Groningen zet de opvang van ongedocumenteerde asielzoekers voort, ondanks de stopzetting van de financiering door het kabinet van de zogenaamde bed-bad-broodregeling vanaf volgend jaar. De Groningse gemeenteraad verwierp met een grote meerderheid het voorstel van de PVV om de opvang in de stad te sluiten.

De bed-bad-broodregeling is bedoeld voor onder anderen uitgeprocedeerde asielzoekers zonder vaste verblijfplaats. Door de asielzoekers een opvang te bieden, moet worden voorkomen dat ze op straat gaan zwerven en voor overlast zorgen. Met het afschaffen van de subsidie vrezen gemeenten dan ook voor overlast en onveiligheid.

Burgemeester Koen Schuiling zei tegen RTV Noord: "Wij willen mensen niet zonder enig perspectief op straat hebben, want dan kan men werkelijk geen kant meer op, letterlijk en figuurlijk. Dat moet je niet willen." Hij heeft het er "graag voor over" dat Groningen vanaf 1 januari zelf betaalt aan de opvang. "Dat heeft te maken met menselijkheid."

INLIA biedt al noodopvang sinds de invoering van de VreemdelingenWet 2000, waardoor steeds meer asielzoekers door het Rijk op straat worden gezet. INLIA biedt al noodopvang sinds de invoering van de VreemdelingenWet 2000, waardoor steeds meer asielzoekers door het Rijk op straat worden gezet. Wij doen dat altijd samen met een professioneel team en vrijwilligers uit kerken en burgerlijke gemeenten en maatschappelijke organisaties, variërend van studentenverenigingen tot sportscholen. Daarbij hebben we altijd op de steun van de gemeente Groningen mogen rekenen.

Het standpunt van burgemeester Schuiling was klip en klaar: ‘Wij willen mensen zonder enig perspectief niet op straat hebben. Als het middelen kost, dan doen we dat, in de eerste plaats vanwege de medemenselijkheid. Anders kunnen deze mensen geen kant op’.

Minister Faber van Asiel en Migratie liet begin september weten dat ze wil inzetten op "terugkeer, in plaats van gesubsidieerde opvang". Volgens Faber hoeft daar geen sprake van te zijn: "Als ze meewerken aan terugkeer naar het land van herkomst willen we ze ook nog daarbij helpen."

Met het opzeggen van de convenanten met de LVV-gemeenten door minister Faber van Asiel en Migratie is per 1 januari 2025 ook een einde gekomen aan de LVV-opvang in Emmen, die fungeerde als satelliet-locatie van de LVV in Groningen. Maar als het aan opvangorganisatie INLIA ligt, betekent dit niet dat de mensen direct op straat komen te staan.

De overheid trok de afgelopen jaren zo'n 35 miljoen euro per jaar uit aan de opvangen voor uitgeprocedeerde asielzoekers. Daarvan ging zo'n 4,8 miljoen euro naar Groningen. Het overige geld werd verdeeld onder Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Eindhoven. Het risico bestaat dat die rekening van 4,8 miljoen euro nu volledig bij de gemeente komt te liggen.

Een woordvoerder van de gemeente meldt dat de mogelijkheden voor eventuele oplossingen bekeken worden. Zij zegt ook dat de gemeente hier achter de schermen al een tijdje mee bezig is, omdat het kabinetsbesluit al in het hoofdlijnenakkoord stond. Het was alleen nog niet bekend wanneer de Rijksbijdrage zou stoppen.

De directeur van INLIA heeft er wel vertrouwen in dat hij er uitkomt met de gemeente. 'Ik denk dat we een traditie hebben waarin we laten zien dat de straat geen onderdeel kan zijn van de oplossing. Dat is altijd een onderdeel van het probleem. Daarom zijn ze juist van de straat gehaald.'

Maar Van Tilborg kijkt daar genuanceerder naar: 'Mensen die onder deze regeling vallen zijn al door de handen van justitie gekomen en hebben al in Ter Apel gezeten.' Ze zijn dus uitgeprocedeerd. Maar om verschillende redenen kunnen ze (nog) niet terug naar hun eigen land. 'De ambassade van dat land moet meewerken, het land moet meewerken en de persoon moet meewerken, dat is niet altijd het geval. Wij helpen dan om alles op orde te krijgen, zodat ze weer terug kunnen. We helpen ze als het ware in het proces.'

Het blijkt dus niet altijd eenvoudig om de asielzoekers gewoon terug te sturen. 'Als de overheid daar een oplossing voor heeft, vind ik dat ook prima. Kom ze maar halen, dat vind ik goed. Maar zo simpel is het niet.'

Over de toekomst van de regeling is nog veel onzeker. Eerst volgt nu verder overleg met de gemeente en andere betrokkenen. 'We moeten kijken hoe we het gaan vormgeven. We kunnen dit niet zo laten gaan. Je laat mensen in de steek, inclusief je eigen bevolking.'

Andere Gemeenten

Behalve in Groningen worden uitgeprocedeerde asielzoekers ook op sobere wijze opgevangen in Amsterdam, Utrecht, Rotterdam en Eindhoven. De eerste twee gemeenten hebben aangegeven dat ze de regeling zelf gaan financieren. De gemeente Rotterdam stopt vanaf komend jaar wel met de bed-bad-brood-opvang.

De coalitiepartijen Leefbaar Rotterdam, VVD, D66 en Denk hadden twee jaar geleden al afgesproken dat de regeling alleen zou worden verlengd als het Rijk er geld voor geeft. Het college zegt dat het tot "zeer inhumane situaties" leidt als de personen niet meer worden opgevangen, met een "grote kans" op overlijden.

Verantwoordelijk wethouder Achbar (Denk) dringt bij het Rijk aan op een gepaste oplossing. "Als de financiering stopt, betekent dat automatisch dat die mensen op straat terechtkomen", aldus Achbar.

Historische Context en Juridische Aspecten

Geen kinderen op straat - ontstaan van Gezinsopvanglocaties (GOL’s)Een coalitie van NGO’s o.l.v. Defence for Children diende een klacht in bij het Europees Comité voor Sociale Rechten (ECSR) van de Raad van Europa tegen het op straat zetten van (gezinnen met) kinderen. De klacht werd op 27 februari 2010 gegrond verklaard: Nederland schendt hiermee het Europees Sociaal Handvest (ESH).

Het Gerechtshof Den Haag vernietigde in hoger beroep deze uitspraak van de Rechtbank en oordeelde dat zowel op basis van internationale verdragen zoals het ESH, het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) en het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK) als op basis van Nederlands recht (!) kinderen niet op straat mochten worden gezet.

Naar aanleiding van deze uitspraken van het ECSR en het Hof richtte de Rijksoverheid Gezins-Opvanglocaties of GOL's in, speciaal voor uitgeprocedeerde gezinnen met minderjarige kinderen.

Die bevestigde op 21 september 2012 op niet mis te verstane wijze de uitspraak van het Haagse Gerechtshof: het op straat zetten van kinderen is inhumaan en onrechtmatig.

Ook de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken (ACVZ) publiceerde op 12 maart 2012 onder de titel 'Recht op menswaardig bestaan' een advies over opvang en bijstand voor niet-rechtmatig verblijvende en niet rechthebbende vreemdelingen. De ACVZ rapporteert ook over een vergelijking van de Nederlandse situatie met die in Frankrijk, België en Frankrijk, alle 3 landen die geen wetgeving kennen zoals de 'Koppelingswet', waarmee in Nederland niet rechtmatig verblijvende en niet rechthebbende vreemdelingen categorisch worden uitgesloten van sociale voorzieningen.

Volwassenen op straat - van noodopvang naar BBB

Na een half jaar werd de klacht ontvankelijk verklaard:17-07-13 Klacht PKN tegen de Staat door ECSR ontvankelijk verklaard

De Nederlandse staat moet voorzien in de basisbehoeften van uitgeprocedeerde en ongedocumenteerde vreemdelingen: onderdak, kleding en voeding, omdat ernstige, onherstelbare schade aan hun leven en lichamelijke integriteit dreigt als zij daar langer van verstoken blijven.

Ook nu moest er eerst weer een uitspraak van een Nederlandse rechter aan te pas komen om de ECSR-uitspraak invulling te geven: de voorzieningenrechter van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) kwam op 17 december 2014 met de uitspraak dat zogenaamde ‘centrum-gemeenten’ verplicht zijn bed, bad en brood te bieden.

Conclusie

De bed-bad-broodregeling in Groningen kan in elk geval heel 2025 doorgaan. Medemenselijkheid en de overtuiging dat "de straat geen onderdeel kan zijn van de oplossing" spelen een grote rol in de beslissing van de gemeente om de opvang voort te zetten. INLIA blijft een belangrijke partner in het bieden van deze opvang.

labels: #Brood

Zie ook: