Een kip die gedurende een lange periode op haar nest blijft zitten komt regelmatig voor. Maak je geen zorgen, het is normaal gedrag. Om zich voort te planten worden kippen van nature broeds.

Wat is broedsheid bij kippen?

Een broedse kip is een hen die zich volledig richt op het uitbroeden van eieren. Een kip is op dit moment zeer waarschijnlijk broeds. Dat wil zeggen dat ze hardnekkig blijft broeden, maar zonder resultaat. Dit gedrag komt vooral voor in het voorjaar en de zomer en kan voor kippenhouders praktische en gezondheidsuitdagingen opleveren. Veelal worden kippen in de zomermaanden broeds, maar het kan ook verspreid over het jaar gebeuren. Hogere temperaturen spelen hierin een belangrijke rol. Hoe vaak een kip broeds wordt en vanaf welke leeftijd, dat hangt van het soort kip af. Sommige kippen worden pas op latere leeftijd broeds en hebben dit niet zo vaak.

Risico's van langdurige broedsheid

Zorg dat je het wel goed in de gaten houdt en de broedsheid niet te lang laat doorgaan. Een kip die te lang blijft broeden, kan ernstig verzwakken tot grotere gevolgen van dien. Als kippenverzorger kom je het vroeg of laat tegen: gedrag dat niet klopt. Een kip die zich ineens afzondert, eentje die gepest wordt, of een hele toom die onrustig oogt. In deze uitgebreide blog neem ik je mee in de wereld van probleemgedrag bij kippen. Niet om je ongerust te maken, maar juist om te laten zien hoe je op tijd kunt ingrijpen en vooral hoe je dit soort gedrag kunt voorkomen. Kippen laten met hun gedrag, geluiden en houding zien of ze zich goed voelen.

Methoden om broedsheid te verminderen

Er zijn een aantal methodes om de drang tot broeden bij jouw kip te laten verminderen. Dit is de meest effectieve manier, omdat hier zeker geen nestgevoel zal ontstaan: de kip in een apart, kaal hok (mét vers voer en drinken) huisvesten gedurende een paar dagen.

Maden bij kippen (Myiasis)

Maden in een wond bij kippen is een van de heftigste situaties die een hobbykippenhouder kan meemaken. Maden zijn de larven van vliegen. Vliegen worden aangetrokken door vocht, warmte, geur en wondvocht. Wat vaak begint met een natte plek of klein wondje, kan binnen een dag uitgroeien tot een levensbedreigend probleem waarbij levende maden zich door het lichaam van de kip vreten. Een vieze, natte plek of wond op een kip is voor een vlieg een perfecte plek om eitjes te leggen. Die vliegeneitjes komen vervolgens snel uit, vaak al binnen 8 tot 24 uur.

De maden die uit de eitjes komen gaan zich direct voeden met dode huid, wondvocht en, als er niets gebeurt, ook levend weefsel. Dit proces heet myiasis en leidt tot extreme pijn, infecties, aantasting van organen, en kan bij uitblijvende behandeling dodelijk zijn. Hoewel myiasis niet veroorzaakt wordt door wormen bij kippen, wordt het vaak onterecht zo genoemd. Maden zijn soms overduidelijk aanwezig, maar in andere gevallen zie je ze pas als je goed kijkt. Een ernstig geïnfecteerde kip kan al in shock zijn: koud aanvoelen, slap, grauwe kam, niet meer eten of reageren. In dat geval is er direct professionele hulp nodig van een pluimveedierenarts. Direct handelen is essentieel.

Behandeling van maden

Zet de kip op een warme, rustige plek uit de wind en uit het zicht van andere kippen en vliegen. Een kattenbench of krat met handdoek en warmtematje werkt goed. Knip de veren rondom de wond of aangetaste plek kort af met een schone schaar. Verwijder mest en losse veren met een nat doekje. Gebruik bij voorkeur fysiologisch zout (NaCl 0,9%). Dit droogt de wond niet uit, irriteert het weefsel niet en helpt los vuil en maden weg te spoelen. Geen zoutoplossing bij de hand? Gebruik een mengsel van Epsomzout op 1 liter lauw water. Spoel de wond geduldig, meerdere keren indien nodig.

Gebruik een pincet om de maden eruit te halen. Dit kost tijd, maar is noodzakelijk. Geen pincet? Gebruik een wattenstaafje, oorstokje of de achterkant van een lepeltje. Let op: maden kunnen zich diep in het weefsel bevinden. Til huidflapjes voorzichtig op. Breng een antibacteriële zalf aan. Gebruik geen alcohol of azijn, dit beschadigt het weefsel en veroorzaakt extra pijn. De eerste dagen moet je de wond 2 tot 3 keer per dag controleren, spoelen, schoonmaken en opnieuw zalven.

Pijnstilling en nazorg

Maden veroorzaken flinke pijn. Ze eten zich door het weefsel heen, stel je voor hoe dat voelt. Meloxicam, een ontstekingsremmende pijnstiller voor dieren, is bijna altijd noodzakelijk. Soms is injecteerbare antibiotica of infuus nodig.

Preventie van maden

Het voorkomen van maden begint bij goede hygiëne, observatie en vliegwering.

Wat te doen bij gebrek aan middelen?

  • Geen pincet?
  • Geen zoutoplossing?
  • Geen wondzalf?
  • Geen vliegenval?

Bereiding zoutoplossing:

  1. Kook water 10 minuten, laat afkoelen.
  2. Los zout volledig op in afgekoeld water.

Gebruik: Voor spoelen van ogen, neus, wonden of krop (niet voor injectie). Koel bewaren, max.

Probleemgedrag bij kippen

Als ervaren kippenhouder weet ik hoe belangrijk het is om afwijkingen op tijd te herkennen. Verenpikken klinkt misschien onschuldig, maar het is een serieus probleem dat helaas vaak voorkomt bij hobbykippen. Een kip die steeds aan de veren van een ander trekt, kan uiteindelijk zorgen voor kale plekken, wonden en zelfs bloedvergieten. Als je niet op tijd ingrijpt, kan dit gedrag snel uit de hand lopen.

Disclaimer: Dit artikel is geschreven ter informatie en op basis van persoonlijke ervaring. Ik ben geen dierenarts. Je bent als eigenaar zelf verantwoordelijk voor de keuzes die je maakt voor je dieren. Raadpleeg bij twijfel of ernstige klachten altijd een dierenarts met ervaring in pluimvee. De tips in dit artikel zijn gebaseerd op eigen ervaringen en bronnen die ik zelf heb geraadpleegd. Gebruik van kruiden, handelingen of middelen is geheel op eigen risico.

labels: #Kip

Zie ook: