Het is frustrerend om te zien dat de bladeren van je tomatenplant geel worden. Gelukkig is er vaak een oplossing te vinden. Er zijn diverse oorzaken mogelijk, variërend van een tekort aan voedingsstoffen tot schimmelziekten of ongedierte. Hieronder worden de meest voorkomende oorzaken en hun oplossingen besproken.

Voedingstekorten

Een van de meest voorkomende redenen voor gele bladeren bij tomatenplanten is een tekort aan essentiële voedingsstoffen. Stikstof, kalium en magnesium zijn cruciaal voor de gezondheid van de plant.

Stikstofgebrek

Bij een stikstoftekort worden de bladeren kleiner en egaal vaalgroen tot geel van kleur. De verschijnselen worden het eerst in het oude blad waargenomen, maar na verloop van tijd verplaatsen ze zich ook naar het jonge blad. Bij ernstig gebrek wordt het oude blad geheel geel of bruin en valt vervolgens af. De stengel en de nerven kunnen een paarse kleur hebben. De bovenste bladeren blijven achter in groei en de tros ontwikkelt al vruchten hoog in de kop van de plant.

Oplossing: Zorg voor voldoende stikstof in de grond. Dit kan door het toevoegen van compost of organische meststoffen. Plantenvoeding met stikstof (N) kan op korte termijn helpen. Geef ook de wortels van je plant de ruimte door de potplanten in een grotere pot te zetten.

Kaliumtekort

Bladeren die geel worden aan de randen duiden vaak op een kaliumtekort. Kalium is een belangrijke voedingsstof die je plant sterk maakt en bijvoorbeeld helpt bij de fotosynthese, wateropname en verdamping.

Oplossing: Extra plantenvoeding met kalium (K) kan helpen. Bruine randen aan bladeren ontstaan meestal door kalk in kraanwater of een droge lucht.

Magnesiumgebrek

Verschijnselen van magnesiumgebrek beginnen bij het oude blad. Ze laten tussen de nerven, aan de randen van het blad, chlorose zien en het blad is vaak bedekt met witachtige tot lichtbruine stippen. Als er een ernstig gebrek is, verplaatst de chlorose zich van de bladrand naar het midden van het blad. Tenslotte wordt het hele blad geel en uiteindelijk sterven de oudste bladeren af. Symptomen kunnen verwisseld worden met stikstof- en ijzergebrek. In geval van stikstofgebrek wordt het hele blad gelijkmatig geel, ook de nerven.

Tabel: Voedingsstoffentekorten en hun symptomen

Voedingsstof Symptomen Oplossing
Stikstof (N) Blad kleiner, vaalgroen tot geel, paarse stengels Compost, organische meststoffen, plantenvoeding met stikstof
Kalium (K) Gele randen aan bladeren Plantenvoeding met kalium
Magnesium (Mg) Chlorose tussen de nerven, geel blad met stippen Magnesiumsulfaat (bitterzout) toevoegen

Schimmelziekten

Schimmelziekten kunnen ook de oorzaak zijn van gele bladeren. De meest voorkomende zijn de verwelkingsziekte, bladvlekkenziekte en meeldauw.

Verwelkingsziekte

De verwelkingsziekte is een schimmelziekte die in de bodem of in het water kan zitten. Doordat er geen water meer opgenomen kan worden in (aangetaste) wortels, vergeelt het blad. Uiteindelijk zijn alle wortels aangetast, waardoor de plant doodgaat. Aan de verwelkingsziekte kun je niks doen op het moment dat een plant is aangetast.

Bladvlekkenziekte

Bij de bladvlekkenziekte vormen zich in het begin ronde bruine of grijsbruine vlekken op de onderste bladeren. Na verloop van tijd verspreiden deze vlekken, die vaak grenzen aan de bladnerven, zich ook naar de bovenste bladeren. Later krullen de bladeren op en vallen ze af. Er verschijnen ook ovale vlekken op de stengels. Vruchten worden alleen aangetast in de stamperholte. Hier verschijnen zwarte, rotte plekken als gevolg van de bladvlekkenziekte. De oorzaak van de bladvlekkenziekte op tomaten is de schimmel “Alternaria solani”, die zich verspreidt met de wind en overwintert in de grond of op plantenstokken.

Preventie en bestrijden: Om de bladvlekkenziekte te voorkomen en te bestrijden, moeten de bladeren van tomatenplanten zo droog mogelijk worden gehouden. Wisselteelt is raadzaam. Bij het verschijnen van de eerste vlekken is het belangrijk de zieke plantendelen te verwijderen. Gebruik een plantversterker, zoals brandnetelgier en heermoes. Desinfecteer het materiaal grondig na elk seizoen!

Meeldauw

Echte meeldauw is een schimmelziekte waarbij de schimmel voedingsstoffen onttrekt aan de plant. De schimmelsporen van Oidium neolycopersici veroorzaken de typische bloemige witte laag op de tomatenbladeren en -stengels. Na verloop van tijd verdorren de bladeren en vallen ze af. Echte meeldauw verspreidt zich vooral bij warm, vochtig weer en is bijna onmogelijk te bestrijden in de hobbytuin. Valse meeldauw kenmerkt zich door wollige witte en/of gele vlekken op het blad. Echter is er ook sprake van schimmelpluis aan de onderkant van het blad. Valse meeldauw ontstaat in een vochtige omgeving. Deze schimmel is besmettelijk.

Preventie en bestrijden: Verwijder geïnfecteerde bladeren onmiddellijk om de verspreiding tegen te gaan. Belangrijk is een goede waterafvoer. Giet de planten niet over het blad, maar bij de wortels. Als de plant is aangetast is het aan te raden om eerst de aangetaste delen van de plant eraf te knippen. Zorg ervoor dat deze delen worden verbrand en niet op de composthoop of ergens anders belanden.

Ongedierte

Naast schimmelinfecties kan ook ongedierte uw tomaten ernstige schade toedienen. Vaker voorkomend ongedierte, vooral bij tomaten die in de kas worden gekweekt, zijn bv. spint en de witte vlieg. Bij buiten gekweekte tomaten kunnen tomatengalmijten en bladluizen optreden.

Spint

Kastomaten vertonen gele vlekjes op de bladeren, die veroorzaakt wordt door de talrijke, dicht op elkaar staande zuigplekken van de mijten aan de onderkant van het blad. Als de aantasting ernstig is, drogen de bladeren uiteindelijk uit. Op de bladeren en scheuten vormt zich spinsel, waarin de mijten hun eitjes leggen. Spintmijten kunnen als volwassen exemplaren overwinteren. In de kas is de ontwikkelingsperiode van ei tot volwassen spint 10 - 12 dagen.

Preventie en bestrijding: Aangetaste planten kunnen van onder naar boven worden besproeid met een fijne, scherpe waterstraal. Het gebruik van roofmijten (Phytoseiulus persimilis) is effectief gebleken in de vroege stadia van aantasting.

Witte vlieg

Er ontstaat een kleverige laag op de bladeren en vruchten, vooral op tomaten in de kas. De witte vlieg, d.w.z. wit bepoederde insecten van ongeveer 2 mm groot, zitten aan de onderkant van de bladeren. Ze vliegen in zwermen op als de planten worden geschud.

Preventie en bestrijding: Het gebruik van sluipwespen (Encarsia formosa) is aan te raden in kassen.

Tomatengalmijt

Tekenen van een galmijtplaag zijn het vergelen van de bladeren en het bruin worden van de hoofdscheuten. De bloemstengels veranderen ook van kleur, jonge vruchten krijgen scheuren, barsten open en vallen af, en de hele plant sterft af.

Bestrijding: De enige effectieve manier om de tomatengalmijt te bestrijden is door de hele plant te vernietigen.

Overige oorzaken

Naast de bovengenoemde oorzaken kunnen ook andere factoren leiden tot gele bladeren:

  • Te veel water: Vooral tropische kamerplanten met grote, flexibele bladeren zijn gevoelig voor gele vlekken in het midden van het blad als ze te veel water krijgen.
  • Te weinig licht: Planten die te weinig licht krijgen, kunnen ook gele bladeren ontwikkelen.
  • Temperatuurverschillen: Grote temperatuurverschillen kunnen leiden tot bruin of bruingeel blad.

Door de juiste diagnose te stellen en de passende maatregelen te nemen, kun je de gezondheid van je tomatenplanten verbeteren en een rijke oogst bevorderen.

labels:

Zie ook: