Keelpijn is een veelvoorkomende klacht die zich op verschillende manieren kan uiten. Het kan variëren van een lichte irritatie tot hevige pijn bij het slikken. In veel gevallen is keelpijn onschuldig en gaat het vanzelf over, maar het kan erg hinderlijk zijn bij de dagelijkse bezigheden.

Wat is Keelpijn?

Bij keelpijn heb je last van een pijnlijke keel. Eten en drinken gaat vaak moeizaam, want slikken doet pijn. De pijn bij het slikken wordt veroorzaakt door irritatie van het keelslijmvlies. Daarnaast kan ook praten problemen opleveren.

De symptomen van keelpijn kunnen uiteenlopend zijn. Heel simpel gezegd zit het verschil tussen keelpijn of keelontsteking ‘m in de mate van pijn.

Je spreekt van keelpijn als de oorzaak een ontsteking van de amandelen of het slijmvlies in de keelholte betreft. Bij keelontsteking is de mate van ontsteking van het slijmvlies erger en zien de amandelen er rood en opgezwollen uit. Op de amandelen zijn daarnaast vaak witte puntjes zichtbaar.

Is keelpijn het gevolg van een infectie, dan is de pijn die je ervaart aan verandering onderhevig, want je gaat door verschillende fases heen. Eerst heb je last van kriebel in je keel, dan van irritatie en dat wordt gevolgd door beginnende of hevige pijn tijdens het slikken.

Oorzaken van Keelpijn

Een zere keel is vaak het gevolg van een infectie met een virus of bacterie en is dan ook zeer besmettelijk. Wanneer iemand hoest, verspreiden de ziektekiemen zich namelijk door de lucht. Zo ben jij waarschijnlijk aan jouw keelpijn gekomen en via die weg kun jij vervolgens weer iemand anders met het probleem opzadelen. Wanneer een van bovenstaande oorzaken de aanstichter is van jouw pijnlijke keel, dan is het niet besmettelijk. Wel is het zaak om er een beetje mee op te letten. De slijmvliezen die jouw keel normaal gesproken tegen invloeden van buitenaf beschermen, worden door de bovenstaande oorzaken immers beschadigd en kunnen dan dus minder goed bescherming bieden.

Keelpijn kan tevens een symptoom zijn van de ziekte van Pfeiffer [2] of een vergrote schildklier [3] zijn, evenals van allergieën zoals voor huisstofmijt.

Symptomen van Keelpijn

  • Kriebel in de keel
  • Irritatie
  • Beginnende of hevige pijn tijdens het slikken

Over het algemeen ben je ongeveer 1 week zoet met je klachten. In veel gevallen gaat keelpijn vanzelf weer over. We snappen dat een pijnlijke keel erg hinderlijk kan zijn bij jouw dagelijkse bezigheden en dat je niet wilt wachten tot het vanzelf overgaat.

Wat te doen tegen keelpijn?

Er zijn verschillende manieren om de keelpijn te verlichten en het herstel te bevorderen.

  • Waterijsjes: Keelpijn is hét excuus om ongelimiteerd waterijsjes naar binnen te werken. Het ijs heeft namelijk een verzachtende werking. Houd het bij voorkeur bij ijs op waterbasis. Zoete melkproducten hebben de neiging om slijm vast te houden, waardoor de kans groter wordt dat je moet hoesten of je keel wil schrapen; liever geen roomijs of een Magnum dus…Heb je geen waterijsjes is huis, dan kunnen ook ijsblokjes uitkomst bieden.
  • Gorgelen met zout water: De een zweert erbij, de ander heeft het afgezworen vanwege de smaak; gorgelen met zout water. Het is natuurlijk bij lange na niet zo lekker als een waterijsje, maar je hebt de 2 ingrediënten vrijwel altijd in huis, dus je hoeft er de deur niet voor uit.
  • Keelsnoepjes: Of het nou op een keelsnoepje of een kiezelsteen is; zuigen bevordert de slijmproductie en verlicht de keelpijn. Kies je voor keelsnoepjes, houd dan wel rekening met het laxerende effect van sommige varianten.
  • Regelmatig drinken: Regelmatig drinken helpt de keelpijn te temmen. Koude dranken kunnen de pijn kortstondig licht verdoven, warme dranken werken verzachtend en kunnen helpen slijm op te hoesten.
  • Niet fluisteren: Als praten pijnlijk is, lijkt het logisch om op fluisteren over te gaan. Maar fluisteren is belastender voor de stem dan wanneer je ‘gewoon’ praat; er komt meer spanning op je keel en stembanden te staan.
  • Chocolade: Ja, je leest het goed. Dit is dan ook het perfecte moment om ongegeneerd chocolade te eten. ‘Kuchexpert’ professor Alyn Morice van de Hull University beweert namelijk dat cacao je keel verzacht. Het is niet wetenschappelijk bewezen, maar het tegendeel ook niet, dus maak daar voorlopig gretig gebruik van!
  • Ademen door de neus: Voor sommigen is het even wennen, maar met keelpijn is het wel verstandig; ademen door je neus, niet door je mond. Door je mond ademen droogt de slijmvliezen immers uit.
  • Natte doek om de nek: Dit is een gouwe ouwe tip, maar dat is natuurlijk niet voor niks het geval. Het werkt als volgt: wikkel een natte, koude, opgerolde theedoek om je nek als je naar bed gaat, doe er keukenfolie overheen en gebruik een lekkere wollen sjaal als derde laag. Niet zo romantisch, mocht je een partner naast je hebben liggen, maar volgens sommigen wel heel effectief tegen de pijn.
  • Luchtvochtigheid verhogen: Is droge lucht mogelijk de oorzaak van jouw klachten? Dan betekent dat niet dat je meteen de verwarming of airco uit moet zetten. Soms kan het ophangen van bakjes water aan een radiator al voldoende zijn. Of vul een emmer voor de helft met water en hang er een natte handdoek overheen. De verbeterde luchtvochtigheid in de ruimte gaat het uitdrogen van je slijmvliezen in je mond en keel tegen.

Dropjes tegen Keelpijn

Drop is al generaties lang een favoriet in Nederland én een verrassend middel tegen keelpijn en kriebelhoest. De actieve ingrediënten in drop, zoals zoethout en anijs, verzachten de keel en kunnen ontstekingen helpen remmen. Vooral bij een droge hoest of een aanhoudende kriebel in de keel kunnen dropjes verlichting bieden.

Niet alle dropjes hebben hetzelfde effect. Dropjes met een hoog aandeel zoethout of menthol, zoals sommige varianten van zoete drop, helpen om de keel te kalmeren en slijm te verminderen. Zoute drop wordt vaak genoemd als een natuurlijke manier om de bloeddruk te verhogen en kan ook helpen bij keelklachten.

Wat te eten en drinken bij keelpijn

Naast de genoemde tips zijn er ook specifieke voedingsmiddelen en dranken die kunnen helpen bij keelpijn.

  • Kippensoep: Kippensoep levert niet alleen de vloeistoffen die je nodig hebt om virussen te bestrijden, maar het vermindert ook de ontsteking die symptomen veroorzaakt en leidt tot meer verkoudheden. Kippensoep is een goede bron van natrium en kalium en zit boordevol immuunversterkende voedingsstoffen. Wortelen, selderij en uien leveren vitamine A en C, terwijl de hoofdrolspeler van de show, kip, een hoop eiwitten en zink bevat. Om nog maar te zwijgen over het feit dat warme vloeistoffen verzachtend zijn voor je keel en kunnen helpen bij verstopte sinussen. Bovendien is water het hoofdingrediënt in soepen, wat betekent dat je broodnodige vloeistoffen aanvult terwijl je geniet van deze stevige en voedzame zelfgemaakte maaltijd.
  • Citrusvruchten: Vitamine C, het meest voorkomend in citrusvruchten, is een antioxidant die de immuniteit kan helpen versterken. Dus begin met het eten van deze vitamine als je dat nog niet doet, en maak het een onderdeel van je routine om je immuunsysteem te versterken voor de volgende keer. Haal je dosis uit supplementen of uit citrusvruchten vol vitamines, rode paprika's, broccoli, spruitjes, pompoen, papaja, zoete aardappelen en tomaten.
  • Knoflook, uien en prei: Zoenen is uit den boze als je neus als een brandkraan loopt, dus je kunt je net zo goed overgeven aan deze scherpe garnering (en hun antivirale neven zoals bieslook) om die zeurende verkoudheid te bestrijden. 'Deze voedingsmiddelen worden al lang gebruikt vanwege hun vermogen om natuurlijke killer-cellen te helpen het lichaam te zuiveren van indringers', zegt Moreno. Knoflook bevat in het bijzonder allicine, dat wordt geassocieerd met antibacteriële, antischimmel-, antivirale, antiparasitaire en antioxiderende eigenschappen. Deze voedingsmiddelen zijn ook goede bronnen van vitamine C en ze kunnen helpen de darmfunctie te verbeteren, merkt Gustashaw op.
  • Gemberthee: Gember verdient zijn onderscheiding als een van de beste voedingsmiddelen tegen verkoudheid dankzij een chemische stof genaamd sesquiterpenen, die specifiek gericht is op rhinovirussen, de meest voorkomende familie van verkoudheidsvirussen, evenals stoffen die hoesten onderdrukken. Het bevat ook ontstekingsremmende gingerolen die infecties kunnen bestrijden. Een paar eetlepels geraspte gemberwortel toevoegen aan je groene thee kan de truc doen, maar je kunt ook op zoek gaan naar gemberthee, gemberkauwgom of echt gemberbier, hoewel de meeste blikjes heel weinig echte gember bevatten.
  • Honing: Omdat het je keel bedekt, is het een van de beste voedingsmiddelen tegen verkoudheid en keelpijn, en de natuurlijke antioxiderende en antimicrobiële eigenschappen helpen infecties van virussen, bacteriën en schimmels te bestrijden. Honing kan ook helpen de frequentie van je hoest te verminderen en de bovenste luchtwegen te verbeteren, zegt Gustashaw. Het kan zelfs de kwaliteit van je slaap verbeteren, wat je zeker nodig hebt als je ziek bent.
  • Kefir: Kefir zit vol met probiotica die je immuunsysteem versterken, zegt voedingsexpert Mike Roussell. Met meer eiwitten dan yoghurt en melk reguleert het ook de spijsvertering, waardoor je lichaam daadwerkelijk alle calorieën en voedingsstoffen kan gebruiken die je consumeert als je je niet lekker voelt, zegt hij. Probiotica kunnen zelfs helpen om de duur van de griep te verkorten, zegt Gustashaw. Sommige kunnen ook essentiële voedingsstoffen bevatten zoals kalium en vitamine A en C. Andere gefermenteerde voedingsmiddelen zoals zuurkool, dille, wortels, kimchi en kombucha doen ook hun werk door je darmen te bevolken met goede bacteriën, waardoor verkoudheden mogelijk worden voorkomen.
  • Paranoten: Een kleine dertig gram paranoten bevat ruim boven de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid selenium, een mineraal dat helpt je immuniteit te versterken. Voldoende selenium in je lichaam verhoogt de productie van cytokines, die helpen het griepvirus te verwijderen, zegt James A. Duke, auteur van The Green Pharmacy Guide to Healing Foods. Andere primaire bronnen van selenium zijn kreeft, oesters, mosselen, krab en tonijn.
  • Rode wijn: Volgens Duke werken de resveratrol en polyfenolen in rode wijn op dezelfde manier als de nuttige bacteriën in yoghurt: wanneer verkoudheids- en griepvirussen in je lichaam terechtkomen, beginnen ze zich te vermenigvuldigen en deze bestanddelen voorkomen dat.
  • Paddestoelen: Ze hebben waarschijnlijk antivirale eigenschappen, grotendeels dankzij hun rijke vitamine D-gehalte, zegt Moreno. Ze produceren cytokines, een cellulair eiwit, dat helpt infecties te bestrijden. Hun polysacchariden zijn een andere klasse verbindingen die de immuniteit versterken.
  • Koolhydraten: Die koolhydraten helpen je lichaam sterk te blijven en verkoudheidssymptomen te bestrijden. Eén opmerking: minder vezels en vetarme opties zoals pretzels, zoute crackers en witbrood zijn allemaal makkelijk te verteren als je geen eten binnen kunt houden, zegt Gustashaw.
  • Vette vis: Vitamine D helpt je immuunsysteem sterk te houden en Roussell zegt dat het vitamine D-gehalte in vette vis zoals zalm kan helpen om optimale bloedwaarden te behouden wanneer je lichaam niet veel van de vitamine uit zonlicht omzet. Bonus: het inslaan van vitamine D kan helpen om bepaalde vormen van kanker te bestrijden, botten te versterken en ook helpen bij gewichtsverlies, voegt hij toe.
  • Lamsvlees: Vanwege het hoge zinkgehalte is lamsvlees een sterke kandidaat voor één van de beste voedingsmiddelen tegen verkoudheid, zegt Moreno. Een recent onderzoek wees uit dat het consumeren van zink bij het begin van een verkoudheid de verkoudheid met één dag verkortte, en het dagelijks innemen van een preventieve tablet verminderde de ernst ervan. Andere geweldige opties met veel zink zijn pompoenpitten en kikkererwten.
  • Bladgroenten: Bladgroenten zijn een bron van vitamine E, een krachtige antioxidant', zegt Meyer. Hoewel de meeste onderzoeken naar de antivirale eigenschappen van vitamine E zijn uitgevoerd bij dieren, is er een observationele studie gepubliceerd in het tijdschrift Nutrition Research waaruit bleek dat het aanvullen van je dieet met 200 IE vitamine E per dag de frequentie en ernst van infecties van de onderste en bovenste luchtwegen aanzienlijk kan verminderen.
  • Ijsjes: IJsjes kunnen een nuttige manier zijn om hydratatie te bevorderen als het drinken van vloeistoffen een obstakel is als je je niet lekker voelt', zegt Meyer. Ze kunnen ook verzachtend zijn voor de keel en verkoelend als je koorts hebt, zegt Gustashaw. 'Overweeg om je eigen handgemaakte ijsjes te maken met dranken zoals Gatorade, Pedialyte en vitamine-geïnfuseerd water', suggereert ze.
  • Pure chocolade: Pure chocolade bevat een bittere alkaloïde genaamd theobromine waarvan in sommige studies is bewezen dat het ontstekingen veroorzaakt door verkoudheid vermindert, aldus Meyer.
  • Venkel: Volgens Meyer kunnen de essentiële oliën van venkel een antivirale en anti-influenza-effect hebben. Venkel bevat ook antivirale componenten en kan het immuunsysteem versterken en ontstekingen verminderen, zegt Gustashaw.
  • Vlierbessen: Een onderzoek van Journal of International Medical Research onthulde dat vlierbessen-extract in het bijzonder effectiever beschermde tegen influenza en de ernst van een luchtweginfectie vier dagen sneller verlichtte dan een placebo. En als je verkouden wordt, kunnen vier dagen aanvoelen als een eeuwigheid.
  • Groene thee: Het zit vol antioxidanten en bevat catechine, wat kan helpen het immuunsysteem te verbeteren, zegt Gustashaw. Groene thee kan ook helpen de groei van virussen te onderdrukken. Geen fan van de bitterheid? Voeg er een lepel honing aan toe, wat, zoals je weet, ook een goed voedingsmiddel is om te gebruiken als je je niet lekker voelt.

Wat je beter niet kunt eten of drinken als je griep hebt:

  • Koffie: De cafeïne in koffie werkt diuretisch: het drijft vocht af waardoor je vaak naar de wc moet en zelfs kunt uitdrogen.
  • Sinaasappelsap: Sinaasappelsap bevat citroenzuur, wat je ontstoken keel nog meer irriteert.
  • Snoep en frisdrank: 'Geraffineerde suiker eten kan het vermogen van witte bloedcellen om bacteriën te lijf te gaan onderdrukken', zegt dokter Arthur.
  • Knapperige snacks: 'De textuur van snacks als chips, granola of zelfs toast voelt als schuurpapier over je zere keel', zegt dokter Bhatia.
  • Alcohol: 'Alcohol is net als koffie een diureticum dat zorgt voor uitdroging', zegt dokter Arthur.
  • Melk: Sommige mensen merken dat ze meer of dikker slijm aanmaken terwijl ze ziek zijn.
  • Gefrituurd of vet eten: 'Vet eten heeft langer nodig om te verteren, waardoor je misselijk kan worden en het zuur kunt krijgen', zegt dokter Bhatia.
  • Pittig eten: Chilipepers en tabasco zijn heet doordat er capsaicine in zit, een samenstelling die je luchtwegen kan irriteren en waardoor je een loopneus krijgt.

Het Brokgevoel

Naast keelpijn kan ook een brokgevoel in de keel voorkomen. Een brokgevoel in de keel komt vaak voor. Veel patiënten zijn hierover ongerust. Meestal is het een onschuldig probleem. Het brokgevoel zit meestal ter hoogte van het strottenhoofd. Er ontstaat dan de neiging om steeds te schrapen, te kuchen of te vaak te slikken.

We spreken van een brokgevoel als er géén lichamelijke afwijking wordt gevonden die de klachten kan verklaren. Als er wel een lichamelijke aandoening is, dan uiten de klachten zich tijdens de maaltijd en kan de stem schor of hees zijn.

Oorzaken van een Brokgevoel

Tijdens het slikken, maar ook bij schrapen en kuchen, worden bepaalde keel- en halsspieren aangespannen. U kunt dat bijvoorbeeld zien aan de adamsappel (het voor-uitstekende, bovenste gedeelte van het strottenhoofd). De adamsappel gaat bij de slikbeweging op en neer. Als de spieren gespannen blijven, kan dit het gevoel geven dat er een brok in uw keel zit.

U kunt het brokgevoel ook ervaren als een gevoel alsof er taai slijm in de keel zit. Een normaal neusslijmvlies produceert elke dag slijm dat regelmatig wordt doorgeslikt. Hierbij komt ook nog het speeksel. Samen is dat een paar liter vocht per dag dat we doorslikken zonder het te weten.

Het brokgevoel kan een bijkomende klacht zijn van een lichamelijke afwijking. De meest voorkomende oorzaken zullen hierna worden besproken. Hierover maakt men zich vaak de meeste zorgen. Een kwaadaardige aandoening van het slijmvlies van de keel, het strottenhoofd of de slokdarm is gelukkig zeldzaam. De kans hierop is wel sterk verhoogd bij langdurig roken en overmatig gebruik van alcohol.

Andere mogelijke oorzaken zijn:

  • Ontsteking van de neusbijholten
  • Vergrote tongamandel
  • Verkeerd stemgebruik
  • Hoge spanning in de slokdarmingang
  • Middenrifbreuk
  • Vergrote schildklier
  • Verdikking van de halswervels
  • Chronische keelontsteking

Onderzoek en Behandeling van een Brokgevoel

Als het brokgevoel samengaat met stemverandering, moeite met eten, gewichtsverlies en oorpijn is onderzoek door een KNO-arts binnen zes weken na optreden van de klachten noodzakelijk. Uw KNO-arts zal ook andere eventuele oorzaken proberen op te sporen. Belangrijk is dat met een beperkt onderzoek de oorzaak wordt gevonden, zodat u zo snel mogelijk uit de onzekerheid bent en met een behandeling kunt beginnen als dat nodig is.

Mogelijke onderzoeken zijn:

  • Keelspiegelonderzoek
  • Fiberscopie
  • Röntgenfoto van de hals en slokdarm
  • Huidtest (allergie)
  • Logopedie
  • Oesophagoscopie

Het kan voor u een opluchting zijn wanneer de KNO-arts geen afwijkingen vindt. Door deze geruststelling verdwijnt de klacht vaak vanzelf. Dit vindt meestal geleidelijk plaats, met af en toe nog opspelen van het brokgevoel.

Wanneer naar de Huisarts?

Ervaar je langdurige keelpijn, maar heb je er geen verklaarbare reden voor, neem dan contact op met je huisarts.

Keelpijn Status in Nederland

Wil je op de hoogte blijven van de keelpijnstatus in Nederland of specifiek in jouw regio? Meld je dan aan voor het griepalert.

labels:

Zie ook: