Minder vlees eten wordt steeds gewoner. Zo’n 40% van de Nederlanders noemt zichzelf inmiddels flexitariër en laat vlees dus vaker staan. Ook eten we met z’n allen minder rood en bewerkt vlees: in de periode 2019-2021 ging het om een daling van ruim 20% ten opzichte van 2007-2010. Ondanks dat er stappen in de goede richting worden gezet, is er ook nog veel winst te behalen.

We begrijpen dat een stukje vlees op z’n tijd lekker is. Toch zijn er goede redenen om vaker een dagje zonder vlees in te lassen. Laten we eens kijken naar de voordelen voor het milieu, je gezondheid en het dierenwelzijn.

Milieuvoordelen van minder vlees eten

De productie van vlees is heel belastend voor het milieu. Dat geldt vooral voor rood vlees zoals rundvlees. Er is veel land, water en voer nodig voor het houden van vee. Dit veevoer moet ook worden gemaakt en vervoerd.

Voor 1 kilo vlees is gemiddeld 5 kilo plantaardig voer nodig. En voor het verbouwen van voer, zoals soja uit Zuid-Amerika, is niet alleen land nodig, maar wordt ook vaak oerwoud gekapt. Daarnaast zorgen dieren voor veel uitstoot van broeikasgassen door scheten, boeren en mest. Sommige stoffen uit mest kunnen in de natuur terechtkomen en daar de biodiversiteit verminderen. Door minder vlees te eten kun je de klimaatimpact van jouw voedingspatroon dus flink verlagen.

Voeding met vlees en zuivel veroorzaakt meer dan twee keer zoveel broeikasgasuitstoot als voeding zonder vlees en zuivel. Als Nederlanders hun eetgewoonten verschuiven naar minder vlees en zuivel, kan dat dus helpen om de uitstoot en het waterverbruik terug te brengen.

Besparing door vleesvervangers

Door op één dag vlees te vervangen door bijvoorbeeld vegetarische burgers of peulvruchten, besparen mensen 26% uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen en ongeveer 19 liter water. Iemand die op één dag dierlijke zuivel inwisselt voor sojadrank, kokosmelk of andere plantaardige alternatieven, bespaart daarmee 16% uitstoot en bijna 10 liter water.

Vervanging Besparing CO2-uitstoot (1 dag) Besparing water (1 dag)
Vlees door vleesvervangers 26% 19 liter
Zuivel door plantaardige alternatieven 16% 10 liter

Gezondheidsvoordelen van minder vlees eten

Voor je gezondheid hoef je niet per se vlees te eten. Er zitten nuttige voedingsstoffen in vlees, zoals eiwit, ijzer en vitamine B1 en B12. Maar die voedingsstoffen kun je ook uit andere producten halen. Je kunt dus prima met minder of zonder vlees, als je het goed vervangt.

Sterk bewerkte vleeswaren zoals salami zijn behoorlijk zout en bevatten vaak veel vet. In plantaardige producten zit juist weinig vet en bovendien veel vezels. Hierdoor heb je sneller een vol gevoel dan bij veel dierlijke producten, terwijl de hoeveelheid calorieën die je eet wat lager is.

Een vegetarisch eetpatroon kan meerdere voordelen hebben. Onderzoek laat zien dat mensen die vegetarisch eten minder vaak gezondheidsproblemen hebben. Zo zorgt het eten van minder vlees en meer eten van volkoren graanproducten, peulvruchten, groenten en fruit voor een lager risico op hart,- en vaatziekten. Verder kan een vegetarisch eetpatroon zorgen voor een lager risico op het ontwikkelen van diabetes type 2 in vergelijking met een eetpatroon dat wel vlees bevat. Bovendien komen overgewicht, obesitas, een hoge bloeddruk, sommige soorten kanker en obstipatie minder voor bij mensen met een vegetarisch eetpatroon.

Dierenwelzijn als reden om minder vlees te eten

Daarnaast is dierenwelzijn voor sommige mensen een belangrijke reden om minder of geen vlees te eten. Wil je wel vlees eten maar ook letten op dierenwelzijn? De Topkeurmerken Biologisch, EKO, Demeter en Beter Leven 2 en 3 sterren stellen hogere eisen voor het welzijn van dieren.

71% van de mensen die vegetarisch eten geeft aan vegetarisch te eten vanwege het dierenwelzijn. Als je vegetarisch eet worden er veel minder dieren gedood dan voor de gemiddelde Nederlander die wel vlees eet.

Hoeveel vlees is gezond?

Wil je vlees eten? Ga dan voor mager onbewerkt vlees, dat staat in de Schijf van Vijf. Denk aan kipfilet (wit vlees), rundertartaar of varkensfiletlapje (rood vlees). Qua hoeveelheid zit je goed tussen de 0 en 500 gram vlees per week. Eet daarbinnen maximaal 300 gram rood vlees en zo min mogelijk bewerkt vlees. Bewerkt vlees, zoals een hamburger, worst of vleeswaren, staat niet in de Schijf van Vijf.

Eet je nu meer dan het geadviseerde maximum van 500 gram vlees per week? Bij die 500 gram gaat het om de hoeveelheid vlees zoals je het koopt in de winkel. Bijvoorbeeld een stuk kipfilet kijk je naar het gewicht op de verpakking, dus onbereid.

Vlees vervangen: wat zijn goede alternatieven?

Vlees kun je goed vervangen door ei, peulvruchten (bonen zoals bruine, witte en kidneybonen, linzen, kikkererwten), tofu en tempé en ongezouten noten. Wissel af tussen die producten om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen.

In een goede vegetarische keuze zit eiwit, ijzer, vitamine B1 en/of vitamine B12. Voorbeelden zijn eieren, peulvruchten, tofu, tempeh en noten.

  • Eieren: Goede vleesvervangers met voldoende ijzer, vitamine B1 én vitamine B12.
  • Peulvruchten, tofu, tempeh, noten: Goede vleesvervangers met voldoende ijzer en vitamine B1, maar zonder vitamine B12.

Als je eet volgens de adviezen van de Schijf van Vijf zonder vlees en dit vervangt door peulvruchten, noten en ei en 1 keer per week vis eet, dan verlaag je de klimaatimpact van jouw eten met ongeveer één derde. Natuurlijk bepaal jij hoeveel je wilt minderen, maar met elke dag minder verlaag je jouw impact op het klimaat.

Tips om minder vlees te eten

Vind je het lastig om minder vlees te eten? Misschien werkt het voor jou om vlees op bepaalde dagen te laten staan of eet je liever een kleinere portie vlees. Zo kun je stap voor stap opschuiven naar een eetpatroon met minder vlees.

  1. Minder vlees, meer plantaardig: Probeer dan eens minder vlees te gebruiken in een gerecht en vul dat aan met een plantaardig product. Denk aan: een pastasaus met mager gehakt en linzen, rijst met minder kip en een handje cashewnoten, nasi met minder vlees maar wel pinda’s (of ei), een wrap met minder vlees en meer bonen.
  2. Kies vaker voor kip: Als je nu vaak rood vlees eet, zoals biefstuk of runderlappen, kies dan eens vaker voor kip. Dit helpt om de milieu-impact te verlagen. Van alle vleessoorten heeft kip het minste invloed op het klimaat, rundvlees het meest. Varken zit daar tussenin, maar dichterbij kip. Ook voor je gezondheid is het beter om niet te veel rood vlees te eten.
  3. Maak een weekplanning: Een weekplanning kan je helpen om minder vlees te eten. Maak een concreet plan. Hoeveel dagen per week wil je minder of geen vlees eten? Op welke dagen? En wat eet je op die dagen? Schrijf het op voor jezelf. Hang eventueel briefjes op als geheugensteuntje. Bijvoorbeeld: ‘zaterdag en maandag eet ik vegetarisch’ of ‘woensdag bonendag’.

Peulvruchten, ongezouten noten, tofu, tempé en ei kun je eten in plaats van vlees. Denk bij peulvruchten aan bruine bonen, kidneybonen, kikkererwten, linzen en kapucijners. En bij noten aan walnoten, hazelnoten en pinda’s.

Je kunt ook af en toe kiezen voor kant-en-klare vleesvervangers, zoals vegetarisch gehakt of vegetarische wokstukjes.

Kant-en-klare vleesvervangers: waar let je op?

Kies je voor een kant-en klare vleesvervanger zoals een vegetarische burger, balletjes of reepjes? Veel van deze vleesvervangers zijn helaas niet zo gezond. Ze bevatten te weinig belangrijke voedingsstoffen en vaak te veel zout en suiker.

In een goede kant-en-klare vleesvervanger zit:

  • eiwit (meer dan 20% van de energie), en
  • ijzer (meer dan 0.8 milligram per 100 gram), en
  • vitamine B1 (meer dan 0.06 milligram per 100 gram), en/of vitamine B12 (0.24 microgram per 100 gram)

En daarnaast:

  • niet te veel verzadigd vet (niet meer dan 2,5 gram per 100 gram)
  • niet te veel zout (niet meer dan 1,1 gram per 100 gram)
  • geen toegevoegde suiker

labels: #Vlees

Zie ook: