Grapefruitsap en verse grapefruit kunnen een wisselwerking geven met uw geneesmiddelen. Op de bijsluiter van sommige medicijnen staat dat je moet oppassen met grapefruit. Maar waarom specifiek alleen grapefruit? Welke dat zijn en waarom dat is, leest u hier.

Waarom is Grapefruit Riskant in Combinatie met Sommige Medicijnen?

Grapefruit bevat weinig calorieën en veel belangrijke voedingsstoffen, vooral veel vitamine C en vitamine B1. Maar bij medicatie wegen de voordelen niet op tegen de nadelen.

De stoffen in grapefruit vertragen namelijk de afbraak van het medicijn, of houden de afbraak tijdelijk tegen. Als een medicijn nog niet afgebroken is voordat je een nieuwe dosis neemt, krijg je meer van het medicijn in je lichaam dan voorgeschreven is. En dus ook een grotere kans op bijwerkingen.

Grapefruit verandert namelijk na consumptie gedurende de hele dag het afbraakproces van het medicijn in de lever. Het vermindert de activiteit van het ontgiftingsenzym CYP3A4 waardoor diverse medicijnen langer in het lichaam blijven. Daardoor kan een geneesmiddel zich anders gaan gedragen dan de bedoeling is. En dat kan vervelende gevolgen hebben.

Grapefruit(sap) bevat stoffen, genaamd furanocoumarines, die de werking van het enzym CYP3A4 in uw lichaam kunnen blokkeren. Dit enzym speelt een belangrijke rol bij de afbraak van veel geneesmiddelen. Wanneer dit enzym minder goed werkt hoopt het medicijn zich op in uw lichaam en is de kans op bijwerkingen groter. Dit effect treedt telkens opnieuw op als u grapefruitsap drinkt of een grapefruit eet.

Er is niet veel grapefruitsap nodig om effect te hebben op medicatie. Eén glas kan al zorgen voor een vermindering van 47% van het enzym dat ervoor zorgt dat geneesmiddelen worden afgebroken. Een derde van het effect van grapefruit op medicijnen is na 24 uur nog steeds zichtbaar, blijkt uit onderzoek.

Welke Medicijnen Gaan Niet Samen Met Grapefruit?

De wisselwerking met grapefruit geldt voor alle geneesmiddelen die in belangrijke mate door het enzym CY3A4 worden afgebroken en waarbij een verhoging van de dosis in het lichaam snel kan leiden tot (ernstige) bijwerkingen. Deze geneesmiddelen zijn:

  • Cholesterolverlagers: simvastatine en atorvastatine
  • Hartritmemedicijnen: amiodaron en ivabradine
  • Slaap- en kalmeringsmiddelen: buspiron, diazepam (Valium) en midazolam (Dormicum)
  • Bloeddrukverlagers: amlodipine, felodipine, nifedipine en diltiazem
  • Anti-kanker middelen: sunitinib (Sutent), lapatinib (Tyverb), nilotinib (Tasigna), pazopanib (Votrient), axitinib (Inlyta) en crizotinib (Xalcori)
  • Immunosuppressiva: ciclosporine, tacrolimus, everolimus en sirolimus
  • Overige: colchicine, carbamazepine, fenytoïne, quetiapine, clomipramine, methadon en sildenafil (Viagra)

Medicijnen die het meest met grapefruit op de vuist gaan zijn sildenafil, buspiron, sertraline, triazolam,diazepam, carbamazepine, cyclosporine, tacrolimus, felodipine, nifedipine, HIV medicaties, sommige statines, zoals simvastatine, atorvastatine en lovastatine, amiodaron, methadon, digoxine en losartan. Andere medicijnen zoals donepezil, dat bij Alzheimer wordt gebruikt of het borstkankermedicijn tamoxifen, het prostaatmiddel tamsulozine, de populaire antihistaminica zoals loratadine en fexofenadine lijken ook onvriendelijk op grapefruit te reageren.

Grapefruit en Drugs

Combineer je drugs als MDMA (XTC), ketamine, speed en opiaten met grapefruit(sap)? Dan kan het leiden tot problemen als nierfalen, ademhalingsproblemen, maagproblemen en darmproblemen.

Grapefruit eten of grapefruitsap drinken bij drugsgebruik kan risicovol zijn. Dit kan zorgen voor gevaarlijk hoge concentraties in het bloed.

Alternatieven en Voorzorgsmaatregelen

Wanneer u graag grapefruit wilt blijven eten of drinken, maar u een geneesmiddel gebruikt waarbij dat wordt afgeraden, dan is het in sommige gevallen mogelijk een alternatief te vinden dat u wel samen met grapefruit(sap) kunt gebruiken. Overleg met uw apotheker of er in uw geval voor een ander medicijn gekozen kan worden.

In plaats van grapefruit(sap) kunt u dus gerust sinaasappel(sap) of mandarijnen(sap) nemen. Sinaasappelen en mandarijnen remmen het enzym niet en hebben deze wisselwerking met medicijnen dus niet.

Sevillasinaasappels (die soms worden gebruikt in marmelade maar niet in sinaasappelsap), pomelo's en tangelo's kunnen ook problemen veroorzaken. Houd dus ook deze citrusvruchten in de gaten, wanneer je je medicijnen niet mag combineren met grapefruit.

Je kunt verschillende maatregelen nemen om problemen met grapefruitsap en het geneesmiddel te voorkomen. Vraag allereerst je arts of apotheker voordat je een geneesmiddel inneemt of het veilig is grapefruitsap te drinken. Voor sommige medicijnen moet je bijvoorbeeld enkel de hoeveelheid grapefruit beperken, terwijl je het bij andere medicijnen helemaal moet vermijden. Verder is het verstandig zowel de etiketten van voedingsmiddelen en natuurlijke gezondheidsproducten te lezen, om er zeker van te zijn dat ze geen grapefruit, grapefruitsap of grapefruitextract bevatten, en daarnaast ook de etiketten van medicijnen die je gebruikt. Vaak staat het in de bijsluiter.

Heeft u toch nog vragen? Vertel het je arts als je ongewone of ongemakkelijke bijwerkingen van je geneesmiddel krijgt. Het is dan helpend om een geheel overzicht te hebben over alle geneesmiddelen die je gebruikt.

Adviezen en Tips

Er zijn 2 verschillende etiketteksten over grapefruit:

  • 'Bij dit middel GEEN grapefruit(sap) gebr.': u gebruikt een medicijn waarbij u helemaal géén grapefruit mag eten of grapefruitsap mag drinken.
  • 'Pas op met grapefruit': u gebruikt een medicijn waarbij u beter niet te veel grapefruit kunt eten of grapefruitsap kunt drinken. De kans op bijwerkingen is dan namelijk groter.

Algemene adviezen:

  • Staat er op de etikettekst of sticker 'Bij dit middel GEEN grapefruit(sap) gebr.'? Dan mag u helemaal géén grapefruit eten of grapefruitsap drinken.
  • Staat er op de etikettekst of sticker 'Pas op met grapefruit'? Niet meer dan 2 dagen per week 1 of 2 grapefruits eten, of een glas grapefruitsap drinken.
  • Heeft u grapefruit gegeten of grapefruitsap gedronken? Wacht dan elke keer minimaal 3 dagen totdat u weer grapefruit eet of grapefruitsap drinkt.

Andere tips:

  • Lees de bijsluiters van je geneesmiddelen altijd goed door.
  • Neem bij vragen altijd contact op met je apotheker.
  • Twijfel je of je een geneesmiddel mag gebruiken in combinatie met een ander geneesmiddel, drank, eten of zelfzorgmiddel? Neem dan altijd contact op met je arts of apotheker.
  • Stop nooit zomaar met een medicijn, ook al heb je het vermoeden dat deze niet samengaat met een ander geneesmiddel. Overleg altijd eerst zo snel mogelijk met je arts of apotheker.
  • Gebruik je zelfzorgmedicijnen? Geef dit dan altijd door aan je apotheker. Die gaat dan na of je het zelfzorgproduct naast je andere medicijn of medicijnen mag gebruiken.
  • Zorg voor een actueel overzicht van je medicijnen, zeker als je naar het buitenland gaat.
Overzicht van Interacties tussen Medicijnen en Grapefruit
Medicijngroep Voorbeelden Mogelijke Effecten
Cholesterolverlagers Simvastatine, Atorvastatine Verhoogde kans op bijwerkingen door hogere concentratie van het medicijn in het bloed.
Hartritmemedicijnen Amiodaron, Ivabradine Verhoogde kans op bijwerkingen, mogelijk ernstige hartproblemen.
Slaap- en kalmeringsmiddelen Buspiron, Diazepam, Midazolam Versterkte sedatie, verhoogde kans op ademhalingsproblemen.
Bloeddrukverlagers Amlodipine, Felodipine, Nifedipine, Diltiazem Te sterke bloeddrukdaling, duizeligheid.

labels:

Zie ook: