De Surinaamse keuken is in Nederland al best bekend. Logisch natuurlijk, maar vooral ook heel erg fijn. Daardoor kun je de meeste Surinaamse producten ook gewoon makkelijk krijgen in Nederland! Want juist met die heerlijke ingrediënten maak je de lekkerste gerechten!
De Unieke Smeltkroes van de Surinaamse Keuken
De Surinaamse keuken is doordrenkt van Indonesische, Afrikaanse, Indiase en Chinese invloeden. Deze smeltkroes van culturen maakt de Surinaamse keuken zo uniek en geliefd. Verschillende gerechten uit de Chinese keuken zijn zo goed in Suriname ontvangen dat ze nu zelfs als typisch Surinaams worden gezien, denk aan moksi meti (gemengd vlees) en tjauw-min.
De Hakka-Chinese Invloed
De meerderheid van de Surinaamse Chinezen is Hakka. De culinaire traditie, die zijn oorsprong vindt in de regio rond Hongkong, is met de Hakka-gemeenschap meegevaren, ver van de onstuimige golven van het Maoïstische China van 1949. De migratieroute van de Hakka-nomaden is op zijn zachtst gezegd indrukwekkend: van Midden-China naar Zuid-China, Meizhou, Hongkong, Suriname, en soms uiteindelijk Nederland. In Suriname hebben vele Hakka-Chinezen, oorspronkelijk landarbeiders op de plantages, zich opgewerkt tot gerespecteerde handelaren.
De Hakka-keuken in Suriname is een subtiele samensmelting van erfgoed en aanpassing, en kenmerkt zich door het gebruik van zoute smaakmakers en een terughoudendheid met scherpe specerijen, pepers en een overvloed aan verse groenten. De keuken heeft zich in Suriname genesteld en is geëvolueerd door de integratie van lokale ingrediënten zoals madame jeanette en technieken als ingemaakte komkommer en ui. Maar ook in Suriname veelvoorkomende groenten als sopropo (in China ‘bitter melon’) en kousenband worden veel gebruikt.
Ingrediënten en Smaakmakers
In de Surinaams-Chinese voorraadkast vind je smaken uit heel China, waar ik geen genoeg van kan krijgen. Het zijn deze condimenten die vooral een simpele, gezonde en doordeweekse maaltijd van elan voorzien.
Belangrijke Smaakmakers in de Surinaams-Chinese Keuken:
- Vijfkruidenpoeder: In Suriname heeft het veelzijdige vijfkruidenpoeder, ook wel bekend als 5-spice, een speciale plaats veroverd in de harten en staat in vrijwel ieders keukenkastje. Dit mengsel, bestaand uit steranijs, venkelzaad, witte peper, kaneel en gemberpoeder, vormt de ruggengraat van talrijke gerechten in de Chinese keuken. Anijs is verantwoordelijk voor de zoethoutachtige geur die je tegemoetkomt zodra je het potje opent. Het heeft zelfs een vaste plaats gekregen in de receptuur van Surinaams-Javaanse bami. Ook wordt het gebruikt voor het marineren van vlees, het verrijken van stoofschotels en het op smaak brengen van roerbakgerechten.
- Mixed pickles: Mixed pickles zijn een toevoeging die gerechten transformeert. Ze bestaan uit een verscheidenheid aan ingelegde groenten, zoals gember, uien, wortels en groene groente. De groenten worden geconserveerd in een azijnbasis met kruiden zoals mosterdzaad, dille en koriander, wat zorgt voor een pittige en kruidige smaak. De knapperige textuur en het frisse zuur maken mixed pickles een populaire keuze voor bijgerechten en als smaakversterker.
- Gember: Ik gebruik gember niet alleen om thee van te zetten, maar ook om mijn Surinaams-Chinese wokschotel die Chinese touch te geven. In de Chinese traditionele geneeskunde wordt gember beschouwd als ‘een verwarmend kruid’, dat helpt energielevels te verhogen.
- Knoflook: Een (Surinaams) wokgerecht zonder knoflook? Dit lijkt mij een vrij zielig verhaal in the making. Knoflook geeft pit, smaak en het typische karakter aan Surinaams-Chinese gerechten, hiernaast is het dé tegenhanger voor gember: samen het meest gebalanceerde duo in de geschiedenis en de wokbasis bij uitstek.
- Hoisin: Ik gebruik hoisin als een marinade en ook om vlees of groenten mee af te lakken in de oven. Je kan het beschouwen als een soort Chinese barbecuesaus, maar dan met een unieke basis die kenmerkend is voor de Aziatische keuken.
- Oestersaus: Een snelle en voedzame wokmaaltijd met groenten is perfect voor doordeweekse avonden: neem een eetlepel oestersaus, voeg wat fijngehakte knoflook en verse gember toe en je hebt in een handomdraai een heerlijke woksaus. Het sleutelelement is het oesterextract in de oestersaus, wat direct een krachtige umamismaak geeft aan groentegerechten, waardoor ze een smakelijke ‘trap onder de reet’ krijgen.
Recepten om Zelf te Proberen
Surinaams eten wordt vaak besteld of afgehaald, terwijl je het ook heel makkelijk zelf kunt maken. De meeste Surinaamse gerechten ook nog zelfs best snel. Zoals bijvoorbeeld bami of nasi. Voor andere gerechten moet je wat meer de tijd nemen, denk aan zelfgemaakte roti of saoto soep.
Tjauw-Fan met Fa Chong (Chinese Nasi)
Tjauw-Fan met Fa Chong Chinese nasi ofwel Tjauw Fan is afkomstig uit de Chinese keuken en is erg populair gerecht in Suriname. Een krokant korstje en het sappige varkensvlees maakt dit Chinees recept je maaltijd zoals Tjauw-Min, Tjauw Fan of met witte rijst helemaal compleet.
Loempia met Bakkeljauw
Finger food is altijd smakelijk voor feesten en bijeenkomsten. Loempia met Bakkeljauw is een van de hapjes, waarvan iedereen wel van zult smullen.
Tjauw Tjoy (Gemengde Groenten)
Raghenie vertelt in haar column over de Javaans-Chinese keuken over dit gerecht: "Tjap tjoy betekent letterlijk 'gemengde groente'. Ik bestel het graag maar eigenlijk is dat onzin want dit gerecht is klaar in een handomdraai." De fluweelachtige finish van de tjap tjoy komt door het gebruik van wat maizena, aangemaakt met water om de saus te laten indikken. Alhoewel dit vaak wordt afgeraden in de professionele keuken, maak ik me daar niet druk om. Sterker nog, het is een basistechniek waar de Chinese keuken op drijft. Dus doe maar gewoon.
Ingrediënten:
- Ui, knoflook, gember, madame jeanette
- Diverse groenten (bv. amsoi, paksoi, courgette, paprika)
- Maizena
- Bouillon, oestersaus, ketjap
- Sesamolie
- Gekookte macaroni
- Tomatenketchup (optioneel), zoete en zoute ketjap
Bereiding:
- Verhit de olie in een hapjespan of wok op laag vuur en fruit de ui, knoflook, gember en madame jeanette 2 minuten.
- Voeg alle groenten toe en wok nog 5 minuten op hoog vuur.
- Maak in een kom de maizena aan met 1 eetlepel koud water tot er een wit papje ontstaat. Voeg de bouillon, oestersaus en ketjap toe aan de groenten en roer goed door.
- Roer vervolgens het maizenapapje erdoor tot er een glanzend laagje over de groenten komt en de saus mooi gebonden is.
- Zet het vuur uit en roer de sesamolie erdoorheen. Voeg de blokjes courgette en paprika toe en schep alles om tot de groenten beetgaar zijn.
- Voeg de gekookte macaroni toe samen met de tomatenketchup (optioneel), zoete en zoute ketjap en schep goed om.
Dit is een recept zonder eiwitten, maar voel je vrij om (vega) kipstukjes, varkensvlees, garnalen of tofu lichtbruin te bakken in de wok voordat je met het recept verdergaat.
Andere Heerlijke Recepten
Hier zijn nog enkele populaire Surinaamse gerechten die je kunt proberen:
- Surinaams Stoofvlees met Zoutvlees: Een heerlijk stoofpotje met zoutvlees.
- Surinaamse Bami: Met stukjes kip en paksoi in een heerlijke kruidige zout-zoute saus.
- Surinaamse Bladerdeeghapjes: Stukjes kippendij en en kouseband in een zout-zout sausje met een beetje pit.
- Ingelegde Bietjes, Komkommer en Rode Peper: Zorgt voor een heerlijke frisse bite bij je maaltijd.
- Vegetarische Surinaamse Bami: Een heerlijke vegetarische variant.
- Zoutvlees met Rijst: Supersimpel, maar zo ontzettend smaakvol.
- Gestoofd Rundvlees met Roti: Heerlijk zacht gestoofd rundvlees met een hardgekookt eitje, kouseband, zachte gekookte aardappel en rotiplaat!
- Surinaamse Nasi: Met heerlijke Surinaamse smaken!
Ik hoop dat bovenstaande lijst je wat lekkere inspiratie voor recepten uit de Surinaamse keuken geeft! Ik kan je de tip geven om ze allemaal te proberen. Alle bovenstaande gerechten zijn lekker, dat kan ik je garanderen. Maar waar je zin in hebt, ligt natuurlijk helemaal bij jou!
labels:




