Bij Lidl vinden we dat gezond en duurzaam eten ook goedkoop moet zijn. Want eerlijk is eerlijk: het is natuurlijk al lastig genoeg om betere keuzes te maken. Dan moet het niet ook nog eens duurder worden. Dus kies jij voor meer groente, minder vlees, plantaardig, vaker volkoren of noten? Voor de prijs hoef je het niet te laten, die is altijd laag.

Betere keuzes maken begint met een gezonde maaltijd! En dat hoeven geen dure en ingewikkelde maaltijden te zijn. Met onze recepten laten we zien dat het ook makkelijk, goedkoop én lekker kan. Laat je inspireren! Kies voor ontbijt eens voor magere kwark met warme appeltjes.

Wat zijn Havervlokken?

Misschien heb je ze weleens in de supermarkt zien staan of gebruik je ze weleens bij het ontbijt, maar wat zijn havervlokken eigenlijk? In principe is het niets anders dan graankorrels (in dit geval haver) die geplet worden tot vlokken. Voor havervlokken wordt de hele korrel gebruikt over het algemeen, inclusief zemel en kiem. Dat maakt dat het product altijd volkoren is.

De reden dat granen geplet worden tot vlokken heeft vooral met gebruiksvriendelijkheid te maken. Vlokken kun je makkelijker in gerechten verwerken dan hele granen.

Waar koop je havervlokken?

Havervlokken zijn breed verkrijgbaar. Je vindt ze bij zo’n beetje elke supermarkt. Bij Smaakt hebben ze een breed assortiment aan diverse ontbijt- en bakproducten, waaronder havervlokken.

Hoe smaken havervlokken?

De smaak is redelijk neutraal, waardoor je volop kunt variëren met andere smaakmakers. Havervlokken worden veel gebruikt bij het ontbijt, bijvoorbeeld in havermoutpap. De vlokken zijn voedzaam en vezelrijk, de pap breng je vervolgens op smaak met bijvoorbeeld vers fruit of andere smaakmakers. Wil je toch wat meer smaak uit je havervlokken halen? Rooster ze dan bijvoorbeeld eens.

Hoe vervang je het?

In principe zijn er veel producten te vinden die je eventueel kunt gebruiken in plaats van havervlokken, zeker als je ze graag gebruikt voor je ontbijt. Zo kun je gerust havermout, speltvlokken of roggevlokken gebruiken.

De Voordelen van Havermout

Het blijft de onbetwiste nummer één in de wereld van gezonde voeding. En terecht. Havermout heeft enorm veel gezonde voordelen, en kost heel weinig. Ik ben er zelf dol op, en ik eet het dan ook iedere dag. Ook bak ik er veel mee.

Steeds meer mensen zetten ’s ochtends de lepel in een kom havermoutpap, aangevuld met noten, zaden en fruit. Het graan wordt ook vaker voor andere toepassingen gebruikt en verwerkt in taarten en cakes.

  • Havermout is een volkoren graansoort en gemaakt van haverkorrels.
  • Het feit dat ze van hele haverkorrels worden gemaakt, valt havermout onder de volkoren graansoort.
  • Het bevat daarnaast vitamines, mineralen en antioxidanten, zoals ijzer en B-vitamines zoals B1, B6 en B11 in.

Want de oplosbare vezels in het graan nemen niet alleen in de darmen vocht op, dat doen ze ook in de maag. Daar zwellen ze al waardoor we ons langer ‘vol’, verzadigd, voelen. Na een kom yoghurt met havermout of een bordje havermoutpap, bent u waarschijnlijk de hele ochtend gevuld en kunt u tussendoortjes makkelijk laten staan. Het heeft een lage glycemische index (GI), de snelheid waarmee koolhydraten worden opgenomen in ons bloed, waardoor het langzaam wordt opgenomen.

Hoe zit het met de bereiding?

In principe kan havermout zo gegeten worden. Net als andere (volkoren)granen, noten, groenten, zaden en peulvruchten, bevat het fytinezuur. Fytinezuur is een vorm waarin planten fosfor opslaan. Dit zuur is licht schadelijk voor mens en dier. Het zou een belemmerend effect hebben op de opname van mineralen.

Het weken van havermout zorgt dat het gehalte fytinezuur iets lager is, maar het verdwijnt niet en ook mineralen gaan verloren door het weken. Zoals gezegd kunt u havermout koken, met melk (of andere soorten melk). Soms wordt het in de fabriek voorgestoomd. Dit heeft als voordeel dat als u het kookt, de kooktijd korter is. Voor overnight oats welt u het graan eerst in melk en laat u het een nachtje afgedekt in de koelkast staan. De vlokken worden zo zacht dat u ze de volgende ochtend direct kunt eten.

Wat kun je er allemaal mee?

Havervlokken zijn een enorm populair ontbijtgraan. Het is makkelijk en snel te maken, voedzaam en vezelrijk. Het verschil met havermout is dat bij havermout de haverkorrel doormidden is geknipt. Havervlokken zijn dus grover en geven daardoor een extra bite aan ontbijt of pap. Niet alleen voor heerlijke ontbijtjes zijn ze uitermate geschikt, je kunt ze ook gebruiken in diverse baksels of hartige beignets bijvoorbeeld. Maak je zelf vegetarische burgers? Dan zijn ze ideaal als bindmiddel en vanwege de voedingswaarden. Juist omdat de smaak zo neutraal is kun je er volop mee experimenteren.

Verschillen Tussen Goedkope en Dure Havermout

Als je net als ik een verwent havermout-fan bent, dan weet je waarschijnlijk ook dat er ontzettend veel soorten verkrijgbaar zijn. De grootste verschillen kunnen we vinden in biologisch of niet, en 100% glutenvrij of niet. Daarnaast kunnen we kiezen uit “fijne” en “grove” havermout. In dit artikel ga ik je uitleggen dat het geen enkel verschil maakt of het nu grof of fijn is.

In de supermarkt kunnen we inmiddels kiezen uit veel soorten. Laat ik beginnen te vertellen, hoe deze havermout wordt geproduceerd. Havermout is ook wel haver ( graan) wat wordt gedroogd, gepeld en geknipt. De haverkorrel wordt gewassen, en ontdaan van het kroonkaf, dit zijn de buitenste schut-blaadjes van de graankorrel. Deze moeten worden verwijderd omdat deze niet eetbaar zijn. De korrels worden verhit en in stukjes geknipt. Deze stukjes worden gestoomd en plat gewalst.

Je kunt volkoren havermout kopen en “gewone” havermout. Het verschil zit hem in de productie. Volkoren havermout wordt maar één keer door geknipt. Dit maakt de kooktijd bijvoorbeeld iets langer. In de fabriek wordt de havermout vervolgens gesorteerd en verpakt. Dit gaat met massale hoeveelheden in grote ketels tegelijk. Een fabriek kan zo per dag ontzettend veel zakken havermout eruit laten rollen.

Tijdens deze producties komt er “afval” vrij, wat onderin de ketels terechtkomt. Dit wordt zo genoemd, omdat het in regel meteen door wordt verwerkt in veevoeder. Maar…..het is gewoon HET GRUIS wat vrijkomt tijdens de productie. Anders gezegd is het fijner dan de havermout die uiteindelijk in de duurdere zakken terechtkomt. Dit gruis wordt, door de enorme populariteit van havermout, niet alleen maar door verwerkt naar veevoeder-productie, het gaat ook in de papieren zakken die we in de supermarkt tegenkomen voor € 50 eurocent per 500 gram.

Omdat wij graag perfecte stukjes havermout willen zien in ons kommetje, wordt het gruis gezien als afval en niet verkoopbaar, maar het is en blijft wat het is: EXACT DEZELFDE HAVERMOUT. Als je niet zo moeilijk doet en denkt, kun je dus voortaan je goede geld in je zak houden en voortaan een zak goedkope havermout kopen. NIETS mis mee, NET ZO GOED. Nu weet je ook meteen het verschil tussen grof en fijn. Inhoudelijk geen enkel verschil, maar het goedkope is in de industrie tot “onverkoopbaar” afgeserveerd, net als bijvoorbeeld misvormde groente en fruit.

Soms zie je groot op een verpakking VOLKOREN staan, soms niet. Hier wordt over nagedacht. Zo kiest AH bijvoorbeeld, om VOLKOREN niet groot op de goedkopere zak te zetten, wel op de luxere pakken. VOLKOREN verkoopt beter, net als biologisch of 100% natuurlijk. Slimme verkoop truc dus om jou sneller te laten grijpen naar zo’n luxer pak met in het meeste geval EXACT DEZELFDE inhoud als de goedkopere zak.

Iedere gerespecteerde supermarkt-keten heeft inmiddels zijn eigen zak havermout. In regel kosten ze overal hetzelfde. Soms is het een huismerk, zoals AH en de LIDL , maar meestal gaat het om een onbekend merk. Deze kunnen dan neutraal wereldwijd worden verkocht. Soms kiest een supermarkt keten er dus voor om hun havermout in een huismerk te verpakken, maar inhoudelijk blijft het allemaal hetzelfde. Anders gezegd maakt het voor de uiteindelijke kwaliteit niets uit.

Wel kunnen de supermarkt ketens verschillende leveranciers onderhouden. En uiteraard produceert fabriek A niet 1:1 hetzelfde als fabriek B om de simpele reden dat havermout een NATUURPRODUCT is en zich continu anders kan gedragen. Er wordt na de productie-processen ( zie hierboven) verder niets meer toegevoegd. Wel kunnen er verschillen zijn in het “ afvalproduct” betreft volkoren of geen volkoren, maar vrijwel ALLE goedkope zakken bestaat uit een volkoren havermout.

Voorbeelden van Havermout van Verschillende Supermarkten

Om jullie een voorbeeld te geven, heb ik drie verschillende zakken havermout gekocht bij drie verschillende supermarkten, te verstaan AH, de LIDL en PLUS. AH en LIDL kiezen voor een eigen huismerk. Zij kopen dus in bij de groothandelaren ( wereldwijd) en verpakken dit zelf. Ah doet dit in hun eigen fabriek in Zaandam, de Lidl doet dit in hun eigen fabriek in Duitsland. PLUS kiest voor een gangbaar merk. Deze varianten worden geproduceerd door andere partijen die dit weer aanbieden aan de supermarkten.

Voor alle drie zakken betaalde ik € 50 eurocent per zak van 500 gram. Dit lijkt een vastgestelde verkoopprijs. Alleen de zak van de PLUS zet groot op de zak dat het gaat om een volkoren havermout, de AH kiest ervoor om het klein te vermelden op de zijkant van de zak. Ook de LIDL zet het er zeer klein op bij hun product-informatie.

Want kijk eens naar deze foto, waar ik de drie varianten heb uitgestrooid en naast elkaar heb gezet. Zoals je wellicht meteen merkt, zie je dat de havermout van de AH en de PLUS nauwelijks tot niets van elkaar afwijken, maar de geplette graankorrel van de Lidl overduidelijk grover is gebleven. Wat dus kan betekenen, dat AH en Plus uit dezelfde fabriek hun havermout tappen, en de Lidl elders. En ook nog eens een veel grotere korrel leveren, waar de meeste mensen toch hun voorkeur aan geven.

Nu wil ik daar als kanttekening wel bij zetten dat havermout zoals eerder gezegd een natuurproduct betreft en daardoor ook per batch in vorm en verfijning kan verschillen. Maar wil je dus een wat grovere havermout, dan is de Lidl hier de absolute winnaar. Ik koop deze van de Lidl dan ook erg vaak.

Zoals je hierboven ziet, verschillen deze best enigszins van elkaar. Maar zie je ook hoe MINIMAAL dit is? We praten echt over niet-noemenswaardige verschillen. Als je weet hoe dat werkt, snap je beter dat het in geval van de verschillen bij deze drie pakken havermout het eigenlijk helemaal geen ENKEL verschil maakt. Een GEMIDDELDE voedingswaarde heet niet voor niets een GEMIDDELDE voedingswaarde.

Sterker nog, havermout kan simpelweg nooit op de mg af worden berekend omdat het gaat om een natuurproduct.

Voedingswaarden van Havermout (per 100g)

Supermarkt Energie (kcal) Vetten (g) Koolhydraten (g) Vezels (g) Eiwitten (g)
AH 370 7 60 10 14
LIDL 360 7 60 10 12
PLUS 365 7 61 10 13

Glyfosaat in Havermout

Als we al de verhalen moeten geloven, kunnen we beter alleen biologische havermout eten en verder alle andere soorten die er verkrijgbaar zijn, mijden. Dit heeft voornamelijk te maken met een verontrustend bericht uit 2019, waar Amerikaanse ( let wel: AMERIKAANSE ) onderzoekers een aantal “ random” ( Amerikaanse ) ontbijtgranen met haver / havermout testte en daar de onkruidverdelger GLYFOSAAT in terugvonden.

De omstreden onkruidverdelger is aanwezig in ons voedselketen via o.a verbouw van groente, fruit, en graansoorten. Het vergemakkelijkt een graanoogst aanzienlijk omdat glyfosaat in no-time planten doet verdorren.

Gelukkig is CROP DESSICATION inmiddels verboden door het CTGB ( = college voor toelating van gewas-beschermingsmiddelen en biociden ) voor tarwe, gerst, spelt, winter-tarwe, wintergerst, zomer tarwe, zomergerst, triticale, en…haver.

Hoewel er inderdaad sporen van glyfosaat zijn aangetroffen in de Amerikaanse ontbijtgranen, zegt dit HE-LE-MAAL NIETS over de varianten die in Europa worden verkocht. Om te beginnen wordt glyfosaat in Amerika veel meer en op veel grotere schaal ingezet, dan hier bij ons in Europa. Het wordt bovendien vooral aangetroffen op genetisch gemanipuleerd voedsel, iets wat wij hier in Nederland weinig toepassen.

Dit is zeker van invloed op de uiteindelijke sporen van glyfosaat. Anders gezegd hoeven wij ons geen directe of indirecte zorgen te maken. In Amerika is he risico op voedsel met ( sporen van ) glyfosaat vele malen groter dan in Europa.

Wil je echt graag zo vrij mogelijk van bestrijdingsmiddelen blijven, dan is biologisch kiezen de beste optie, maar niet zaligmakend. Omdat o.a glyfosaat in ons voedselketen zit geweven, komen we ook geringe sporen tegen in biologisch voedsel. Het is eigenlijk niet te vermijden, net als plastic om ons heen, wat ook overal is.

Dus, als we het glyfosaat-verhaal moeten resumeren: .. wij hoeven ons geen directe zorgen te maken, in Europa is het risico vele malen kleiner dan in Amerika, waar dit omstreden onderzoek plaatsvond. Wil je het beste wat betreft risico’s zoveel mogelijk mijden, kies dan voor biologische varianten van betrouwbare merken die ook wat minder massaal ondernemen. Deze merken vind je meest in de biowinkel.

Grove vs. Fijne Havermout

Er is in havermout een grove en een fijne variant verkrijgbaar. In de meeste gevallen betaal je voor een grovere variant meer dan voor een fijne variant. Dit lijkt logisch, omdat we het aannemelijk vinden dat er verschillen zijn. Maar de werkelijkheid is anders. We worden behoorlijk voor de gek gehouden.

Wat is het geval? Tijdens producties van havermout, waarbij de ” perfecte grovere vlok” centraal staat, komt er zogenoemd ” afval” vrij, wat helemaal geen afval is, maar gewoon exact hetzelfde product. Dit is fijn en bijna vergruisd. Jawel: de fijne varianten dus.

Dit ” gruis” komt onderin terecht waar het in grotere bakken wordt opgevangen. Dit ” gruis” wordt door de meeste consumenten niet fijn bevonden, en de vlokken zien er niet perfect genoeg uit. Daarom wordt dit ” gruis” als ” afval-product” verder verwerkt in veevoeder, maar ook in industrieel voedsel waarin granen voorkomen als crackers enzovoort. Maar het wordt ook als ” fijn volkoren havermout” verkocht.

Fijn havermout verschilt NIETS van een grove variant. Het komt gewoon uit dezelfde fabriek en uit een zelfde productie. Het verschilt niets in voedingswaarden. Fabrikanten rekenen echter WEL ANDERE PRIJZEN. En dat kan vrij hoog oplopen.

AH rekent bijvoorbeeld voor 450 gram perfecte grove volkoren vlokken in een luxe verpakking € 69 eurocent, terwijl je voor een zak van 500 gram fijne volkoren havermout 50 eurocent betaalt. De inhoud is hetzelfde, komt uit een zelfde fabriek en productie. Je betaalt dus voor 50 gram minder 20 eurocent meer. Lidl houdt hun prijzen gelijk. Daar betaal je voor 500 gram fijn volkoren of grof volkoren havermout € 50 eurocent. En dat is tenminste eerlijk.

Recepten met Havermout

Havermout is niet meer van de ontbijttafel weg te denken. Het graan wordt ook vaker voor andere toepassingen gebruikt en verwerkt in taarten en cakes.

Wat kun je er allemaal mee?Havervlokken zijn een enorm populair ontbijtgraan. Het is makkelijk en snel te maken, voedzaam en vezelrijk. Niet alleen voor heerlijke ontbijtjes zijn ze uitermate geschikt, je kunt ze ook gebruiken in diverse baksels of hartige beignets bijvoorbeeld. Maak je zelf vegetarische burgers? Dan zijn ze ideaal als bindmiddel en vanwege de voedingswaarden. Juist omdat de smaak zo neutraal is kun je er volop mee experimenteren.

Donna Hay vertelt over haar recept: “Alles wat je zo lekker vindt aan carrotcake, maar dan in de vorm van een koekje: knapperig van buiten, zacht van binnen. Met een dot citroenroomkaas. Graag gedaan! Baked oats is geen trend - het is een lifestyle."

Havermoutliefhebber Nasim zegt altijd: “Breakfast is dessert en dessert is breakfast”, dus hier is een nieuwe manier om ‘s morgens voor elf uur deze kruising tussen cheesecake en lavacake te eten.

labels: #Ei

Zie ook: