Kippeneieren uitbroeden is één van de leukste dingen van de kippen hobby. Als alles goed gaat heb je in 21 dagen lieve en schattige kuikentjes rondlopen. Het is geweldig om te zien hoe je vanuit niks een ei, een kuiken, ziet opgroeien. In dit artikel lees je de basis of het uitbroeden van pluimvee eieren. Kippeneieren uitbroeden met een broedmachine of onder een kip? Hoe gaat dat in zijn werk? En wat kun je doen om een grotere uitkomst te krijgen?
Hoe Herken Je Een Broedse Kip?
Uw kip vertoont broeds gedrag wanneer de hen haar nest maar niet wil verlaten. Ze zal dagen achter elkaar in het hok blijven zitten. Als u de hen probeert te pakken begint ze te pikken en te tokken. Het lijkt erop dat de kip ziek is, maar dat is ze gelukkig niet. Broedsheid betekend dat de hen haar vrouwelijke hormoon prolactine haar werk laat doen en ze kuikens wil uitbroeden.
Zodra een hen (een vrouwtje) klaar is om te broeden, dan wordt ze broeds. Een broedse kip blijft overdag op het nest zitten, zet haar veren op als er een hand in de buurt komt en kan een knorrig geluid maken. Als een van de hennen broeds is geworden kun je die het beste uit het kippenhok halen zodat ze in alle rust kan broeden en de andere dames geen nieuwe eieren aan het nest toevoegen.
Kenmerken van een broedse hen:
- Klokkende of klagende geluidjes maken
- Het nest nauwelijks of niet meer willen verlaten
- De buik is kaalgeplukt
- Jouw kip zondert zich af van de andere dames en kan zelfs territoriaal gedrag vertonen
- De kleuren van de kop en kam kunnen verbleken
- De kip is aan het afvallen
- De broedse kip legt geen eieren meer
- De kip laat haar vleugels hangen
Broedse kippen hebben een sterk ruikende ontlasting. Ze wordt fel, beschermend en als je bij haar in de buurt komt begint ze te grommen en zet ze haar veren op. Ze pikt naar alles en iedereen, om te voorkomen dat iemand bij haar eieren komt. Een broedse hen kan een kale plek krijgen op haar buik. Dit komt doordat ze haar eigen borstveren uittrekt om de warmte en het vocht van haar huid direct aan de eieren te kunnen geven. Een broedse hen 'blaast' vaak al haar veren op.
Welke Rassen Worden Snel Broeds?
Sommige kippenrassen zijn vaker broeds dan andere rassen. Enkele rassen die snel broeds worden zijn zijdehoenders, Cochin krielen en Wyandotte krielen. Er zijn ook rassen die niet zo goed zijn in het uitbroeden van eieren, sommige kippenrassen worden niet broeds of verlaten het nest te vroeg. Leghybrides worden zelden broeds en ook landhoeders hebben deze eigenschap.
De Omgeving Voorbereiden
Het beste kunt u de broedse hen met de nepeieren apart in een hokje zetten zodat de andere hennen er niet hun eieren bij de hen in het nest bij inleggen en eventueel de hen storen. Kippen worden niet per definitie broeds als je nep-eieren neerlegt hoor, uiteindelijk bepalen ze het toch echt zelf Maar het kan wel een handje helpen als je kippen hebt die sowieso snel broeds worden.
Daarom kan je de kip beter apart laten broeden. Dan kunnen de andere kippen er geen eieren bijleggen. Je kunt ook een hok in een hok maken! Met gaas kun je een gedeelte in het huidige kippenhok afzetten voor de broedse kip en haar toekomstige kuikens. Deze eventuele problemen kunnen worden voorkomen door de broedse hennen te scheiden, zodat ze een eigen plek hebben om rustig hun taak te volbrengen.
Een goede plek om te broeden heeft de volgende kenmerken:
- Is goed geventileerd
- Beschermd haar tegen wind, regen en zon.
- Beschermd haar tegen roofdieren.
- Is afgeschermd van andere kippen/dieren.
- Is minimaal één meter lang zodat de hen plek heeft voor haar eieren, een zandbad, een plek om te poepen en een plek om te eten en te drinken.
- Door de eieren in een bak te leggen met een opstaande rand van minimaal 2 cm, kunnen de eieren niet uit het nest rollen.
Zorg dat de moeder met de kuikens het voer makkelijk kunnen bereiken. Ook moeten er geen obstakels zijn voor de kuikens zoals een trappetje of een te hoog nest. Je moet rekening houden dat de kip tocht en vochtvrij zit. Zet de kip niet buiten met haar kuikens als het regent of hard waait. Dit is niet goed voor de kuikens.
Broedeieren Kopen en Bewaren
Na een dag rust kunnen de eieren onder de kip en ruilt de nepeieren voor de broedeieren. Het dagen tellen 21 dagen begint nu pas. Als bij uw toompje geen haan aanwezig is kunt u broedeieren of eendags kuikens kopen. Broedeieren kunt u kopen bijvoorbeeld op marktplaats dezen mogen tot max 14 dagen oud zijn voor een goede uitkomst. Hoe verser hoe beter!
Alleen bevruchte eieren kunnen uitgebroed worden. Hiervoor heb je een haan nodig. Heb je geen haan, dan kun je bijvoorbeeld broedeieren kopen op Marktplaats of bij een hobbyfokker. Kippenhuis.nl verkoopt geen kippen of broedeieren. Je kunt eenvoudig eieren die je hebt; als ze maar bevrucht zijn onder een kloek leggen.
Wanneer u broedeieren laat toezenden is het beste dat de oudste eieren niet ouder zijn dan 10 dagenomdat je dan ook nog een verzenddag en een rustdag hebt Voor verzenden en rustdag zie broedeieren.
Wil je de eieren uitbroeden dan is belangrijk om de broedeieren op de juiste manier te bewaren om de vruchtbaarheid te behouden. Na 10 dagen neemt de vruchtbaarheid aanzienlijk af en het is dan ook belangrijk dat de eieren na de leg zo snel mogelijk uitgebroed worden. Bewaar de eieren in een koele omgeving met een temperatuur van 10 graden Celsius. Zorg ervoor dat de luchtvochtigheid tussen de 55-70% is, dit voorkomt waterverlies in het ei. Om te voorkomen dat de broedeieren wegrollen en stuk gaan, kan je het beste gebruik maken van eierrekken of eierendozen. Hier passen de eieren goed in en hebben ze extra bescherming.
Eieren opsparen en bewaren
Heb je zelf een haan bij je kippen lopen? Dan kan je enkele eieren opsparen terwijl de kip op plastic eieren broed (te koop bij de dierenwinkel voor een paar cent). De eieren moeten koel bewaard worden (niet koelkast), elke dag gekeerd worden en mogen niet ouder zijn dan 10 dagen. Dan is de grootste kans dat de eieren uitkomen als ze bevrucht zijn.
Als je hen broeds is, dan is het belangrijk dat alle eieren op hetzelfde moment bebroed worden. Op die manier kunnen de embryo’s zich allemaal in hetzelfde tempo ontwikkelen en op hetzelfde moment uitkomen. Je kunt eieren maximaal één week bewaren voordat je ze onder de broedse hen legt. Bewaar de eieren in schone dozen. Gebruik alleen schone eieren om onder je hen te leggen. Vieze eieren maken het moeilijker voor het kuiken om uit het ei te komen, omdat de viezigheid een hard laagje over het ei vormt. Ga de eieren absoluut niet wassen, want dan kun je de beschermlaag verwijderen.
Zet de eieren ‘op kop’ in de doos, dat wil zeggen dat je ze met de punt naar beneden zet en met de dikke kant naar boven. Op die manier blijft de dooier in het midden van het eiwit zitten. Kantel één keer per dag het doosje, om te voorkomen dat de dooier aan de schaal blijft plakken. De ideale plek om de eieren te bewaren is uit het zonlicht op een koele, relatief droge plaats (niet in de koelkast) De ideale temperatuur is 13 graden, maar ergens tussen de 10 en 15 graden is goed.
De Broedperiode: Wat Te Verwachten
Het uitbroeden van kippeneieren duurt 21 dagen. De kip broed 21 dagen. Tijdens die dagen komt ze niet zo vaak van haar nest, maar ze moet wel altijd vers water en voer ter beschikking hebben. Tijdens dit proces zal ze haar eieren beschermen voor alles en iedereen. Als u de kip benadert zal ze haar veren opzetten, ze gaat pikken en ze zal een tokkend/piepend geluid maken.
Omdat de kip weinig van het nest komt zal ze minder eten en iets vermageren u kunt haar deze periode het beste gemengd graan aanbieden hier teren ze minder van in. Deze periode zal de ontlasting ook donkerder zijn en meer ruiken.
Controleer na een dag of 10 of er geen onbevruchte eieren onder de kip liggen met behulp van een schouwlamp. Vanaf dat moment biedt u kuikenvoer en water aan bij het nest. Biedt dit aan in een kuikenvoerbak en een kuikenwatersilo.
Eieren Schouwen
Na een dag of 7 kunt u de eieren schouwen met een schouwlampje en de onbevruchte eieren verwijderen. Schouwen kan je het beste doen vanaf dag 10 tot dag 19. Dan is het verschil tussen bevruchte en niet bevruchte eieren goed te zien. Om te kijken of de eieren daadwerkelijk bevrucht zijn, kun je de eieren rond +/- 10 dagen schouwen. Na 10 dagen kun je goed zien of er een embryo groeit, dood is gegaan of dat het ei onbevrucht is.
Je kunt een ei zowel van de onderkant als van de zijkant schouwen. Wees voorzichtig met de eieren! Dit kun je zien als je de eieren gaat schouwen met +/- 10 dagen:
- Een web van bloedvaten rond een donkere vlek: het embryo ontwikkelt zich goed; je zou het zelfs kunnen zien bewegen
- Niets: een doorzichtige eicel is niet bevrucht.
- Een dunne ring: het ontwikkelende embryo is al snel gestorven
- Een vage, troebele schaduw: het embryo is gestorven.
Verzorging Tijdens Het Broeden
Het is erg belangrijk om de hen tijdens haar broedproces goed in de gaten te houden. Doordat de kip tijdens het broeden slechts 20-30% van haar gebruikelijke hoeveelheid voedsel opneemt zwakt de hen erg af. Biedt ze daarom tijdens het broeden extra vitamine, voer en water aan in het hok waar ze broedt. Als je hen in een veilige omgeving aan het broeden is, dan heeft ze weinig verzorging nodig.
Zet voer en water in de buurt van het nest, maar zorg dat ze wel een stukje moet lopen om erbij te komen. Op die manier kan ze onderweg naar het voer en water meteen poepen.
- Voeding: Geef haar het zelfde voer als normaal, ga dit niet opeens veranderen als ze aan het broeden is. Het broeden zelf is al stressvol genoeg voor de hen, daar kan ze niet ook nog een voerverandering bij hebben.
- Water: Geef haar iedere dag vers water. Het is een goed idee om de eerste week, als ze net begint met broeden, Multivitamine door het water te doen. Dit geeft haar een extra steuntje in de rug om gezond te blijven.
Als je ziet dat de hen naar 5 dagen nog steeds niet van haar nest is geweest dan is het een goed idee om haar hiertoe aan te moedigen. Probeer haar in dit geval voorzichtig op te pakken en zet haar neer bij het voer. Het kan zijn dat ze de eerste dagen niet eet of drinkt, dit is normaal. Daarna moet ze iedere dag ongeveer 15 minuten van het nest zijn om te eten, te poepen en eventueel een stofbad te nemen. Daarnaast is het een goed idee om het nest af en toe te controleren als ze aan het eten of drinken is, zodat je eventuele kapotte eieren kan weghalen en wat schone bodembedekking kan toevoegen.
Wanneer Komen De Kuikens Uit?
Overal lees je dat de eieren van een kip na 21 dagen uitkomen. Maar let op! Dit is gebaseerd op het aantal dagen in een broedmachine. Er zijn geen onderzoeken naar de uitkomsttijd van eieren onder een broedse hen! Als het buiten nog koud is, dan kan de hen de eieren minder goed warm houden. Hierdoor worden de eieren soms minder warm dan in een broedmachine waar de temperatuur constant is. Vooral in de maanden februari/maart en oktober/december kan het zijn dat de uitkomsttijd met wel een week wordt verlengd! Gooi dus nooit de eieren weg zonder te schouwen!
Na uitkomst zullen de eerste kuikens zich binnen 24 uur laten zien. Blijft de kip broeden tot er jonkies zijn, ookal zijn ze niet bevrucht? Of is dit altijd een week of 3? Als de kip broeds is leg je de eieren er onder. Dan blijft kippie idd 21 dagen zitten. Meestal gaat ze er na die tijd af, omdat haar biologische klokje dat zegt.
De Uitkomst en Eerste Verzorging van Kuikens
De natuur is echt verwonderlijk. Wij met onze goede bedoelingen grijpen vaak te snel in als we denken dat er iets niet goed gaat. Vertrouw erop dat alles gaat zoals het moet gaan. Je mag ingrijpen als de hen de laatste dagen opeens het nest verlaat (regel dan een andere broedse kip!) of als een kuikentje haar moeder niet terug kan vinden en het hierdoor koud krijgt. Zet in dit geval het kuiken weer lekker bij de moeder.
Plaats de kloek (kip met kuikens) in een eigen hok zonder zitstok en legnest, maar met voldoende water en kuikenvoer. Sommige avontuurlijke kuikens willen meteen op avontuur als ze net uitgekomen zijn, terwijl de moeder nog op de andere eieren zit.
