Wat is een banaan? Een banaan is een vrucht die afkomstig is van de bananenplant. Maar wist je dat de meningen verdeeld zijn of bananen behoren tot de categorie fruitsoort of tot groentesoort? Plantkundigen zien bananen als een bes vanwege de zwarte pitjes in de banaan.

Volgens de tuinbouwkundige definitie wordt de banaan tot de groenten gerekend. Maar volgens de culinaire definitie is het echter een vrucht, omdat de banaan als nagerecht of als tussendoortje wordt gegeten. De enige reden waarom bananen in de culinaire zin tot vruchten worden gerekend is omdat deze doorgaans als nagerecht of tussendoortje worden gegeten.

Een bananenplant of bananenboom is in werkelijkheid een kruid, 's werelds grootste kruid! De stam bestaat namelijk niet uit hout zoals bij een appelboom, maar uit lagen van bladeren. Je kunt het eigenlijk vergelijken met een kruid. Je leest het goed. De ‘bananenboom’ is eigenlijk een plant, of beter gezegd een kruid. In de bananenplant komt namelijk geen hout voor.

Hoe Ziet een Banaan Eruit?

Een banaan is een langwerpige, licht gebogen vrucht. Vaak vragen mensen zich af waarom bananen krom zijn, dit komt doordat ze tegen de zwaartekracht in groeien. Door de zwaartekracht gaat de bloemtros hangen en krijgen de bananen hun kromme vorm. Om bananen recht te laten groeien, moet de bananentak ondersteund worden zodat hij niet ombuigt.

Verschillende Soorten Bananen

Wij in Europa kennen voornamelijk de gele, kromme variant. Maar wist je dat er in totaal 5 verschillende soorten bananen zijn? De rode banaan, de bakbanaan, de babybanaan, de ‘golden’ banaan en de appelbanaan. De bananen die we in Nederland eten noem je dessert- of fruitbananen. Die eten we vrijwel alleen van het ras dat Cavendish heet. Zo heeft de rode banaan, de naam zegt het al, een roodbruine schil. En de Blue Java ziet er meer uit als een bananenbommetje dan als een boemerang.

Bij ons in de regio Kilimanjaro vind je vooral de volgende soorten:

  • Ndizi Kisukari of te wel de Sweet banana. Ze worden als fruit gegeten, zoals wij ook een banaan eten. Het zijn kleine bananen van circa 10 cm groot. Je staat versteld van de hoeveelheid smaak die er aan zit. Veel meer dan aan een Nederlandse banaan.
  • Ndizi Kimalindi. Wordt ook gewoon als fruit gegeten, maar is groter. Zo’n 15 tot 20 cm.
  • Ndizi Mshare. Deze banaan wordt in de keuken gebruikt. Vaak voor een soort stew (stoofpot), met vlees. Een beetje vergelijkbaar met zoals wij een aardappel gebruiken. Een traditionele Chaka Dish uit Kilimanjaro. Mensen hier vinden dit heerlijk. Deze bananen worden ook vaak als cadeau gegeven. Zoals wij een fles wijn meebrengen voor een etentje geven ze hier een tros Ndizi Mshare.
  • Ndizi Ngombe. Hier maken ze bananenbier van. Het wordt gemaakt op de hellingen van de Kilimanjaro en wordt elke morgen naar de stad gebracht om te verkopen.

De Reis van een Banaan

Bananen zijn over de hele wereld te vinden. Ze staan niet voor niets in de top 5 van meest gegeten fruitsoorten. Zo’n 7000 jaar groeiden er voornamelijk wilde bananen in Azië. Echt eetbaar waren deze niet. Ze hadden weinig vruchtvlees en grote pitten. Tijdens de Gouden Eeuw zijn stekjes van deze planten de wereld over gegaan. Daardoor evolueerde de plant en zo ook de vrucht.

De bananen die in Westerse landen worden geconsumeerd is het ras Cavendish. Deze worden op grootschalige wijze verbouwd op bananenplantages in delen van Zuid-Amerika, Afrika en Azië. Het verbouwen van het gewas is helaas niet zonder risico’s omdat bananenplanten erg vatbaar zijn voor schimmels. Daarom zijn onderzoekers en wetenschappers nog altijd opzoek naar het perfectie ras bananen die resistent is tegen schimmels.

De banaan heeft een groeitijd van ongeveer 6 maanden. De banaan wordt onrijp van de boom geplukt. Omdat het een kwetsbare vrucht is worden ze als trossen in kartonnen dozen vervoerd. De bananen worden via grote en gekoelde containers naar Westerse landen verscheept. Dit duurt zo’n 2 tot 4 weken. Tijdens deze reis rijpen de bananen al verder. Dit komt door de natuurlijke stof die ze uitscheiden: Ethyleen.

Eenmaal aangekomen op plaats van bestemming worden de bananen uitgeladen en naar rijperijen gebracht. Hier doen ze het rijpingsproces versnellen door ze in hoge mate van externe ethyleen bloot te stellen. Na een paar dagen zijn ze dan rijp genoeg om vervoerd te worden naar de distributeurs.

Fairtrade en Rainforest Alliance

Bij Werkfruit proberen wij onze ecologische footprint zo klein mogelijk houden. Daarom halen wij fruit uit onze eigen boomgaard of kiezen we voor samenwerkingen met lokale telers. Maar voor bananen is dat anders, want deze groeien niet lokaal. Wij maken dan ook de bewuste keuze en gaan voor bananen met een Fairtrade of Rainforest Alliance keurmerk. Zo weten we dat de bananentelers een faire prijs betaald krijgen, we bijdragen aan wettenschappelijk onderzoek en de ‘footprint’ voor de aarde minimaal is en blijft.

Bananen: Rijk aan Voedingsstoffen

Bananen zijn echte krachtpatsers en zitten vol met vezels en bevatten belangrijke mineralen zoals magnesium, kalium en vitamine B6. Ze dragen niet alleen bij aan de fysieke gezondheid maar ook aan de mentale gezondheid. Wist je dat het eten van een banaan namelijk kan bijdragen aan je geluksniveau? Dit komt doordat ze tryptofaan bevat. Dit zorgt voor de aanmaak van serotonine ook wel het ‘gelukshormoon’ genoemd.

Daarnaast zijn ze veelzijdig, kunnen op elk moment van de dag worden gegeten en zorgen ze voor een stabiele bloedsuikerspiegel. En één van de grootse voordelen: Banaan is makkelijk handzaam fruit. Alleen even de schil open breken en de banaan is ready to eat!

Voor de consumenten zijn de ideale bananen geel. Maar wist je dat je in principe bananen in alle stadiums qua kleur kan eten? Als bananen groen/geel zijn dan bevatten ze de minste hoeveelheid suiker en de maximale hoeveelheid aan vitamines en mineralen. Naarmate de bananen verder rijpen en ze mooi en egaal geel zijn dan vinden de meeste consumenten ze op hun lekkerst.

Een aantal dagen verder zullen de bananen bruine spikkels krijgen. Wist je dat zelfs overrijpe, bruine bananen nog eetbaar zijn? Rijpen bananen te snel? Wikkel dan de bovenkant van de tros in met een stukje vershoudfolie of aluminium folie. Dit gaat het rijpingsproces tegen. Heb je andere stuks fruit die maar niet rijp willen worden? Leg deze dan in de buurt van een rijpe banaan. Doordat de banaan nog steeds het gas Ethyleen uitscheidt rijpen andere vruchten zoals peren of avocado’s ook sneller. Bananen behouden de beste kwaliteit als ze buiten de koelkast bewaard worden.

Tips en Tricks met Bananen

  • Bewaartip: Wikkel de bovenkant van de tros in met vershoudfolie of aluminiumfolie om het rijpingsproces te vertragen.
  • Snellere rijping ander fruit: Leg onrijp fruit in de buurt van een rijpe banaan.
  • Overrijpe bananen: Gebruik ze in gebakken banaan of andere gerechten.
  • Sporten: Een banaan is een ideale snack voor of na het sporten.

Recept: Tanzaniaanse Bananensoep

Als je eens een echt Tanzaniaans gerecht wilt maken en de banaan ook eens op een andere manier wilt gebruiken, begin dan eens met deze soep. Het is niet moeilijk!

Ingrediënten:

  • 500 gram mager rundvlees in blokjes
  • 2 soepbotten
  • 1,5 liter koud water
  • Plantaardige olie
  • 5 middelgrote groene bananen of bakbananen
  • 1 fijngehakte ui
  • 1 grote tomaat, ontveld en fijngesneden
  • Zout, peper en een eetlepel boter

Bereiding:

  1. Leg het vlees en de botten in een grote pan, doe het water erbij en breng het aan de kook. Laat het 1,5 uur trekken voor een sterke bouillon.
  2. Wrijf uw handen in met wat olie om te voorkomen dat het sap van de (bak)bananen uw handen verkleurt. Pel de bananen en snijd ze in dunne plakjes.
  3. Zeef de bouillon en doe er de bananen, ui, tomaat, zout en peper bij. Laat dit pruttelen tot alle ingrediënten zacht en gaar zijn.
  4. Schep de soepbotten eruit. Maak er met een stamper of een blender een romige soep van. Voeg tot slot de boter toe.

5 Verrassende Feiten over Bananen

  1. De ‘bananenboom’ is eigenlijk een kruid.
  2. Ondanks de vele soorten worden bananen met uitsterven bedreigd.
  3. Van thee tot muggenbeet: je kunt van alles met de schil.
  4. Je kunt banaan verwerken in elk gerecht.
  5. Je pelt bananen verkeerd.

Consumptiecijfers

De banaan (algemeen) staat op nummer 2 in de top 10 van de meest gegeten fruitsoorten.

Top Exportlanden van Bananen

De belangrijkste exportlanden zijn Ecuador, Costa Rica, Panama, Honduras, Suriname, Colombia, Guatemala en de Filipijnen. Deze landen zijn goed voor circa 40% van de wereldwijde bananenproductie.

Land Productiepercentage (circa)
Ecuador Hoog
Costa Rica Gemiddeld
Panama Gemiddeld
Honduras Gemiddeld
Suriname Laag
Colombia Gemiddeld
Guatemala Gemiddeld
Filipijnen Gemiddeld

labels:

Zie ook: