Het gebruik van zwaailichten en flitsers op voertuigen is onderworpen aan strenge wettelijke regels in Nederland. Deze regels zijn opgesteld om de veiligheid op de weg te waarborgen en misbruik te voorkomen.

Wettelijke Regelgeving

De regelgeving omtrent het voeren van signaleringslichten is in handen van het Kennisplatform Verkeer en Vervoer (KpVV), sinds augustus 2009 onderdeel van CROW. De naam CROW is oorspronkelijk een afkorting van Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek. Tegenwoordig is CROW een eigen naam i.p.v. een afkorting.

Volgens artikel 5.2.64 van de Regeling voertuigen is het verboden voor personenauto’s om knipperende lichten te hebben, met uitzondering van de richtingaanwijzers, de waarschuwingsknipperlichten en de remlichten ten behoeve van het noodstopsignaal.

Kleuren en Toegestaan Gebruik

Wanneer het gaat om de lichtsignalen die op de openbare weg (mogen) worden gebruikt, dan zie je dat er slechts drie verschillende kleuren in gebruik zijn: blauw, groen en amber.

  • Blauw: Blauwe lichtsignalen mogen uitsluitend worden gebruikt door een voertuig dat in gebruik is bij de politie, brandweer of diensten voor spoedeisende hulpverlening of hulpverleningsdiensten. Blauw zwaai-, flits- of knipperlicht bestaat uit één set blauwe signaalverlichting en voldoet aan klasse 2 signaalverlichting; de set voldoet aan klasse 2 van ECE reglement 65 en is overeenkomstig dat reglement gecertificeerd. Bovendien moeten deze voertuigen zijn voorzien van reflecterende striping, letters, cijfers of tekens om zodanig herkenbaar te zijn voor de overige weggebruikers. Klasse 2 wil ook zeggen dat je de lichtintensiteit kan regelen.
  • Groen: Een groen zwaai-, flits- of knipperlicht is een rondom schijnend, groen permanent licht, zwaai-, flits- of knipperlicht waarmee een voertuig dat is uitgerust met andere signaalverlichting eveneens mee mag zijn uitgerust.
  • Amber: Hoewel de kleur verlichting meer lijkt op oranje of geel, is de officiële benaming van deze signaalverlichting amber. Amber licht wordt steeds meer toegepast in het straatbeeld.

Het staat natuurlijk buiten kijf dat het voeren van een zwaailamp in de kleur groen en vooral blauw bij wet is verboden. Deze kleuren zijn immers expliciet voorbehouden aan de hulpverlenende instanties. Helaas, het gebruik van een oranje of gele zwaailamp door particulieren is eveneens verboden.

Technische Normen: ECE R65 en ECE R10

Wanneer het gaat om zwaailampen en/of zwaaibalken, dan kom je in feite twee zeer belangrijke normeringen tegen: ECE R65 en ECE R10.

  • ECE R65: wil zeggen dat het lichtsignaal kan worden waargenomen rondom het gehele voertuig (360 graden). Dit vanaf een afstand van 20 meter vanaf het voertuig, gemeten op anderhalve meter boven het wegdek.
  • ECE R10: De ECE R10-norm is een typegoedkeuring of keurmerk met betrekking tot elektrische systemen op voertuigen. Wanneer een lamp of iets soortgelijks is goedgekeurd volgens ECE R10, geeft dit aan dat deze is goedgekeurd op basis van Elektromagnetische Compatibiliteit (EMC). De begrenzing van de emissie van elektromagnetische storingen op een zodanig niveau, dat een storingsvrij bedrijf van andere apparatuur in de directe omgeving van het voertuig mogelijk maakt.

Een derde veelgebruikte term met betrekking tot zwaaiverlichting is SAE. Van oorsprong is de SAE een actieve, Amerikaanse beroepsvereniging die actief is in diverse branches zoals de automobielindustrie, lucht- en ruimtevaart en commerciële voertuigen. Op het gebied van signaalverlichting kom je bovendien nog een aantal letters, cijfers en combinaties hiervan tegen: T, X, A en B. En deze zijn weer onderverdeeld in Klasse 1 en Klasse 2.

Grillflitsers

De Grillflitser is een aanvulling op de primaire signalering volgens de huidige wet- en regelgeving. Hierin staat beschreven dat Grill flitsers alleen mogen werken bij ingeschakeld primaire signaalverlichting (vaak een lichtbalk, dakflitser of zwaailicht).

Klasse-2 levert in de regel een minimaal hogere lichtopbrengst die twee keer zo hoog is als de minimale opbrengst van een Klass-1 keurmerk. Een klasse-1 is zeer geschikt voor gebruik in het donker of bij schemering.

Werken langs de weg

Aan welke regels moet een voertuig voldoen als er met het voertuig langs de weg wordt gewerkt? Welke regels zijn er voor bijvoorbeeld lichtbalken en zwaailampen en hoe moeten die in de praktijk worden toegepast?

In de Europese NEN ECE R65 staan de technische eisen waaraan signaalgevers moeten voldoen. Daarnaast beschrijft het CROW in publicatie 96A/96B alles over veilig werken langs de weg. Ook in het RVV staat een artikel (art. 30) waarin wordt beschreven bij welk type werkzaamheden gele zwaai- of knipperlichten gevoerd moeten worden. Dit zijn onder andere werkzaamheden ten behoeve van wegen, werken of inrichtingen op, aan, in of boven wegen, daaronder begrepen gladheidsbestrijding en sneeuwruimen.

De basisregel is dat de signaalverlichting 360º zichtbaar moet zijn rondom het voertuig op een afstand van 20 meter (en gemeten op 1,5 m hoogte). Amber signaalverlichting moet ECE R65 klasse 1 goedgekeurd zijn. Voor 360º verlichting is dat aangegeven met de codering TA1 (amber) en TB2 (blauw. Een of twee zwaailampen of LED beacons volstaan dus in veel gevallen. Daarnaast mag/kan er gebruik gemaakt worden van grilleflitsers voor extra zichtbaarheid of om eventuele blind spots in de 360º zichtbaarheid op te lossen.

Misverstanden en Uitzonderingen

Veel mensen hebben hun voertuig uitgerust met een amberkleurig zwaailicht, maar dit flitslicht of zwaailicht is alleen in gebruik als ze op hun eigen terrein aan het werk zijn. Vervolgens gaan ze de openbare weg op, om zo van plek A naar plek B te bewegen. Het antwoord hierop is helaas NEE.

Het is een excuus dat veel wordt gehoord en misbruikt: het verweer dat de op een voertuig aanwezige 'illegale' verlichting uitsluitend wordt gebruikt buiten de openbare weg. Maar helaas. Enkel de stekker buiten de 12V-aansluiting hebben hangen, is niet voldoende.

Soorten Zwaailampen

Er zijn verschillende soorten zwaailampen beschikbaar, waaronder:

  • Halogeen zwaailichten: Destijds bestond een zwaailicht uit een halogeenlamp met een lichtbron van 55 watt waar een spiegel omheen draait. Dit spiegeltje wordt vervolgens aangedreven door een motor en een kleine aandrijfriem. Bovendien bevat dit ouderwetse zwaailicht meer draaibare onderdelen die allemaal tijdens het gebruik kunnen slijten, en dit maakt deze zwaailampen zo kwetsbaar. Door de continue trillingen en bewegingen slijten deze zwaailichten veel harder en gaan ze dus sneller stuk.
  • LED-zwaailichten: Een LED-zwaailicht heeft echter helemaal geen bewegende onderdelen. Een zwaailamp met ledtechniek werkt namelijk doordat alle leds op verschillende manieren in- en uitschakelen. Dankzij deze manier van in- en uitschakelen is het mogelijk meerdere flitspatronen in te stellen. Zelfs een ronddraaiend patroon behoort tot de mogelijkheden.
  • Zwaaibalken: Een zwaaibalk is in feite niet meer of minder dan een zeer platte en langwerpige zwaailamp. Een zwaaibalk is rondom voorzien van een heleboel losse ledjes - al gauw meer dan honderd stuks - die allemaal rondom kunnen knipperen of flitsen.

Zowel zwaailichten als flitsers geven je extra veiligheid in het verkeer. Dankzij de felle en flitsende patronen val je te allen tijde uitstekend op en kunnen andere verkeersdeelnemers je al van verre aan zien komen. Het resultaat is dan ook uitermate positief, omdat bijna al het overige verkeer direct op de rem trapt wanneer ze een zwaailicht of een flitser zien. En wil je het echt helemaal goed doen, dan kun je een combinatie van zowel zwaailampen als LED-flitsers gaan voeren.

labels:

Zie ook: