Het Nederlandse paspoort en de identiteitskaart bevatten een chip met biometrische kenmerken. Deze contactloze chip bevat zowel een digitale foto van het gezicht als vingerafdrukken. Deze chip is een belangrijk kenmerk met veel informatie over de paspoorthouder.

Geschiedenis en Ontwikkeling

De besluitvorming over biometrie in de Nederlandse reisdocumenten is in 1998 begonnen en recent door internationale ontwikkelingen in een stroomversnelling gekomen. Medio 2004 begon in een aantal gemeenten een 6 maanden durende praktijkproef. Sinds 2007 worden in Nederlandse paspoorten vingerafdrukken opgeslagen. Sinds 2021 gebeurt dit ook bij identiteitskaarten.

Biometrische Persoonsgegevens

‘Deze biometrische persoonsgegevens kunnen - naast de pasfoto - meer zekerheid bieden bij identiteitsverificatie. Ook kunnen steeds meer landen de vingerafdruk van de chip uitlezen. Hierdoor is de kans groter dat bij een grenscontrole iemands vingerafdrukken worden geverifieerd.

Welke gegevens staan op de chip?

Op de chip van zowel een paspoort als een identiteitskaart staan de volgende gegevens:

  • Voornaam of voornamen
  • Achternaam
  • Geboortedatum
  • Geboorteplaats
  • Geslacht
  • Lengte
  • Nationaliteit
  • Burgerservicenummer (BSN)*
  • Pasfoto
  • Vingerafdrukken
  • Documentnummer

* In identiteitskaarten die na 1 augustus 2021 zijn uitgegeven en in paspoorten die na 30 augustus 2021 zijn uitgegeven, staat het BSN niet meer op de chip. Het BSN staat nu alleen nog in de QR-code.

Vingerafdrukken

Op de chip in het paspoort en in de identiteitskaart staan 2 vingerafdrukken. U bent verplicht uw vingerafdrukken af te staan als u een paspoort of identiteitskaart aanvraagt. Kinderen onder de 12 jaar hoeven geen vingerafdrukken af te geven.

Om te voorkomen dat de vingerafdruk ongeschikt is voor identiteitsverificatie, is een hoge kwaliteit van deze afdruk van groot belang. ‘Die zorgt voor meer betrouwbaarheid bij identiteitsverificatie en voor lagere fraudegevoeligheid van het identiteitsdocument’, aldus Kristina. Het afnemen van een kwalitatief hoogwaardige vingerafdruk luistert heel nauw.

Procedure voor Vingerafdrukopname

‘Normaal gesproken verloopt het opnemen van een vingerafdruk vrij snel. Onze medewerkers begeleiden de burgers en leggen bijvoorbeeld duidelijk uit hoe zij hun vingers op de scanner moeten leggen. Het Aanvraagstation (AS) geeft automatisch een waarschuwing als de kwaliteit van de vingerafdruk onvoldoende is. Wanneer alle vingerafdrukken van een burger een slechte kwaliteit opleveren, dan kiest het systeem altijd twee opnamen. Deze worden opgenomen in het identiteitsdocument.

Er kunnen gevallen zijn waarbij burgers permanent niet in staat zijn vingerafdrukken af te geven, bijvoorbeeld omdat ze gehandicapt zijn of lichamelijke afwijkingen hebben. In dat geval kan er voor gekozen worden om helemaal geen vingerafdrukken op te nemen.

Verwijdering van Vingerafdrukken

Zodra een paspoort of identiteitskaart is uitgegeven worden de vingerafdrukken uit het lokale Reisdocumenten Aanvraag- en Archiefstation (RAAS) verwijderd. Van het Aanvraagstation (AS) en Mobiele Vingerafdrukopnameapparatuur (MVA) worden na een vastgesteld aantal dagen de vingerafdrukken automatisch verwijderd. Er bestaat dus geen database waarin alle vingerafdrukken worden opgeslagen.

Pasfoto als Biometrisch Kenmerk

De pasfoto is geen gewone pasfoto meer maar een biometrisch kenmerk waarmee een machine, een computer geprogrammeerd met speciale software, gezichten kan herkennen en vergelijken. De foto zelf is in zwart wit.

Beveiligingsaspecten en Echtheidskenmerken

Eerstelijnskenmerken

Er bestaan op dit moment 2 verschillende modellen van de paspoorten en Identiteitskaarten. Het Model 2014 en het Model 2021 die in augustus van dit jaar uitkwam. De chip is met het blote oog lastig te vinden. Als je de houderpagina kantelt dan zie je een klein bolletje in het plastic. Het kinegram is een 2D echtheidskenmerk die in verschillende vormen kan voor komen op verschillende identiteitsbewijzen. In het nieuwe model is het kinegram verandert. Er is een QR code aanwezig op het model 2021.

Machine Readable Zone (MRZ)

De MRZ staat voor Machine Readable Zone, wat inhoudt dat deze specifiek is ontwikkeld om digitaal uit te lezen. Het lettertype hiervoor is OCR-B. … OCR staat dan ook voor Optical Character Recognition. Deze MRZ kan via verschillende optische technieken gelezen worden. De MRZ bij een paspoort bestaat altijd uit dezelfde opstelling met volgnummers. Deze volgnummers worden berekend aan de hand van de persoonlijke gegevens van de pashouder. Deze nummers kunnen d.m.v. scansystemen automatisch worden uitgelezen. Ook kan dit met het blote oog gecontroleerd worden.

De volgorde van de 1e rij start altijd met het type document. De tweede rij begint met het documentnummer. Vervolgens nationaliteit (NLD). Hierna volgen geboortedatum, geslacht. (F= Female) en geldigheidsdatum. De regel sluit altijd af met het Burgerservicenummer.

Op het nieuwe model wordt de BSN weggelaten uit de MRZ.

Overige Echtheidskenmerken

Het watermerk is het oudste echtheidskenmerk dat we kennen. Bij een paspoort is het watermerk in alle pagina’s (34) verwerkt. Het reliëf is een voelbaar kenmerk in het paspoort en de identiteitskaart.

Nieuwe Paspoorten en ID-kaarten (2024)

Vanaf 30 september 2024 zijn de nieuwe Nederlandse paspoorten en identiteitskaarten beschikbaar. Ze combineren het vertrouwde ontwerp van eerdere modellen met geavanceerde technologieën die voldoen aan de laatste internationale beveiligingsnormen en wetgeving. Deze verbeteringen zorgen voor meer veiligheid, toegankelijkheid en gebruiksgemak.

Nieuwe Kenmerken van het Paspoort (2024)

  1. Extra informatie: Persoonlijke gegevens, zoals de lengte van de houder en eventuele partnerinformatie, zijn toegevoegd aan de titelpagina.

Nieuwe Kenmerken van de ID-kaart (2024)

  1. Verbeterde beveiliging: Nieuwe biometrische technologie en een beter beveiligde chip maken vervalsing nog lastiger.
  2. Pasfoto op chip: De hoofdfoto is nu in groter formaat opgeslagen op de chip.
  3. Verschillen met het oude model: Het oude model bevatte geen voelbare ribbels of de Nederlandse vlag.
  4. Informatie: In tegenstelling tot het paspoort bevat de ID-kaart geen partnergegevens of aanvullende details.

Privacy en Veiligheid

Uitgevende instanties doen hun best om goede vingerafdrukken op te nemen, weet Kristina. ‘Wat niet wegneemt dat dit soms lastig kan zijn. Maar zorgvuldigheid en geduld staan voorop. Dat moeten we gewoon accepteren.’

Uitlezen van de Chip

Organisaties die een documentlezer hebben, kunnen hiermee de chip in uw paspoort of identiteitskaart uitlezen. Of een organisatie uw persoonsgegevens uit de chip mag uitlezen en opslaan, hangt af van het doel hiervan. Het mag alleen in uitzonderlijke gevallen. Dat is onder meer als het in de wet staat.

Alleen instanties waar u een identiteitsbewijs met een chip kunt aanvragen, zoals uw gemeente, kunnen de vingerafdrukken in de chip in uw paspoort uitlezen.

Burgerservicenummer (BSN) en QR-code

Heeft u een identiteitskaart die is uitgegeven op of na 1 augustus 2021, of een paspoort dat is uitgegeven op of na 30 augustus 2021? Dan heeft uw paspoort of identiteitskaart een QR-code waarin uw BSN staat. Deze QR-code staat op de achterkant van uw ID-kaart of op de achterkant van de houderpagina (de pagina met uw pasfoto) van uw paspoort.

Omdat de QR-code het BSN bevat, mogen organisaties de QR-code niet zomaar uitlezen. Organisaties mogen het BSN namelijk alleen verwerken als dat in een wet staat.

Problemen met het Uitlezen van de Chip

Het kan voorkomen dat een burger aan de (gemeente)balie komt met de melding dat de chip in zijn/haar reisdocument niet uit te lezen is bij een grenspassage. Dit betekent niet automatisch dat de burger een nieuw reisdocument moet aanvragen. Door gebruik te maken van het reisdocumenten-aanvraagstation kun je eerst zelf proberen of de chip uit te lezen is.

Wanneer het aanvraagstation de chip niet kan uitlezen is het raadzaam om het aanvraagstation in de juiste volgorde opnieuw op te starten. Als de chip nog steeds niet uit te lezen is, moet je het reisdocument samen met een C10-formulier opsturen naar ID&D voor onderzoek.

Identiteit & Diensten doet zo snel mogelijk onderzoek naar het uitlezen van de chip en nemen telefonisch contact met je op over de uitkomst hiervan.

Digitale Handtekening en Certificaten

Over de persoonsgegevens die in de chip zijn opgeslagen, is een digitale handtekening gezet. Iedere chip bevat een DS-certificaat waarmee de digitale handtekening gecontroleerd kan worden. De authenticiteit van het DS-certificaat in de chip kan worden nagegaan aan de hand van het bijbehorende CSCA-certificaat.

Overzicht van Wijzigingen en Nieuwe Modellen

Kenmerk Model 2014 Model 2021 Model 2024 (Nieuw Paspoort) Model 2024 (Nieuwe ID-kaart)
Vingerafdrukken Aanwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig
BSN op Chip Aanwezig Niet aanwezig, wel in QR-code Niet aanwezig, wel in QR-code Niet aanwezig, wel in QR-code
Partnerinformatie Niet aanwezig Niet aanwezig Aanwezig op titelpagina Niet aanwezig
Ribbels (voor blinden) Niet aanwezig Niet aanwezig Niet aanwezig Aanwezig
Pasfoto op Chip Standaard formaat Standaard formaat Standaard formaat Groter formaat

labels:

Zie ook: