Knoflook en bieslook, beide behorend tot de lookfamilie, zijn niet alleen smaakmakers in de keuken, maar ook krachtige bronnen van gezondheidsvoordelen. Door de eeuwen heen hebben ze een belangrijke rol gespeeld in diverse culturen en tradities, variërend van medicinale toepassingen tot bijgelovige overtuigingen.

Wat is Knoflook?

Knoflook, afkomstig uit Centraal-Azië, behoort tot de lookfamilie, net als (bos)uien, sjalotten, prei en bieslook. Bij het pellen ontdek je dat de bol bestaat uit kleine segmenten, 'teentjes' genoemd, met gemiddeld 10 tot 20 stuks per bol. Wereldwijd geliefd om zijn aromatische geur en smaak, wordt knoflook in diverse gerechten gebruikt. Er zijn talloze knoflookrassen beschikbaar, met verschillende hoeveelheden zwavelverbindingen. Hierdoor verschillen de smaak en scherpte per soort.

Voedingswaarde van Knoflook

Knoflook bevat verschillende vitaminen en mineralen. Zo is het bijvoorbeeld rijk aan B1, B6, selenium en zink. Daarnaast bevat knoflook ook allerlei soorten zwaveloxiden, zoals allicine, wat de specifieke geur van verse knoflook veroorzaakt.

Gezondheidsvoordelen van Knoflook

Al duizenden jaren geloven mensen in de geneeskrachtige werking van knoflook en ook de wetenschap erkent steeds meer de positieve invloed van knoflook op de gezondheid.

  1. Knoflook ondersteunt het immuunsysteem
    De stof allicine wordt gevormd bij het snijden of pletten van knoflook. Uit laboratoriumonderzoek blijkt dat dit stofje de eigenschap heeft om verschillende soorten pathogenen te bestrijden. Naast het bestrijden van indringers, stimuleert allicine ook belangrijke immuuncellen, zoals macrofagen en natural killer-cellen, die de verdedigingslinie van het lichaam vormen. Het eten van knoflook kan dus het immuunsysteem ondersteunen.
  2. Knoflook is goed voor je bloedvaten
    Knoflook verlaagt het LDL-cholesterol in het bloed, wat helpt bloedvaten gezond te houden. Dit type cholesterol kan zich aan de wanden van bloedvaten hechten, waardoor ze vernauwen. De gunstige effecten van knoflook worden gezien na twee maanden regelmatig gebruik van knoflookpoeder, rauwe knoflook, zwarte knoflook extract of knoflookolie. Daarnaast kan knoflook de bloeddruk reguleren, wat aanvullende voordelen kan hebben voor de gezondheid van hart en bloedvaten.
  3. Knoflook helpt je ontgiften
    Mogelijk heeft knoflook invloed op bepaalde leverenzymen, hoewel resultaten erg wisselend zijn. Meer onderzoek is nodig om te zeggen welke typen knoflook effecten hebben, en op welke specifieke leverenzymen. Ook heeft knoflook antioxidante werking, wat de lever kan helpen beschermen in het ontgiftingsproces. Uit onderzoek onder mensen die op hun werk aan lood werden blootgesteld, bleek knoflook het loodgehalte in hun bloed te verminderen. Waarschijnlijk kunnen de zwavelverbindingen in knoflook zich aan het lood binden wat de uitscheiding makkelijker maakt.
  4. Knoflook verbetert je uithoudingsvermogen
    Er zijn aanwijzingen dat knoflook al in de vroegste Olympische Spelen in Griekenland, aan atleten werd gegeven. Het is mogelijk een van de eerste prestatieverhogende middelen in competitieve sport. En niet zonder reden, aangezien een klein onderzoek aantoonde dat knoflook daadwerkelijk het uithoudingsvermogen verbetert.

Nadelen van Knoflook

Ondanks de rijke lijst aan voordelen, zijn er ook enkele nadelen te benoemen.

  1. Knoflookadem
    Knoflookadem is voor veel mensen een reden om voorzichtig te zijn met het eten van knoflook. De zwavelverbindingen in knoflook hebben niet alleen maar gezondheidsvoordelen, helaas kunnen ze ook een slechte adem veroorzaken. Vooral als je rauwe knoflook eet of een grote hoeveelheid. Koken zorgt ervoor dat de hoeveelheid van de zwavelverbindingen vermindert, waardoor je minder last hebt van een knoflookadem, maar vermindert tegelijk ook de gezondheidsvoordelen. Wil je van de knoflookadem afkomen na het eten van rauwe knoflook? Eet dan een appel, sla of muntblaadjes! Fenolen in deze producten kunnen zich binden aan stoffen die de knoflookgeur veroorzaken, waardoor de geur geneutraliseerd wordt.
  2. Interacties met medicijnen
    Hoge doseringen knoflook kunnen interacties hebben met medicijnen. Zo zou knoflook bepaalde leverenzymen kunnen beïnvloeden, waardoor de afbraak van medicijnen verandert. Het is dan ook belangrijk om met een apotheker te overleggen of het gebruik van knoflook naast je medicijnen risico oplevert.
  3. Verstoorde spijsvertering
    Knoflook bevat veel fructanen, net als uien, prei en asperges. Deze fructanen zijn een soort koolhydraten die bij sommige mensen een opgeblazen gevoel en gasvorming kunnen veroorzaken. Dit komt doordat deze koolhydraten bij sommige mensen niet volledig verteren in de dunne darm. Daarnaast kan knoflook de maag prikkelen en maagzuurproductie stimuleren.

Wat is Bieslook?

Bieslook of pijpgras (Allium schoenoprasum) is een plant uit de lookfamilie (Alliaceae) en is een smaakmaker in de keuken. Qua smaak lijkt het op een ui, maar bieslook is verfijnder en aromatischer. Bieslook is gezond en voorziet het lichaam van veel vitamines en andere waardevolle voedingsstoffen.

Voorkomen en Teelt van Pijpgras

Bieslook geeft de voorkeur aan een leemachtige en vochtige grond op een zonnige tot gedeeltelijk schaduwrijke plek. Hier groeit hij zelfs onder ongunstige omstandigheden. Bieslook kan worden gekweekt uit zaden. Direct zaaien wordt alleen aanbevolen op onkruidvrije grond, omdat de zaden zeer langzaam ontkiemen.

Toepassingen van Bieslook

Bieslook kan vers worden gebruikt, maar kan ook worden ingevroren of gedroogd. De gesneden bladeren zijn, vooral in de Franse keuken, een goede basis voor veel sauzen en soepen. Maar ook hier te lande wordt bieslook veel gebruikt bij de bereiding van verschillende voedingsmiddelen, bijvoorbeeld in salades, ragouts, kruidenboter, dressings en sauzen.

Bieslook kan gebruikt worden om soepen, sauzen, salades, kruidenboter, vis- en eiergerechten te verfijnen. Bieslook wordt vaak geserveerd op gekookte en gebakken aardappelen vanwege de rijke groene kleur, waardoor ze dus niet alleen een smaakmaker zijn maar ook een decoratieve functie vervullen. Saladedressings profiteren ook van het delicate aroma. Bieslook mag niet worden gekookt of gestoofd, maar alleen rauw worden gegeten, anders gaat het kruid verloren.

Gezondheidsvoordelen van Bieslook

Bieslook of pijpgras is erg gezond dankzij de waardevolle voedingstoffen. De in bieslook aanwezige vitamines, mineralen en etherische oliën hebben een positief effect op je hele lichaam.

  • Goed voor de spijsvertering: Bieslook stimuleert de eetlust en bevordert de spijsvertering.
  • Antioxidanten: Bieslook is rijk aan antioxidanten die schadelijke vrije radicalen helpen bestrijden die schade kunnen geven aan cellen en weefsels. Zo kan het de ontwikkeling van hart- en vaatziekten en kanker tegengaan.
  • Immuunsysteem: Bieslook bevat bovendien veel vitamine C, dat het immuunsysteem versterkt, evenals de belangrijke provitamine A, dat door het lichaam wordt omgezet in vitamine A, dat kan bijdragen aan de gezondheid van je ogen.
  • Bloeddruk en cholesterol: Regelmatige inname van bieslook kan ook de bloeddruk en het cholesterolgehalte verlagen. De stof allicine in bieslook helpt bij het verlagen van cholesterol en bloeddruk.
  • Antibacterieel effect: Bovendien heeft het kruid een licht antibacterieel effect. De reden hiervoor is het ingrediënt allicine. Bieslook dan daarom ook cystitis of blaasontsteking voorkomen. Hiervoor moet het echter rauw worden gegeten. Bieslook versterkt ook de luchtwegen, slijmvliezen en bronchiën.
  • Tegengaan van moeheid: Bieslook is ook een goede energieleverancier en kan ingezet worden tegen moeheid, zoals voorjaarsmoeheid.

Knoflook als veelzijdige alleskunner

Knoflook is al duizenden jaren populair en groeide uit tot een veelzijdige alleskunner die zoveel meer toepassingen heeft dan alleen in de keuken. Hoewel de gezondheidsvoordelen nog verder onderzocht moeten worden, zijn de eerste onderzoeken alvast veelbelovend.

De kracht van knoflook

Allicine is het actieve ingrediënt in knoflook en zorgt ook voor de scherpe geur. Deze stof zou heel wat gezondheidsvoordelen met zich meebrengen, al wordt dit nog verder onderzocht. Knoflook zit boordevol vitamines en mineralen en is goed voor het immuunsysteem.

Hoe gebruik je knoflook?

Knoflook wordt vaak in de keuken gebruikt om gerechten extra op smaak te brengen, maar intussen is knoflook in veel meer vormen verkrijgbaar, zoals in tabletten en capsules. Zo geniet je van alle voordelen van knoflook, zonder last te hebben van een scherp geurende adem. Bovendien zijn capsules makkelijk te doseren, goed in te nemen en toonde onderzoek aan dat supplementen ook effectiever zijn. Dit omdat knoflook voordelen verliest wanneer het verhit en bereid wordt. Tot slot zijn knoflooksupplementen eenvoudig te bewaren. Er is geen vaste aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vastgesteld voor knoflook, maar houd je altijd aan de richtlijnen op het etiket.

Zwarte knoflook

Ook zwarte knoflook is de laatste jaren erg populair geworden. Deze gefermenteerde vorm van witte knoflook zou nog meer werkzame stoffen bevatten. Bovendien verspreidt zwarte knoflook niet zo’n scherpe geur. Ook in de verzorgingswereld wordt de veelzijdigheid van knoflook steeds meer ontdekt. Knoflookshampoo, knoflookserum en knoflookconditioner worden steeds populairder. En de geur? Die is verrassend fris en lekker, maar probeer het vooral zelf.

Tips voor het gebruik van knoflook

Om optimaal te profiteren van de gezondheidsvoordelen van knoflook, zijn hier enkele tips voor het gebruik ervan:

  • Verse knoflook heeft meestal een krachtigere smaak en aroma dan gedroogde knoflook. Probeer daarom verse knoflook te gebruiken in je gerechten wanneer mogelijk.
  • Laat de knoflook enkele minuten rusten na het snijden of pletten voordat je het gebruikt. Dit helpt om enzymen vrij te maken die de vorming van de heilzame stoffen bevorderen.
  • Om de smaak van knoflook te matigen, kun je het blancheren in kokend water voordat je het in gerechten verwerkt.
  • Voeg knoflook toe aan sauzen, dressings, soepen, stoofschotels en roerbakgerechten voor een extra smaakdimensie.
  • Probeer eens gefermenteerde knoflook. Gefermenteerde knoflook heeft een mildere smaak en behoudt tegelijkertijd de gezondheidsvoordelen van verse knoflook.

Over het algemeen is knoflook een gezonde keuze met minimale bijwerkingen. Het dagelijks consumeren van 1-2 teentjes is niet alleen lekker, maar kan gezondheidsvoordelen opleveren, vooral als deze rauw gegeten wordt. Dus waarom niet wat vaker een teentje knoflook toevoegen aan je favoriete gerechten? Verwerk rauwe knoflook bijvoorbeeld in een lekker knoflooksausje, kruidenboter of in zelfgemaakte tzatziki.

Kortom, zowel bieslook als knoflook zijn waardevolle toevoegingen aan een gezond dieet. Ze bieden niet alleen smaak aan gerechten, maar ook een scala aan gezondheidsvoordelen die bijdragen aan een betere levenskwaliteit.

Voedingsstof Voordelen
Allicine (knoflook & bieslook) Verlaagt cholesterol en bloeddruk, antibacterieel effect
Vitamine C (bieslook) Versterkt het immuunsysteem
Antioxidanten (bieslook) Bestrijden vrije radicalen, beschermen cellen en weefsels
Zwavelverbindingen (knoflook) Ontgiftende werking, bescherming organen
Selenium (knoflook) Sterke antioxidant

labels:

Zie ook: