Even snoepen tussen het koken door, we doen het allemaal wel eens. Bij ‘rauw’ denk je misschien meteen aan ‘gezond’. Dat is ook zeker het geval bij veel groente, zoals tomaatjes, komkommer of paprika. Toch kun je niet alles zomaar rauw in je mond stoppen, om verschillende redenen. Namelijk: niet alle soorten groente zijn geschikt om rauw te eten.

In sommige groente zitten van nature gifstoffen, die ze in de natuur beschermen tegen ziektes en dieren en insecten die ze willen opeten. Die gifstoffen zijn voor mensen niet schadelijk omdat het om hele kleine hoeveelheden gaat, maar het is slim om groente met die gifstoffen wél even te verhitten. Na verhitting worden de gifstoffen in groente onschadelijk en kun je ze meteen gerust hart eten.

Het is oppassen geblazen met deze lekkere paarse groente. Een aubergine bevat namelijk de stof solanine. Aubergines bevatten het stofje solanine, wat maag- en darmklachten kan veroorzaken. Eenmaal verwerkt, wordt het solaninegehalte een pak lager wat het risico op klachten quasi tot 0 herleidt.

Maar wat je niet kan doen is de groente rauw eten. Rauw kun je de groente beter niet eten, zo wordt er gezegd. Om zo min mogelijk risico te lopen op klachten door solanine, raadt het Voedingscentrum aan om de aubergine toch te verhitten voor het consumeren. Dit blijft de meest veilige manier om deze groente te eten.

Wat zijn Nachtschades?

Nachtschades zijn de eetbare delen van bloeiende planten die bij de Solanaceae-familie horen. Het is een flinke familie, met meer dan 1500 leden. Het zijn groenten die botanisch gezien vaak als fruit worden gezien. Onder nachtschades vallen bijvoorbeeld:

  • Tomaten
  • Aardappelen
  • Aubergines
  • Paprika’s
  • Chilipepers
  • Goji bessen

Botanisch gezien vallen aubergines, paprika’s en tomaten trouwens onder fruit. Dat geldt ook voor goji bessen. Aardappelen zijn botanisch gezien een groente, of eigenlijk een knol. In het dagelijks leven hebben we het echter vaak over nachtschade groenten.

Voordelen van nachtschade groenten

Over het algemeen zijn het voedingsmiddelen die goed passen in een gezond, gevarieerd dieet. De meeste nachtschades die we eten bevatten verschillende voedingsstoffen, waaronder vitamine B1 (thiamine). Ook andere B-vitaminen zitten bijvoorbeeld in tomaten, aubergine en goii bessen, paprika is een vitamine C leverancier en aardappelen trouwens ook. Tomaten bevatten ook lycopeen.

Zijn Nachtschades Slecht voor Je?

Hoewel nachtschades veel voedingsstoffen bevatten, zijn er ook mensen die geen nachtschades eten. Dit komt vanuit een angst dat nachtschades slecht voor je zijn. Dat nachtschades ongezond zouden zijn, zou komen door bepaalde stoffen die in de plantenfamilie te vinden is. Die stoffen heten glycoalkaloïden.

Glycoalkaloïden zijn natuurlijke stoffen en nachtschades gebruiken het als verdedigingsmechanisme tegen insecten en ziekten. Ze verdedigen zichzelf hiermee; zie het als natuurlijke bestrijdingsmiddelen. Door glycoalkaloïden krijgen groenten hun bittere smaak. De belangrijkste glycoalkaloïden is solanine. Ook tomatine is een bekende.

Daarnaast bevatten nachtschades ook lectines, die overigens ook buiten de nachtschade familie voorkomen. Ook dit zijn verdedigingsmiddelen van de plant. Voor de meeste mensen zijn ze volkomen ongevaarlijk, maar er zijn ook mensen die er gevoelig voor zijn. Bij hen veroorzaken de nachtschades irritatie aan de darmwand.

Solanine, Tomatine en Glycoalkaloïden

Solanine is een natuurlijke gifstof die voorkomt in groente met nachtschade, zoals aardappelen en aubergines. Tomaten bevatten een soortgelijke gifstof genaamd tomatine. Deze twee stoffen behoren tot de groep ‘glycoalkaloïden’, die door planten gebruikt worden om zichzelf te beschermen. Bij hoge concentraties geeft dit een bittere smaak.

Wanneer je te veel solanine of tomatine binnenkrijgt, kan dit schadelijk zijn voor je gezondheid. Het kan namelijk koorts, braken, diarree, lusteloosheid, hoofdpijn en slaperigheid veroorzaken. Ook wordt gezegd dat deze stoffen in grote hoeveelheden van invloed zijn op de gewrichten.

Zo Herken je Solanine en Tomatine

Tomatine komt uitsluitend in onrijpe, groene tomaten voor. Aardappelen worden tegenwoordig gekweekt met lagere gehaltes aan solanine. De gifstof ontstaat met name onder invloed van licht in de schil en in de kiemen of uitlopers. Bij aardappelen kun je solanine herkennen aan de groene plekken op de schil. Je kunt deze plekken gewoon wegsnijden, maar voorkomen doe je door ze in het donker te bewaren.

Solanine in aubergines is niet zo makkelijk te herkennen als bij aardappelen, al kun je het wel proeven aan de bittere smaak. Hoe bitterder de groente, hoe meer glycoalkaloïden er aanwezig zijn. Desondanks bevat aubergine de gifstof in lagere hoeveelheden. Zo laag zelfs, dat er zich in de praktijk nauwelijks problemen voordoen als gevolg van het eten van aubergine.

Verhitten Heeft Weinig Zin?

Solanine en tomatine worden helaas niet zo makkelijk afgebroken tijdens koken, bakken en frituren. Verhitting heeft volgens het Voedingscentrum weinig tot geen effect op de gifstoffen in groente met nachtschade, al lost solanine wel op in het kookvocht. Bij het afgieten van het kookvocht, verminder je dus het solaninegehalte.

Nachtschades Veilig Eten

Voor de meeste mensen zijn nachtschades dus probleemloos en ook nog goed voor je. Ze passen prima binnen een gevarieerd voedingspatroon. Dat is trouwens altijd een goed idee! Als je afwisselend eet, krijg je niet snel te veel nachtschade groenten binnen en heb je ook minder kans op klachten en intolerantie.

Om veilig de voordelen van nachtschades te leveren, zonder te veel binnen te krijgen, is met onze Daily Mix Box. Elk flesje met vers groente- en fruitsap bestaat uit 8 tot 14 verschillende groenten. Over afwisseling gesproken! Je krijgt dus niet snel te veel van één soort binnen en profiteert van een breed scala aan voedingsstoffen.

Maak Ze Nacht-onschadelijk

De hoeveelheid ‘schadelijke’ stoffen in nachtschades kan verschillen. Onrijpe groenten hebben er bijvoorbeeld veel meer dan rijpe. Gelukkig verminderen deze stoffen als de groenten rijper worden en door koken. Om nachtschadegroenten veilig te eten, kun je de volgende tips volgen:

  • Kies rijpe groenten: Onrijpe groenten bevatten meestal meer schadelijke stoffen. Zorg ervoor dat tomaten en paprika's volledig rijp zijn voordat je ze eet.
  • Kook waar nodig: Koken kan helpen om de schadelijke stoffen in nachtschadegroenten te verminderen. Dit geldt vooral voor aardappelen, die door koken veiliger worden. Ook voor tomaat kan dit helpen.
  • Schil aardappelen en verwijder groene plekken: Solanine zit vaak in de schil van aardappelen en in groene plekken. Schil de aardappelen en snijd groene plekken weg voor de zekerheid.
  • Verwijder het groene stukje uit tomaten: Als je tomaten rauw eet, snijd dan het groene kroontje eruit. Dit deel kan namelijk meer solanine bevatten.

Als je klachten hebt na het eten van nachtschade groenten, dan kun je het beste een eliminatiedieet proberen. Dat is simpel: vermijd alles nachtschades voor een bepaalde periode, bijvoorbeeld een maand. Heb je geen klachten? Dan kun je langzaam één voor één een nachtschade groente introduceren. Het kan namelijk ook zijn dat je gevoelig bent voor één van hen, maar niet per se voor allemaal.

labels:

Zie ook: