Chocolade... we zijn er dol op! Niet alleen in Nederland, maar ook in andere landen. Chocolade is een van de meest geliefde producten op aarde. In Nederland eten we jaarlijks ongeveer 3 kilo chocola per persoon.

Nederlanders eten gemiddeld 26 gram zoetwaren per dag. Kinderen eten gemiddeld meer zoetwaren (32 g/dag) dan volwassenen (24 g/dag). Hoogopgeleide volwassenen eten gemiddeld vrijwel evenveel zoetwaren (23 g/dag) als middelbaar- en laagopgeleide volwassenen (26 en 22 g/dag).

In 2021 besteedden Nederlanders voor 945 miljoen euro aan chocolade. Dat meldt de vereniging voor de bakkerij- en zoetwarenindustrie VBZ. Een stijging van 6,8% ten opzichte van 2020. Duurzaamheid is een belangrijk aspect, aldus Jeroen de Bruin van VBZ. "Vooral de jeugd verlangt verantwoorde producten. Dat betekent onder andere minder kleurstoffen en een beter loon voor de cacaoboeren. De branche wil ook het gebruik van suiker graag terugdringen. Dat gaat nog niet zo gemakkelijk.

Nederland in de Wereld van Chocolade

Over heel de wereld wordt chocolade gegeten, maar Europa spant de kroon met ongeveer de helft van de totale wereldomzet. Zwitserland staat op nummer 1 met ongeveer 11,5 kg consumptie aan chocolade per persoon per jaar. In Duitsland en Engeland eet men ruim 9 kg per persoon. In Nederland staan we op de 13e plek met bijna 5 kg per persoon. En de groei blijft nog wel even aanhouden.

Nederland staat niet in de top 10 van meest chocolade consumerende landen. Toch eten we aardig wat chocolade weg per jaar. Nederland staat namelijk op de 13de plaats. Gemiddeld eten de Nederlanders per jaar zo’n 4,5 kilo chocolade per persoon. We consumeren chocolade in allerlei vormen, daarbij hebben we een voorkeur voor donkere chocolade. Van alle geconsumeerde chocolade in Nederland is namelijk 30,4% puur.

Chocolade wordt over de hele wereld gegeten, maar de grootste chocolade-eters komen uit Europa (zelfs bijna de helft van de totale wereldomzet). In Nederland staan we op de 13e plek. We eten gemiddeld 4,5 kg chocolade per persoon per jaar. Zwitserland, het land waar NESTLÉ chocolade oorspronkelijk vandaan komt, staat op nummer 1 met 11,4 kg chocolade per persoon per jaar.

De Rol van Nederland in de Cacaoproductie

Chocolade wordt gemaakt van cacaobonen. De bonen zijn afkomstig van cacaobomen, deze groeien vooral in warme en vochtige gebieden rond de evenaar. Je kunt dan denken aan Indonesië en Brazilië, maar het wordt vooral geproduceerd in Afrikaanse landen als Nigeria, Ivoorkust en Ghana.

Deze cacaobonen worden van de producerende landen naar landen gebracht waar chocolade verwerkt wordt. Nederland neemt daarin een leidende rol aan, wij zijn wereldwijd veruit de grootste producent van cacao. In ons land wordt ongeveer 500.000 ton aan cacao verwerkt, dat is ongeveer 13% van de totale wereldproductie.

Veel van deze cacaobonen komen uit Indonesië omdat dit vroeger een kolonie was van Nederland. In deze tijd werden de bonen naar Nederland verscheept en ontstond er een cacao-industrie in de Zaanstreek. De Nederlander Casparus van Houten ontdekte hoe cacaoboter en cacaopoeder gemaakt kon worden. Deze bestanddelen zijn samen met cacaomassa de belangrijkste ingrediënten voor chocolade.

Nederland staat misschien niet in de top 10 van meest consumerende chocolade landen, wij hebben wel een rijke historie en een belangrijke positie in de productie van chocolade.

Trends in de Chocoladewereld

We kopen chocolade in vele vormen; repen, bonbons, brokken, letters, eitjes maar ook chocoladetaart, chocolade ijs en chocolademousse zijn populair. In Nederland hebben we vele tradities waarbij chocolade een belangrijke rol speelt. Denk maar eens aan Valentijnsdag, Pasen, Moederdag en Vaderdag, Sinterklaas en Kerst. Allemaal momenten waarbij chocolade een hoofdrol speelt. Er is zelfs onderzocht dat Nederlanders rondom Pasen gemiddeld 47 paaseitjes per persoon eten. Ook in andere landen spelen feestdagen een belangrijke rol bij de chocoladeconsumptie. In Japan is Valentijnsdag erg belangrijk voor de chocoladeverkoop.

In de wereld van chocolade kunnen we een aantal trends herkennen waar de ambachtelijke bakkerijsector zijn voordeel mee kan doen. We zien immers steeds vaker (banket-)bakkersbedrijven overgaan tot het zelf produceren van chocoladeproducten in plaats van inkoop gereed product.

Top 3 Chocolade Trends

  1. Intense Smaakbeleving: Tegenwoordig draait chocolade om meer dan alleen smaak: het gaat om de volledige ervaring. Het is een beleving die je kunt vergelijken met die van koffie. Denk aan unieke vormen en intense smaken, zoals pure chocolade met een hoog cacaogehalte. Tegelijkertijd zoeken consumenten naar vernieuwende, spannende smaakcombinaties, zoals pure chocolade met koffie en toffee of witte chocolade met framboos en knettersuiker.
  2. Duurzame en Ethische Chocolade: Duurzaamheid is de nieuwe norm, ook in de chocolade industrie. Steeds meer consumenten willen niet alleen genieten van hun chocolade, maar ook weten waar deze vandaan komt en onder welke omstandigheden het geproduceerd is.
  3. Bewuste Keuze: Dit jaar zien we een verschuiving naar gezondere alternatieven in de chocolademarkt. Steeds meer consumenten kiezen bewust voor chocolade die niet alleen lekker is, maar ook past binnen een gezonde levensstijl. Vegan, suikervrije en halal-chocolade nemen een prominente plek in de schappen in.

Duurzaamheid en Keurmerken

De productie van cacao brengt milieuproblemen met zich mee. Er gaat tropisch woud verloren en bij de productie ontstaat een enorme berg organisch afval. Bovendien gaat de teelt vaak gepaard met grote sociaal-economische problemen, zoals uitbuiting, slechte werkomstandigheden en kinderarbeid.

Cacao met een keurmerk is geproduceerd met aandacht voor mens en milieu. Bij chocola kun je letten op de volgende topkeurmerken: Fairtrade en Rainforest Alliance. Het ene keurmerk legt meer de nadruk op mens en werk, het andere op milieu.

De juiste omstandigheden om cacao te telen vind je in het tropische regenwoud. In deze gebieden is de diversiteit aan planten en dieren heel hoog. De cacaoteelt kan namelijk een rol spelen in het behoud van natuur en biodiversiteit. Kleine bedrijven telen cacao vaak in een zogeheten gemengd systeem, als schaduwgevend gewas te midden van het bestaande bos.

Cacao is in landen waar het geproduceerd wordt een belangrijke bron van werkgelegenheid en inkomsten. Maar er komt kinderarbeid en dwangarbeid voor bij de productie van cacao.

CBS Monitor Duurzame Agro-grondstoffen

Het CBS monitort in het kader van de Monitor Duurzame Agro-grondstoffen de verkopen van duurzame cacao(producten) in de Nederlandse supermarkten. Onder duurzame cacao wordt in deze monitor cacao met het keurmerk Rainforest Alliance, UTZ, Fairtrade en/of biologische cacao verstaan.

Voor de monitoring wordt gebruik gemaakt van scannerdata, zoals die door CBS ook worden gebruikt bij de berekening van de prijsindexcijfers voor voeding, dranken en persoonlijke verzorging. Wekelijks stuurt een groot aantal supermarktketens een bestand naar CBS met de gescande gegevens van de bestedingen aan en de verkochte hoeveelheden van alle individuele artikelen die worden geïdentificeerd met een EAN-code (European Article Numbering, ook wel bekend als ‘streepjescode’).

De artikelen in de scannerdata worden door CBS aan de hand van de indeling die de supermarkt hanteert, gekoppeld aan een COICOP-code. Voor de bepaling van het aandeel duurzaam gecertificeerde cacao, worden de artikelen die cacao bevatten uit de scannerdata geselecteerd. Dit vindt plaats op basis van de EAN-omschrijving en de COICOP-code.

Vervolgens wordt het percentage cacao in de geselecteerde artikelen berekend. Deze informatie is niet beschikbaar in de scannerdata, maar voor een groot deel wel op internet. Door de grote hoeveelheid EAN-codes was het niet mogelijk om alle artikelen op te zoeken.

Vaak wordt op het etiket een minimumgehalte aan cacao of chocolade aangegeven. Bij de berekening is dan ook uitgegaan van dit minimumgehalte. Voor de artikelen waarvan het chocoladegehalte wel bekend is, maar het percentage cacao niet, wordt een schatting gemaakt van het cacao-gehalte.

Op basis van de informatie over het cacaopercentage en het gewicht van het artikel, wordt het aantal gram cacao per artikel berekend. Voor een aantal artikelen is geen informatie te vinden. Deze artikelen worden dan niet meegenomen in de berekeningen.

Ongeveer 68 procent van de omzet aan cacao-artikelen in de scannerdata is in 2016 op deze wijze voorzien van productinformatie.

Met de informatie over het aantal verkochte stuks, het duurzaamheidscertificaat en het cacaogewicht, is voor deze groep artikelen de verkochte hoeveelheid cacao aan duurzaam en niet-duurzaam gecertificeerde artikelen berekend.

Niet alle Nederlandse supermarkten leveren scannerdata aan CBS. Het verkochte volume aan cacao voor de niet-responderende wordt geschat op basis van het marktaandelen food van deze supermarkten (Nielsen). Hierbij wordt aangenomen dat het aandeel cacaoproducten in het foodassortiment, het assortiment aan cacaoproducten en het prijsniveau vergelijkbaar is met (een deel van) de supermarkten die wel scannerdata aanleveren.

De cijfers zijn een zo goed mogelijke benadering van de werkelijkheid. Er zit echter een marge op de uitkomsten.

Aandachtspunten bij de Data

  • Dekking van de uitkomsten: niet alle Nederlandse supermarktketens leveren scannerdata.
  • Cacaogewicht per artikel: per artikel is het aantal gram cacao berekend. Hiervoor was niet altijd de exacte informatie voorhanden.
  • Keurmerk per artikel: de informatie hiervoor is deels afkomstig van WEcR en deels opgezocht op het internet.
  • Duurzaam cacao-volume: bij artikelen met een duurzaamheidskeurmerk voor cacao, wordt in principe uitgegaan van een 100 procent gecertificeerd cacaobestanddeel.

labels:

Zie ook: