Waar de één lyrisch is over het gebruik en de gezondheidsvoordelen van kokosolie, beweert de ander dat olijfolie een betere én een gezondere keuze is. Maar hoe zit het precies? En wat is dan het verschil?

Wat is kokosolie?

Kokosolie is een plantaardige olie die gemaakt wordt van het witte vruchtvlees van kokosnoten. Kokosolie wordt verkregen uit het vruchtvlees van de kokosnoot. Het is al jaren populair in de keuken en daarbuiten.

Het duurt acht tot tien jaar voordat een kokospalm kokosnoten vormt. Wist jij dat aan één boom wel honderd kokosnoten kunnen groeien? Aan één boom groeien ongeveer honderd kokosnoten. Van tien kokosnoten wordt één liter olie gemaakt. Zo produceert één volwassen kokospalm dus zo’n tien liter kokosolie per jaar.

De meest natuurlijke manier waarop kokosolie kan worden verkregen is door het koud te persen vanuit vers vruchtvlees. Het vruchtvlees wordt eerst geraspt en daarna geperst waarbij zuivere, rauwe, extra vierge kokosolie verkregen wordt. Deze olie bevat ook de meest gezonde voedingsstoffen. Fabrieksmatig wordt kokosolie gemaakt van gedroogd kokosvlees.

De kokosolie die uit dit vlees verkregen wordt, is in eerste instantie bruin van kleur. De olie wordt geraffineerd, gebleekt en reukloos gemaakt. Dit type olie bevat minder voedingsstoffen dan de koudgeperste variant.

Wat is olijfolie?

Olijfolie wordt verkregen van de olijven van de olijfboom. Het duurt vijf jaar voordat een olijfboom volwassen is en olijven gaat produceren. Er groeien honderden olijven aan één boom, in totaal ongeveer 20 tot 25 kilo. Van 5 tot 7 kg olijven wordt één liter olie gemaakt, dus produceert één boom 3 tot 5 kg olijfolie.

Eigenlijk gebeurt het koud persen een beetje hetzelfde als bij de kokosnoot. De olijven worden geoogst, gewassen, en daarna tot pulp vermalen. Daarna kan het geperst worden of gecentrifugeerd. De kwaliteit van de olijfolie wordt bepaald aan de hand van het percentage oliezuur wat in de olijfolie zit. Indien dit gehalte 0,8% of lager is, dan mag de olijfolie "extra vierge van de eerste persing” genoemd worden.

Om de zuurgraad te verlagen en ongewenste geur en smaak te verwijderen wordt de overgebleven pulp voor consumptie geraffineerd. De pulp wordt voor een tweede keer geperst, verhit en gewassen om meer olie te produceren.

Gezondheidsaspecten: kokosolie versus olijfolie

Nu we weten hoe de twee verschillende vetten worden gewonnen, is het goed om te kijken waar de verschillen zitten als het gaat om je gezondheid. Kokosolie en olijfolie zijn allebei plantaardige vetten. Kokosolie bevat vooral verzadigd vet. De verzadigde vetten in kokosolie zijn middellange keten-vetzuren.

Kokosolie bestaat voornamelijk uit Laurinezuur. Dit zou bacteriën doden en een positief effect hebben op de gezondheid. Dit verzadigd vet zou anders omgezet worden door het lichaam dan dierlijk verzadigd vet. Feit is dat kokosolie zowel het goede cholesterolgehalte (HDL), als het slechte cholesterolgehalte (LDL) verhoogt.

Omdat de gezondheidsvoordelen van kokosolie niet onomstotelijk bewezen zijn, zijn er geen goedgekeurde gezondheidsclaims van de Europese Voedselveiligheidsorganisatie EFSA. Olijfolie bevat vooral onverzadigde vetten en ook nog eens veel vitamine E. Van deze vetten is wél onomstotelijk bewezen dat ze helpen het slechte cholesterolgehalte te verlagen.

De gezondheidsraad adviseert om minimaal 20-40% van de energie uit onze voeding te laten bestaan uit vetten, waarvan maximaal 10% uit verzadigd en de rest uit onverzadigd vet.

Wanneer je kiest voor de beste kwaliteit kokosolie (ongeraffineerd) en de beste soort olijfolie ben je altijd goed bezig. Tenslotte heeft een mens zowel verzadigd als onverzadigd vet nodig. Echter, omdat wij in ons westerse eetpatroon al veel verzadigde vetten eten zoals vlees, boter, volle zuivel en snacks kun je kokosolie beter met mate gebruiken.

Omdat het toch al lastig is om genoeg onverzadigde vetten te consumeren (oliën, noten, zaden, pitten, avocado) is het om die reden beter om te kiezen voor olijfolie.

De voordelen van kokosolie

  • Snelle energiebron: MCT’s in kokosolie worden snel door je lichaam omgezet in energie.
  • Minder snel honger: kokosolie kan helpen om langer een verzadigd gevoel te houden.

Kokosolie is een handig bakproduct dat goed bestand is tegen hitte en je gerechten een subtiele kokossmaak kan geven. Het bevat veel verzadigd vet, maar dit bestaat grotendeels uit middellange-keten vetzuren (MCT’s), die door het lichaam anders worden verwerkt dan andere verzadigde vetten.

Kokosolie bevat antioxidanten, die je lichaam kunnen helpen beschermen tegen schadelijke invloeden van buitenaf.

Kokosolie kan goed tegen hoge temperaturen en is daardoor geschikt om in te bakken en te braden. Het verbrandt minder snel, omdat het een hoog rookpunt heeft.

De nadelen van kokosolie

Er zitten ook een aantal nadelen aan het gebruik van kokosolie. Kokosolie bevat veel verzadigde vetten, meer dan bijvoorbeeld olijfolie of zonnebloemolie. Daarnaast is kokosolie duurder dan veel andere oliën en heeft het een minder duurzame herkomst.

Kokosolie bevat volgens het voedingscentrum veel verzadigd vet. Het is geen voldoende wetenschappelijk bewijs dat kokosolie gezond is. Kokosolie bevat een hoog gehalte aan verzadigd vet, wat je LDL-cholesterol kan verhogen.

Indien dit gehalte 0,8% of lager is, dan mag de olijfolie "extra vierge van de eerste persing” genoemd worden. Bakken met kokosolie kan, maar er wordt geadviseerd dit niet te vaak te doen. Een verhoogd cholesterol kan het gevolg zijn. Het Voedingscentrum raadt kokosolie juist niet aan en adviseert om het met mate te eten.

Kokosvet versus kokosolie

Sommige mensen denken dat kokosvet gezonder is door de MCT’s, maar daar is geen sterk wetenschappelijk bewijs voor. Kokosvet is simpelweg de harde vorm van kokosolie. Omdat kokosvet net zoveel verzadigd vet bevat als kokosolie, wordt het niet aangeraden als vaste keuze in een gezond eetpatroon.

Bij kamertemperatuur is kokosolie meestal vast. dan wordt het kokosvet genoemd. Hogere temperaturen maken de kokosolie vloeibaar.

Hoe te gebruiken bij het koken?

Als je wilt bakken in kokosolie kun je het beste gebruik maken van geraffineerde kokosolie. Zo weet je zeker dat het resultaat vrij is van de sterke smaak en geur van kokos. Bij verhitting kan kokosolie al vloeibaar worden bij een temperatuur vanaf 25 graden. Dat maakt het heel geschikt om in te roerbakken, bakken, braden en zelfs frituren.

Wil je geen kokossmaak? Gebruik dan geraffineerde kokosolie, die een neutrale smaak en geur heeft. Virgin kokosolie is daarnaast ook erg geschikt om te frituren.

Bewaren van kokosolie

Ja, kokosolie kan bederven, maar als je het goed bewaart, blijft het lang houdbaar. Bewaar kokosolie op een koele, droge en donkere plek, zoals een keukenkastje. Bij lage temperaturen wordt kokosolie hard, terwijl het bij warmte weer smelt. Dit is normaal en heeft geen invloed op de kwaliteit, zolang de olie niet vreemd ruikt of eruit ziet. Is de olie verkleurd of ruikt hij niet fris? Dan is hij waarschijnlijk niet meer goed.

Alternatieve toepassingen van kokosolie

Je kunt heerlijk bakken in kokosolie, dat komt doordat het enorm geschikt is om te verhitten. Je kunt kokos in vele gerechten verwerken, maar hetzelfde geldt ook voor kokosolie. Gebruik kokosolie in plaats van boter of olie in je taartdeeg of cakebeslag. Hierbij kun je bijvoorbeeld denken aan de verzorging van je haren.

Conclusie

Kokosolie is een plantaardige olie die gemaakt wordt van het witte vruchtvlees van kokosnoten. Kokosolie kan goed tegen hoge temperaturen en is daardoor geschikt om in te bakken en te braden. Het blijft stevig bij kamertemperatuur en smelt pas bij hogere temperaturen, wat het geschikt maakt voor bepaalde baksels, zoals koekjes en cakes.

Over kokosolie is al veel gezegd en geschreven. Eerst schoten de voordelen van kokosolie als paddenstoelen uit de grond. Daarna kwamen er ook wat tegenargumenten, vooral vanwege het verzadigde vetpercentage. Dus wat is het nu?

Er is geen voldoende wetenschappelijk bewijs dat kokosolie gezond is. Het eten van kokosolie vanwege de anti-bacteriële of schimmelwerende functie, heeft dus weinig zin. Je kunt met kokosolie vele kanten op. Volg jij een koolhydraatarm of ketogeen dieet? Dan past het prima om vaker vetrijk voedsel te eten, bijvoorbeeld kokosolie.

Kortom, het antwoord ligt waarschijnlijk ergens in het midden. Bent u dol op kokosolie? Gebruik het dan vooral. Als u het lekker vindt of u ondervindt er zelf voordelen van, profiteer er dan vooral van.

De sleutel is om kokosolie met mate te gebruiken en te genieten van de voordelen die het kan bieden, zonder de mogelijke nadelen te negeren.

labels: #Bakken

Zie ook: