Begint jouw buik op de meest onverwachte momenten en vervelende plekken te knorren? Grote kans dat je wangen gelijk vuurrood kleuren, maar een knorrende maag is niets om je voor te schamen. De vraag die dan vaak luidt, is: 'Heb je honger?'. Maar dat hoeft het helemaal niet te zijn. Wel moet je het in de gaten houden, want wanneer jouw buik regelmatige veel te harde geluiden maakt, kan dit wijzen op een onderliggende aandoening.

Wat is een knorrende buik?

Knorrende geluiden verwijzen vaak naar de geluiden die in je dunne en/of dikke darm worden gemaakt. Dit gebeurt meestal tijdens je spijsvertering. Wanneer je buik 'gromt' heeft dit hoogstwaarschijnlijk te maken met de beweging van voedsel, vloeistoffen, spijsverteringssappen of lucht door je darmen.

Eén van de meest voorkomende redenen van een knorrende maag is honger. Als je honger hebt, activeren stoffen in je hersenen het verlangen om te eten. Je spieren trekken vervolgens in je spijsverteringsstelsel samen om het overgebleven voedsel te verwerken, wat een rommelend geluid kan veroorzaken.

Kortom: heb je net gegeten, dan kan je buik mopperen terwijl je darmen het voedsel verwerken. Heb je al een tijdje niks gegeten? Dan zijn je darmen het overgebleven voedsel in je darmen aan het verwerken om de honger te stillen en je alsnog van energie te voorzien. Je kunt het vergelijken met het laatste beetje tandpasta dat je uit de tube wil halen. Het resultaat? In beide gevallen een borrelende en knorrende buik.

Verschillende soorten buikgeluiden

Buikgeluiden kun je categoriseren in drie groepen: normaal, hypoactief en hyperactief.

  • Hypoactief: Geeft aan dat je darmactiviteit is vertraagd. Wanneer je iets eet, gaan je darmen wel aan de slag maar op een slakkentempo. Zolang je geen andere klachten ervaart, is er niks aan de hand. Heb je darmproblemen, zoals een moeilijke stoelgang? Trek dan aan de bel en neem contact op met een arts.
  • Hyperactief: Darmgeluiden zijn juist een tikkeltje luider dan normaal. Deze kunnen optreden na het eten als je darmen het voedsel te snel proberen te verwerken. Het gevolg is vaak diarree.

Belangrijk om te weten: hoewel hypoactieve en hyperactieve buikgeluiden niet altijd betekenen dat er een groot probleem is, kunnen ze wel wijzen op darm- en spijsverteringsproblemen. Voorbeelden hiervan zijn: paralytische ileus, geblokkeerde bloedvaten of darmobstructie. Trek dus op tijd aan de bel.

Bij normale buikgeluiden is er meestal geen reden tot bezorgdheid. Tenzij je daarnaast last heb van andere symptomen, zoals:

  • Overtollig gas
  • Koorts
  • Misselijkheid
  • Braken
  • Diarree
  • Constipatie
  • Bloederige ontlasting
  • Brandend maagzuur
  • Plotseling gewichtsverlies
  • Altijd 'vol' zitten

Zo stop je het knorren van je buik

Normaal verreist een grommende maag geen behandeling. Mochten de mopperende geluiden gepaard gaan met een opgeblazen, gasachtig gevoel in je buik? Probeer dan de inname van voedsel met gassen te beperken. Laat de volgende producten staan:

  • Appels, perziken en rozijnen
  • Broccoli, artisjokken en kool
  • Bonen
  • Zoetstoffen (zoals sorbitol)
  • Koolzuurhoudende drukken
  • Volkorenproducten

Vermijd ook zuivel als je lactose-intolerant bent. Dit kan ook voor winderigheid én een knorrende maag zorgen. Probeer ook altijd rustig te eten. Wanneer je een broodje carpaccio, pizza of quinoa-salade met veel geweld naar binnen propt, kan er ook veel lucht mee naar binnen komen. Ook dit kan voor een mopperende maag zorgen.

Wanneer naar de dokter gaan?

Luisteren naar je eigen lichaam is de beste manier om jezelf veilig en gezond te houden. Als jij het niet vertrouwt, kun je beter het zekere voor het onzekere nemen en langs de dokter gaan. De kans dat het iets ernstigs is, is gelukkig klein - maar laat je vooral extra geruststellen.

Vooral als je last hebt van abnormale buikgeluiden én andere symptomen ervaart, is het verstandig om even bij de huisarts binnen te wippen. Hoogstwaarschijnlijk zal de arts met een stethoscoop luisteren naar de abnormale darmgeluiden.

Mocht de dokter het niet vertrouwen, dan kan uw gezondheidsprobleem tot op de bodem worden uitgezocht. Een CT-scan wordt soms gebruikt om röntgenfoto's van je buikstreek te maken. Verder is een endoscopie een test waarbij een klein cameraatje wordt gebruikt om foto's of video's te maken in je maag of darmen. Tot slot kan een bloedonderzoek een infectie, ontsteking of orgaanschade uitsluiten.

Rommelende darmen en winderigheid

Rommelende darmen en winderigheid komt vaak voor bij mensen met het prikkelbare darm syndroom (PDS). Denk hierbij aan het laten van winden, boeren en borrelende darmen. Deze geluiden kunnen samengaan met vervelende klachten zoals buikpijn, opgeblazen gevoel en winderigheid.

Wat is normaal en hoe ontstaat het?

Windjes laten is niet meer dan normaal. Een mens laat immers gemiddeld 12- 25 windjes op een dag, waarvan je meestal vrij weinig merkt. Bij iedereen is er een bepaalde hoeveelheid gas in het maagdarmkanaal aanwezig. Deze gassen zijn onder ander afkomstig van het inslikken van lucht en gasvorming die plaats vindt in de darmflora. De darmflora is de verzamelnaam voor de bacteriën die zich in de darmen bevinden. Deze bacteriën bewerken de onverteerbare voedingsresten die in de dikke darmen terecht komen: hierbij komen gassen vrij. Een ander klein deel van de gassen is afkomstig van de bloedsomloop. Gas word daarnaast voor een gedeelte afgegeven door het bloed aan de darmen en dit gebeurt ook weer andersom.

Stinkende en harde winden

We kennen ze allemaal wel: de zachte stinkende scheet en de harde, maar vrijwel reukloze scheet. Allebei natuurlijk even onprettig, maar waardoor stinkt de ene scheet meer dan de andere en is de andere juist weer harder van geluid?

Een scheet of wind bestaat uit meerdere reukloze gassen: stikstof, zuurstof, koolstofdioxide, methaan en waterstof. De onaangename geur van de scheet wordt met name veroorzaakt door zwavelverbindingen die zich in de darmen vormen. Deze zwavelverbindingen zijn afbraakproducten van eiwitten die door bacteriën in de darmen worden uitgescheiden. Deze hebben de typerende lucht van rotte eieren en zwavel.

Harde scheten hebben vaak te maken met een slechte vertering van koolhydraten. Wanneer het niet goed lukt om de koolhydraten te verteren of juist te weinig ervan eet, gaan de bacteriën en gisten in je darmen hierop los. Zij produceren veel, maar bijna reukloze gassen. Deze gassen zorgen vervolgens voor de harde scheten. Naast de hoeveelheid ingeslikte gas en de gassen die uit je voedsel worden omgezet, heeft ook de vorm van de sluitspier invloed op het geluid van de scheet.

Extra gasvorming kan vervelend zijn, vooral wanneer je er weinig controle over hebt. Als de wind ongelegen komt, erg hard is of stinkt kan dit voor ongemak zorgen. Daarbij kan winderigheid gepaard gaan met andere klachten zoals buikpijn, boeren, diarree en een opgeblazen buik.

Winderigheid kan worden veroorzaakt door het inslikken van te veel lucht. Dit kan gebeuren wanneer je rookt, kauwgom eet, slurpt, door een rietje drinkt of gehaast eet of drinkt. Ook bepaalde voedingsmiddelen kunnen voor extra winderigheid zorgen. Denk hierbij aan: peulvruchten, zuivel, knoflook, ui, sterk gekruid eten, eieren, koolsoorten en vezel- en zetmeelrijke voedingsmiddelen. Echter is het voor ieder persoon heel verschillend welke producten precies voor klachten kunnen zorgen.

Tips om winderigheid te verminderen

Een aantal tips kunnen helpen om de winderigheid te verminderen of te voorkomen:

  • Wanneer je een windje moet laten, dit ook moet laten gaan. Het inhouden van de winden maakt het vaak erger en veroorzaakt daarbij vaak buikpijn.
  • Het drinken van kruidentheeën gemaakt van gember, kamille of pepermunt kunnen voor verlichting zorgen. Deze kruiden werken namelijk kalmerend op de buik en het spijsverteringstelsel.
  • Kauw goed op je eten, zodat dit beter verteerd kan worden.
  • Het is verstandig om bepaalde voedingsmiddelen te vermijden waarvan je weet dat die bij jou voor extra gasvorming zorgen.
  • Ook het mijden van koolzuurhoudende dranken zorgt voor minder gas in het maag-darmkanaal.
  • Zorg ervoor dat je rustig eet, de tijd neemt en niet te veel lucht inslikt tijdens de maaltijd.

Wat je moet weten over rommelende darmen

Rommelende darmen zijn een veelvoorkomend verschijnsel dat het gevolg is van de natuurlijke beweging van spieren in het spijsverteringskanaal. Dit geluid wordt veroorzaakt door peristaltiek, een proces waarbij de spieren van de darmwanden ritmisch samentrekken en voedsel, vloeistoffen en gassen door het spijsverteringsstelsel verplaatsen.

Oorzaken van rommelende darmen:

  • Honger: Wanneer de maag leeg is, stuurt het lichaam signalen om het spijsverteringskanaal te activeren zodat het zich kan voorbereiden op de opname van voedsel. Tijdens dit proces bewegen gassen en vloeistoffen, wat de rommelende geluiden veroorzaakt.
  • Voedselvertering: Rommelende darmen kunnen ook optreden tijdens of na een maaltijd. Wanneer het lichaam begint met de verwerking van voedsel, trekken de spieren in de wanden van de maag en darmen ritmisch samen om het voedsel te verplaatsen.
  • Lucht slikken: Tijdens het eten, vooral als we snel eten of praten, slikken we vaak onbewust lucht in. Die lucht beweegt zich door het spijsverteringskanaal en veroorzaakt geluiden.
  • Overmatige gasproductie: Sommige voedingsmiddelen, zoals peulvruchten, uien of knoflook, bevatten stoffen die overmatige gasvorming in het spijsverteringskanaal kunnen veroorzaken. Deze lucht beweegt zich vervolgens door de darmen en draagt bij aan de rommelende geluiden.

Symptomen bij rommelende darmen

  • Een opgezette buik
  • Pijn of darmkrampen
  • Verstopping
  • Een toename van gassen in de darmen, met als gevolg winderigheid
  • Soms is er sprake van misselijkheid of een verminderde eetlust

Oorzaken van rommelende darmen

  • Veelvuldig drinken van koolzuurhoudende dranken, zoals frisdrank
  • Het drinken door een rietje
  • Te snel eten of veel praten tijdens het eten
  • Roken
  • Teveel drinken tijdens het eten
  • Moeilijk kunnen slikken bij het eten (dysfagie) of moeite bij coördineren van slikken en ademhalen
  • Regelmatig wegslikken van maagzuur

Tips om rommelende darmen te verminderen

  • Een uitgebalanceerd en gevarieerd dieet.
  • Langzaam eten en aandacht schenken aan de maaltijd.
  • Hydratie - Voldoende vochtinname speelt een cruciale rol bij het ondersteunen van de juiste werking van het spijsverteringskanaal.
  • Vermijden van koolzuurhoudende dranken.
  • Kruidenthee en natuurlijke supplementen.

Prikkelbare Darm Syndroom (PDS)

Mensen met het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) of Irritable Bowel Syndrome (IBS) hebben vaak buikpijn en problemen met de stoelgang. Het is een chronische aandoening, zonder dat er zichtbare afwijkingen in de darm zijn te zien. Naar schatting heeft 5 tot 10 procent van de Nederlanders er last van. De klachten zijn heel vervelend.

De oorzaak van PDS is niet precies bekend. Waarschijnlijk spelen verschillende factoren een rol. Wel is de kennis over oorzaken en het ontstaan van PDS de laatste jaren toegenomen. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat PDS te maken heeft met de samenwerking tussen de hersenen en de darmen. Bij PDS maakt de darm te veel of juist te weinig bewegingen.

Oorzaken van PDS

  • Verstoring in de communicatie tussen de hersenen en darmen.
  • Schade aan de darmwand.
  • Veranderde samenstelling van het microbioom.
  • SIBO (Small Intestinal Bacterial Overgrowth).
  • Aanleg om PDS te krijgen en erfelijkheid.

Klachten bij PDS

  • Buikpijn.
  • Diarree, verstopping, of een combinatie van beide.
  • Opgeblazen gevoel of een zichtbaar opgezette buik.
  • Winderigheid.

Klachten zoals bloed bij de ontlasting, onverklaarbaar gewichtsverlies of koorts horen niet bij PDS. Ga met deze klachten direct naar huisarts.

Behandelingen voor PDS

Er zijn verschillende behandelingen voor PDS. Wat voor de ene persoon werkt, heeft bij de ander geen effect. Je moet dus, samen met je arts of diëtist, op zoek naar een aanpak die voor jou werkt. De basis van de behandeling is altijd de combinatie van anders eten, gezond leven en minder stress. Daarnaast kunnen ook supplementen, medicijnen of andere therapieën helpen.

  • Medicijnen: Verschillende middelen die de ontlasting zachter kunnen maken en kunnen helpen als je vooral last hebt van verstopping of als je ontlasting moeizaam verloopt.
  • Pepermuntolie: Al tientallen jaren is pepermuntolie een aanbevolen middel voor de behandeling van PDS.
  • Probiotica: Probiotica is een verzamelnaam voor producten met goede darmbacteriën die de microbioom kunnen ondersteunen.
  • Therapieën: Hypnotherapie, cognitieve gedragstherapie of bekkenbodemfysiotherapie.
  • Voeding: Aanpassing van het voedingspatroon.

Het aanpassen van het voedingspatroon kan al helpen om klachten te verminderen. Als je PDS hebt is het goed om met een diëtist te kijken naar je voeding. Zo kan je achterhalen welke producten je klachten geeft. Ook kan de diëtist het FODMAP-dieet aanraden, waarbij je bepaalde soorten voeding tijdelijk weglaat en weer toevoegt. Doe dit wel onder begeleiding, om te korten te voorkomen.

Voedingsadviezen bij PDS

  • Meer vezels en vocht toevoegen aan de voeding.
  • FODMAP-dieet.
  • Vermijden van voedingsmiddelen die klachten veroorzaken (zuivel, tarwe, cafeïne, bepaalde groenten en fruit, sappen, alcohol, frisdrank met koolzuur of zoetstoffen en kauwgom).

Je darmen ofwel je tweede hersenen

Je darmen worden ook wel je tweede hersenen genoemd. Deze tweede hersenen werken samen met je eerste hersenen, die in je hoofd. Als de werking tussen je hoofdhersenen en buikhersenen niet goed functioneert, dan geeft dit problemen, zowel in je darmen als in je hoofd. Kijk dan eens goed naar de gezondheid van je darmen. Daar zou wel eens de oplossing kunnen liggen.

Je darmstelsel is het orgaan waarin voedingsstoffen uit voeding worden opgenomen en van waaruit afvalstoffen uiteindelijk worden afgevoerd. Je darmen zitten vol met bacteriën. Dit kunnen zowel goede als slechte bacteriën zijn. Je hebt ze allebei nodig maar het is belangrijk om voldoende goede bacteriën in je darmen te hebben.

Hoe weet je of je darmen gezond zijn?

  • Buikpijn en darmkrampen.
  • Obstipatie of diarree.
  • Een rommelende maag na de maaltijd.
  • Een opgeblazen gevoel.
  • Veel gasvorming.

Gezonde darmen geven je absoluut geen problemen, overlast of narigheid. Als je weet waar je darmen zitten en je voelt dat het daar niet goed zit, ga er dan vanuit dat ze om je aandacht vragen. Ze beginnen met fluisteren maar als je niet luistert gaan ze schreeuwen.

Wat kan je doen?

Je hele spijsverteringsstelsel, inclusief je darmflora, is een complex systeem dat op allerlei manieren kan worden verstoord. De belangrijkste oorzaken van verstoring zijn stress, ongezonde (bewerkte) voeding, voedselintoleranties (met name gluten en zuivel), medicijngebruik, ziektes en een algeheel verzwakt immuunsysteem.

  • Met een gezond voedingspatroon en voldoende ontspanning kun je dus je darmflora aanzienlijk verbeteren.
  • Je kunt je darmflora verbeteren door ervoor te zorgen dat die zichzelf kan herstellen.
  • Heb je het idee dat je darmen zwaar van slag zijn en een boost kunnen gebruiken, gebruik dan een tijdje colostrum of probiotica om je darmflora in evenwicht te brengen.
  • Je kunt ook een hoge darmspoeling (colontherapie) overwegen.

Tips voor een gezondere darmflora

  • Probeer eens een tijdje gluten en zuivel te vermijden en kijk wat dit met je doet.
  • Wees je ervan bewust dat darmen ook intolerant kunnen raken voor op zich gezonde voedingsmiddelen zoals appels, eieren, brood, bleekselderij en noten.

labels:

Zie ook: