij de artisjok te eten.

Prak de avocado met Griekse yoghurt (of zure room). Voeg een paar drupjes citroensap toe en breng op smaak met peper en zout. Voor een meer aangeklede versie doe je er stukjes ui, tomaat, rode peper en een teentje knoflook door.

Waar zijn ze te koop?

Artisjokken zijn verkrijgbaar in supermarkten, groenteboeren en op markten. Je kunt ze zowel vers als uit blik kopen, afhankelijk van je voorkeur en beschikbaarheid.

Dus zoek je een gezonde, smakelijke en veelzijdige groente? Probeer dan zeker eens een artisjok en laat je verrassen!

labels:

Zie ook: