Heb je er ooit aan gedacht om de prestaties van je auto te verbeteren door middel van chiptuning? Chiptuning, ook wel ECU tuning genoemd, is een populaire methode om de prestaties van je voertuig te verbeteren door de software die de motor aanstuurt aan te passen. Moderne turbomotoren worden aangestuurd door een ECU (Electronic Control Unit, of motorregelapparaat). Door in deze ECU aangepaste software te plaatsen waarin de hoeveelheid brandstof, turbodruk en inspuiting is aangepast, is 25 - 30% toename van het vermogen mogelijk.

De originele software wordt eerst uitgelezen, aangepast, en weer teruggeplaatst op het geheugen van de ECU. Het voordeel van tunen via de OBD-interface is dat er niets gedemonteerd hoeft te worden. De OBD-stekker bevindt zich meestal ergens in of onder het dashboard. Je kunt je auto dus ook weer zeer eenvoudig standaard maken. Bij moderne ECU’s is het soms niet mogelijk via de OBD-poort te tunen. Deze ECU’s zijn door de fabrikant beveiligd tegen ongewenste handelingen, zoals chiptunen en zijn nog niet “gekraakt“. In dat geval kan het zijn dat de ECU uitgebouwd en rechtstreeks aan de computer gekoppeld wordt middels de BDM-poort (Background Debugging Mode) die zich op de ECU zelf bevindt.

In sommige gevallen moet er een speciale aansluiting worden gesoldeerd om de software uit te lezen. Na de aanpassing wordt de software ook weer via deze poort in de ECU weggeschreven. Naast chiptuning via kenveldoptimalisatie bestaat ook de mogelijkheid om de ECU “voor de gek te houden” met een zgn. “Powerbox”. Deze powerbox wordt tussen de zenders en de ECU geplaatst, en geeft op deze manier andere gegevens naar het motormanagement door dan de zenders zelf aangeven. Het motormanagement reageert daarop door bijv. de hoeveelheid brandstof of de turbodruk te verhogen, en op deze manier krijg je meer vermogen.

Zoals gezegd zijn veel moderne ECU’s van de fabrikanten tegen toegang van buitenaf beschermd. Als de ECU echt niet te benaderen is, wordt er soms gebruik gemaakt van een externe ECU (of ECM/External Control Module). Hierbij wordt een extern kastje met eigen software aan het motormanagement gekoppeld. De externe ECU kan veel meer dan 1 of 2 waardes aanpassen, en hoewel tuning van de software op de ECU zelf (remap) nog steeds de mooiste manier van tuning geeft, is deze methode in tegenstelling tot bovenstaande powerbox-oplossing een betrouwbare manier om te tunen.

Bij motoren zonder turbo is de winst na chiptuning meestal gering (enkele procenten) en daarom wordt het niet vaak uitgevoerd. Vanwege marketingredenen wordt binnen een model auto steeds vaker dezelfde motor met verschillende vermogens geleverd en is alleen het motormanagement anders. OEM-tuning noemen we dat. Als voorbeeld geef ik hier de Volvo 2.4D 5-cilinderdiesel met 163pk en 340Nm. Deze is identiek aan de D5 met 185pk en 400Nm, maar “gedowntuned” naar een lager vermogen en daarom veilig te tunen naar zijn “oorspronkelijke” vermogen. Of de 1.0 T(F)SI van Volkswagen, die af-fabriek 95 pk, 110 of 115 pk levert.

Soms verschilt de aandrijflijn echter wel op onderdelen (bijv. Er zijn talloze autobezitters die hun auto hebben laten tunen en er jaren probleemloos mee rondrijden. Chiptuning brengt veel voordelen met zich mee, zoals meer vermogen, meer koppel en een hogere topsnelheid. Je krijgt met het tunen van je auto niet alleen meer vermogen, maar ook meer koppel. Dit kan bij turbomotoren op een hele gemakkelijke manier al snel oplopen tot wel 30 procent! Niet alleen het optrekken kan worden verbeterd, maar ook de topsnelheid van een wagen kan fors worden verhoogd door tuning toe te passen.

Chiptunen zorgt vaak ook voor een beter rendement van de motor. Doordat om milieueisen de auto vaak onder zijn vermogen presteert, rijdt hij niet optimaal. Door de motor goed af te stellen rijdt deze op zijn ideale vermogen en zal het rendement het hoogst zijn. Tegenwoordig maken fabrikanten door middel van software verschillende motor varianten. Ze gebruiken vaak dezelfde motor met verschillende software kalibraties waarbij ze een modelreeks maken met verschillend vermogen en koppel. Chiptuning is dan vaak een veel voordeliger dan het model met de zwaardere motor variant te kopen.

Als je bovenstaande voordelen zo hoort dan denk je vast waarom doet de autofabrikant dit niet al direct? Fabrikanten houden graag marges om zeker te weten dat de auto onder elke omstandigheden goed werkt, dus ook met de slechtste benzine of bij temperaturen van -40. In Nederland hebben we goede brandstof en geen extreem weer, daarom is chiptuning erg interessant om de motor wat scherper af te stellen. Elk voordeel heeft zijn nadeel. Dit geldt ook voor chiptuning. Echter zijn er veel fabeltjes over nadelen van chiptuning die we graag uit de wereld willen helpen.

Na chiptuning stoot de motor niet meer schadelijke stoffen uit en je motor slijt er ook niet sneller van. Bij dezelfde rijstijl is de belasting van de motor hetzelfde en is er dus ook niet meer slijtage. Alleen als je het extra vermogen aanspreekt zal de motor zwaarder belast worden, in de praktijk valt dit meestal erg mee. Als je ons vraag raden jullie het aan? Dan zeggen wij absoluut ja. Bij gelijkblijvende rijstijl kan je verbruik lager worden na chiptuning. Door de vermogenswinst is, bij gelijke rijstijl, een verbruiksreductie van 5 tot 10% mogelijk vanwege het hogere rendement.

Het verkregen hogere vermogen kun je ook gebruiken om sneller te gaan rijden. Vaak gebruiken chiptuners een rollenbank om het vermogen voor en na chiptuning te meten. Echter zijn er ook negatieve aspecten aan chiptuning en deze worden niet altijd genoemd door de chiptuningbedrijven. Het extra vermogen ga je echter ook gewoon gebruiken, gewoon omdat het kan. Je kunt op je klompen aanvoelen dat je motor in dat geval meer verbruikt dan origineel; er wordt immers meer brandstof ingespoten.

Nadelen en Risico's van Chiptuning

Hoewel chiptuning aantrekkelijk kan zijn voor autoliefhebbers die op zoek zijn naar meer vermogen en koppel, zijn er enkele aanzienlijke risico’s en nadelen verbonden aan deze praktijk.

  1. Verlies van Fabrieksgarantie: Een van de meest voor de hand liggende risico’s van chiptuning is het verlies van je fabrieksgarantie. De meeste autofabrikanten bieden garanties die specifiek van toepassing zijn op ongewijzigde voertuigen. Als je je motor laat aanpassen, kan de fabrikant weigeren om eventuele schade onder garantie te dekken. Dit kan leiden tot aanzienlijke out-of-pocket kosten als er zich problemen voordoen.
  2. Verhoogde Slijtage: Chiptuning kan de prestaties van je voertuig verbeteren door meer vermogen en koppel te genereren. Echter, deze toegenomen prestaties gaan vaak gepaard met verhoogde slijtage aan motor- en aandrijflijn onderdelen.
  3. Aantasting van Betrouwbaarheid: Chiptuning kan de betrouwbaarheid van je voertuig aantasten. Het is belangrijk dat u de software laat maken door een professional.
  4. Moeilijker te Beheersen: Chiptuning kan de grenzen van je voertuig verleggen, waardoor het moeilijker te beheersen kan zijn, vooral als je niet gewend bent aan de toegenomen kracht.
  5. Extra Kosten: Chiptuning kan kostbaar zijn, en eventuele problemen die eruit voortkomen, zoals motorreparaties of onderhoud, kunnen extra kosten met zich meebrengen. Deze problemen komen vaak voort uit slijtage of slechte software. Als je ervoor kiest om terug te keren naar de originele configuratie, kunnen er ook bijkomende uitgaven zijn.
  6. Invloed op Doorverkoopwaarde: Het aanpassen van je auto kan van invloed zijn op de doorverkoopwaarde. Potentiële kopers kunnen terughoudend zijn om een gemodificeerd voertuig te kopen, omdat ze moeilijk kunnen inschatten welke kwaliteit en impact de aanpassingen hebben. In dit geval kan het ook van waarde zijn om uw voertuig weer terug te zetten naar zijn originele staat.

Met chiptuning haal je marge weg die de constructeur hanteert om te zorgen dat onder alle (extreme) omstandigheden een motor voldoende presteert en een lange levensduur haalt. De fabrikant houdt marge voor slechte kwaliteit brandstof, extreme temperaturen, slecht onderhoud en vooral het misbruik/gebruik van de bestuurder (wel/niet warm rijden en veel of juist weinig belasting (langdurig vollast etc.). Een krachtiger motor zal de aandrijflijn meer belasten als je deze kracht ook echt gebruikt. De onderdelen kunnen in dat geval dus harder slijten. Daarnaast hebben deze onderdelen ook bepaalde toleranties, bijv. het hoeveelheid koppel dat de koppeling, tweemassavliegwiel of versnellingsbak aan kan.

Als deze marge wordt overschreden, of onderdelen reeds versleten zijn zullen problemen zich sneller openbaren na chiptuning. Als je niet een door de fabrikant of merkdealer goedgekeurde tuning gebruikt om de auto te tunen, verlies je meestal je (fabrieks)garantie. Je kunt daardoor in een discussie terecht komen in geval van problemen aan de aandrijflijn, zoals een zeer snel versleten koppeling/vliegwiel, verstopt roetfilter, versnellingsbakproblemen of opgeblazen turbo. De garantie van de chiptuner zelf is meestal een garantie op de software, maar het is juist de hardware die beschermd moet worden.

Fabrikanten brengen regelmatig software-updates uit voor het motormanagement van hun auto’s. Nu valt dat bij wat oudere auto’s wel mee, maar moderne auto’s krijgen vaak een software-update tijdens een beurt bij de dealer. Er zijn verschillende soorten updates, maar het kan hierbij voorkomen dat de tuning wordt overschreven. In dat geval moet je terug naar de tuner om de auto te laten hertunen.

Wanneer je dit extra vermogen veelvuldig gebruikt zal je motor niet minder, maar juist meer brandstof gaan verbruiken. Er moet namelijk meer brandstof worden ingespoten om aan het gevraagde vermogen te voldoen. Bij VW chiptuning wordt er voor gezorgd dat de marge die de fabrikant in de software heeft ingebouwd, weg wordt gehaald. De fabrikant doet dit om ervoor te zorgen dat de motor onder alle (extreme) omstandigheden voldoende kan presteren en daardoor een lange levensduur zal hebben.

Daarbij wordt altijd een marge ingebouwd die rekening houdt met bijvoorbeeld een slechte kwaliteit brandstof, slecht onderhoud, met veel of weinig belasting tijdens het rijden of extreme temperaturen. Op het moment dat je door de aanpassingen deze marge weghaalt vervalt dit voordeel. Na de chiptuning ervaar je een krachtigere motor en dat is natuurlijk een prachtig voordeel. Let wel op dat je hierdoor de aandrijflijn meer zult gaan belasten als je deze vrijgekomen extra kracht ook structureel gaat gebruiken. Hierdoor zullen de onderdelen van je motor ook wat sneller slijten dan bij de normale omstandigheden. Naast de slijtage hebben sommige onderdelen ook een bepaalde tolerantie.

Daarmee wordt bedoeld dat bijvoorbeeld de koppeling maar een bepaalde hoeveelheid koppel aankan. Als je de marge die daarvoor is ingebouwd gaat overschrijden na de aanpassingen, zal je in een eerder stadium problemen kunnen ervaren met je motor. Het is belangrijk om te weten dat, wanneer je chiptuning laat uitvoeren door een bedrijf dat niet is goedgekeurd door de fabrikant of de merkdealer, je meestal de (fabrieks)garantie verliest. Ook leasemaatschappijen zijn vaak niet gediend van chiptuning. Bespreek dus altijd goed met de leverancier van je auto of je de garantie behoudt wanneer je kiest voor chiptuning.

Zo kun je een weloverwogen keuze maken en voorkom je de discussie met de leverancier. Zeker wanneer er gebreken naar voren komen die te herleiden zijn naar de aanpassingen die zijn gedaan in de software. Zeker bij de nieuwere modellen auto’s worden er met regelmaat updates uitgevoerd voor de software van het motormanagement. Wanneer je jouw auto wegbrengt voor een beurt bij de dealer zal deze software worden geüpdatet. Dat betekent dat de optimalisatie van de motor wordt overschreven. Dat heeft als gevolg dat je weer terug naar het bedrijf moet om nieuwe chiptuning te laten uitvoeren. Dat noem je ook wel hertunen. Wij voeren deze hertuning in de meeste gevallen gratis uit.

Verschillende Methoden van Chiptuning

Chiptuning op de auto kan op verschillende manieren worden uitgevoerd. De verschillende varianten zijn elk meer of minder complex om uit te voeren.

  • Vervangen van chips in de besturingseenheid: Bij de klassieke methode van chiptuning moet de regeleenheid worden verwijderd en geopend. Een specialist kan dan de motorstuurchip verwijderen en optimaliseren. Vaak wordt de bestaande software uitgelezen en de chip herschreven.
  • Optimalisatie via OBD-interface: Afhankelijk van het voertuig zijn wijzigingen aan de motorstuureenheid ook mogelijk via de gestandaardiseerde OBD-interface. De software van de motorelektronica kan worden uitgelezen en opnieuw worden geladen met speciaal gereedschap.
  • Overschrijven via BDM-poort: Als het niet mogelijk is om de software via de OBD-interface te wijzigen, gebruiken tuners de BDM-interface. Deze interface bevindt zich vaak direct in de regeleenheid voor de motor. Meestal moet de regeleenheid van de motor hiervoor worden verwijderd en geopend.
  • Tuning met een tuningbox: Een andere variant van chiptuning is de installatie van extra elektronica. Deze zogenaamde tuningboxen of powerboxen zijn vaak tussenstekkers die stroomopwaarts van de motorregeleenheid worden aangesloten.
  • Aanpassing via pedal box: Chip tuning omvat ook de installatie van een zogenaamde pedal box of een power pedal. Dit is een elektronisch circuit dat wordt aangesloten tussen het elektronische gaspedaal en de motorelektronica.

Het is van vitaal belang om advies in te winnen bij een gerenommeerde en ervaren chiptuning professional voordat je besluit je voertuig te laten aanpassen. Ze kunnen begeleiding bieden over hoe je de prestaties kunt verbeteren terwijl je de risico’s tot een minimum beperkt. Daarnaast is het cruciaal om op de hoogte te zijn van de mogelijke juridische en garantie-implicaties voordat je met chiptuning begint.

labels:

Zie ook: