Het internet staat vol met claims over voeding en gezondheid, maar kloppen deze wel? De afgelopen tijd deelden we regelmatig een artikel in onze rubriek Voeding onder de loep. In dit artikel vind je al die voorgaande artikelen. En dat is nodig, want het internet staat vol met claims over voeding en gezondheid, maar kloppen deze wel? Ga er lekker voor zitten, want na het lezen van dit artikel ben je op de hoogte van allerlei feitjes rondom voeding en een gezonde levensstijl.

Je hoort mensen vaak klagen over het feit dat ze niet meer weten wat ze wel of niet kunnen geloven als het gaat om gezond eten en trends op dit gebied. De dieetindustrie jaagt ons van hype naar hype. En, wat zeker ook meespeelt; we horen graag hoe we moeiteloos slank en mooi kunnen worden. Promising diets volgen elkaar in snel tempo op, en de ene trend is nog niet verdwenen of de volgende komt alweer opzetten. Maar hoe kom je erachter wat goed voor je is en wat niet?

Voedingsfeiten Ontmaskerd

Laten we enkele veelvoorkomende vragen en beweringen over voeding onder de loep nemen:

  1. Tosti versus Broodje Kaas: Is een tosti ongezonder dan een boterham met kaas? Volgens Iris Groenenberg, expert op het gebied van voeding en gezondheid bij het Voedingscentrum, ligt het niet zo simpel. Het toasten verandert niets aan het aantal calorieën of de voedingsstoffen.
  2. Muesli: Is muesli een gezonde toevoeging aan jouw ontbijt, of is het juist een suikerbommetje waar je beter met een grote boog omheen kunt lopen? Volgens de voedingsdeskundige is het dus geen probleem om muesli te eten, vooral als een handje muesli het voor jou mogelijk maakt om een schaaltje zuivel of zuivelvervanger hoog in eiwitten op te eten. „Sommige muesli’s zijn verrijkt met zoveel suiker, dat het gelijk staat aan een koek.
  3. Soep: Een kommetje soep eten als je ziek bent? Dat heeft te maken met de hoeveelheid groenten in soep. Belangrijk voor een goede weerstand: veel groenten eten.
  4. Asperges: Is het je ooit opgevallen dat jouw urine een raar luchtje heeft na het eten van asperges? „Bepaalde stoffen in de asperge, onder andere asparagusinezuur, worden in het lichaam omgezet in vluchtige zwavelhoudende verbindingen. Deze penetrante geur ruik je vaak al een uur nadat je asperges gegeten hebt.
  5. Eieren: Van jongs af aan leren we: niet te veel eieren eten, want dat is slecht voor je cholesterol. Maar hoeveel eieren mag je dan maximaal per dag eten? Recente onderzoeken laten zien dat verzadigde vetten, bijvoorbeeld in chips, koek en bewerkt vlees, een grotere invloed hebben op je cholesterol-level.
  6. Appels: An apple a day keeps the doctor away, luidt de slogan. Zij vertelt: „Met één appel per dag ben je er nog niet qua gezondheidswinst natuurlijk. Daarom raadt Groenenberg aan om genoeg te variëren in fruitsoorten. Alleen op die manier krijg je voldoende voedingsstoffen binnen.
  7. Bananen: Je hoeft volgens de voedingsdeskundige dus niet per se twee bananen per dag te eten, maar het kan ook geen kwaad. Wel raadt Groenenberg aan voldoende te variëren. Elk voedingsmiddel, dus ook elk soort fruit, bevat weer andere voedingsstoffen.
  8. Diepvriesgroenten: Kies jij altijd verse groenten, of kies je liever voor goedkopere diepvriesgroenten? Ze zijn volgens haar even gezond omdat bij het bevroren product de verse groenten direct na de oogst worden ingevroren.
  9. Broodje gezond: We kennen een broodje met kaas, ham, ei, mayonaise en sla als een broodje gezond. Maar is dit écht een gezonde optie of kan je beter een broodje kroket eten, wat vaak een slechter imago heeft? „Een broodje kroket bevat ongeveer 350 kilocalorieën en een broodje gezond, met ham, kaas, sla en mayo, kom je op 500 kilocalorieën. Maar het hangt er natuurlijk ook helemaal vanaf hoe je de broodjes maakt.
  10. Kwark, yoghurt of skyr: Als jij ’s morgens graag ontbijt met een zuivelproduct, dan heb je je vast eens afgevraagd welk product gezonder is: kwark, yoghurt of skyr. Haar advies is daarom: „Neem vooral welke jij het lekkerst vindt!
  11. Kefir: Het gefermenteerde drankje kefir wint aan populariteit. Omdat kefir een gefermenteerd product is, valt het onder de categorie ‘probiotica’. Alblas raadt dan ook aan om kefir zelf te maken, in plaats van de kefir uit de supermarkt te kopen. Eerder bleek al uit een aflevering van de Keuringsdienst van Waarde dat vrijwel alle kefir-soorten uit de supermarkt geen gisten bevatten, en het daarom dus ook geen echte kefir is.
  12. Gemberthee: Bij tips om verkoudheid en griep zo snel mogelijk te genezen, staat gemberthee altijd bovenaan. Volgens Iris Groenenberg, expert op het gebied van voeding en gezondheid, niet.
  13. Croissant: Heb jij op zondagochtend ook zo’n zin in een croissant bij het ontbijt? Toch is het volgens haar oké om soms te genieten van een ‘verwenontbijtje’.
  14. Cafeïne in thee: Kan je ’s avonds, na het drinken van een paar koppen thee, niet meer goed slapen? Daardoor kan je uiteindelijk evenveel cafeïne binnen krijgen als bij het drinken van koffie.
  15. Zoutinname: Iris Groenenberg, expert op het gebied van voeding en gezondheid, laat weten dat ongeveer 80 procent van de Nederlandse bevolking meer zout binnenkrijgt dan de maximale aanbevolen hoeveelheid. Het verminderen van de zoutinname verlaagt het risico op een hoge bloeddruk, en dat vermindert dan weer het risico op hart- en vaatziekten.
  16. A-merk versus B-merk: Het A-merk is zeker weten niet altijd gezonder dan de variant van het B-merk. Ben jij op zoek naar het gezondste product? Dan loont het om de voedingswaarden van beide producten met elkaar te vergelijken.
  17. Energieboost: Online zijn er talloze voedingsproducten te vinden waarvan geclaimd wordt dat ze energie geven, zoals groene smoothies en vruchtensapjes. Een sapje of smoothie helpt volgens hem niet per se voor meer energie. „De vitamines, de vezels en het vocht zijn prima, maar de boost komt dan vooral door het gevoel en door de suiker.
  18. Lightproducten: De term lightproducten suggereert dat je er lichter van wordt als je ze eet of drinkt. Sommige producten bevatten nog steeds veel calorieën. Het blijft dus oppassen met lightproducten.
  19. Vezels: We weten allemaal hoe belangrijk het is om voldoende vezels binnen te krijgen, maar hóé doe je dat? Ook belangrijk: drink voldoende water. Niet omdat het water zelf vol met vezels zit, maar omdat de vezels als een soort sponsjes in je darm werken, zodat je een goede consistentie van je poep krijgt. Anders zwellen de vezels niet op.
  20. Immuunsysteem 'boosten': Al met al komt het toch weer neer op het oude en wellicht saaie advies: eet gevarieerd en matig.
  21. Suikerverslaving: Toch gaat de term ‘verslaving’ volgens haar niet helemaal op, omdat we bij suiker niet steeds meer van het product nodig hebben om hetzelfde gevoel van euforie te ervaren. Bij andere genotmiddelen is dat wel zo.

Feiten en Fabels Over Voeding

  • Halvanaise versus Frittessaus: Halvanaise is gezonder dan frittessaus. Je kunt ze minder vet maken door een paar eetlepels magere yoghurt of kwark toe te voegen en ze extra lekker te maken met groene kruiden en een gehakte ui.
  • Brood: Het is een fabel dat brood dik maakt. Vooral het beleg is hiervoor verantwoordelijk.
  • Vis: Vis is gezond omdat het omega-3 vetten bevat. Eet daarom een keer per week vis bij je warme maaltijd of broodmaaltijd.
  • Vis en spinazie: Je kunt vis en spinazie prima samen eten. Het is inmiddels is gebleken dat het onderzoek waarop dit gebaseerd was, niet klopte.
  • Tarwe versus Spelt: Speltbrood is trendy omdat het gezonder zou zijn. Het verschil tussen spelt en tarwe is echter maar klein.
  • Melkvervangers: Rijstdrank is niet te vergelijken met halfvolle melk. Er zit bijvoorbeeld helemaal geen eiwit in rijstdrank.
  • Geitenmelk versus Koemelk: De samenstelling van geitenmelk lijkt erg op die van volle koemelk.
  • Vleesvervangers: In vleesvervangers zit minder ijzer dan in een stukje rood vlees, bleek uit ons onderzoek in 2014.
  • A-merk: Een A-merk is niet altijd gezonder dan een huismerk. Ben jij op zoek naar het gezondste product? Dan loont het om de voedingswaarden van beide producten met elkaar te vergelijken.
  • Haver: Van nature is haver glutenvrij.
  • Oefening: Er zijn zelfs veel aanwijzingen dat de hele dag stilzitten juist schadelijk is voor de gezondheid. Ook als je aan het einde van de dag gaat sporten.
  • 's Avonds eten: De verleiding om 's avonds te veel te eten kan groter zijn. Probeer elke dag 3 hoofdmaaltijden te eten en niet te veel ongezonde tussendoortjes.
  • Koffie: In feite zorgt cafeïne ervoor dat vloeistoffen sneller worden uitgescheiden.
  • Extra vitamines: Voor velen geldt dat we voldoende vitamines en mineralen binnen krijgen door gezond en gevarieerd te eten.
  • Lightproducten: Light is altijd goed voor de lijn.
  • Vruchtensap: Om af te vallen kun je beter vruchtensap dan frisdrank drinken.
  • Vet: Vet is slecht voor je.
  • Koolhydraten: Koolhydraten moeten worden vermeden tijdens het afvallen.
  • Het jojo-effect: Het jojo-effect is onvermijdelijk als je snel afvalt.
  • Teveel eiwitten: Te veel eiwitten zijn schadelijk voor je lichaam.
  • Dorst: Wanneer je dorst krijgt, ben je eigenlijk al te laat met drinken.

Biologische Landbouw: Feiten en Fabels

Biologische landbouw wordt gezien als een natuurvriendelijke manier om voedsel te verbouwen. Maar kunnen we er ook voldoende voedsel voor iedereen mee produceren? En is het wel aantrekkelijk voor boeren? Je hoort verschillende verhalen.

  1. Onderzoek laat zien dat biologische landbouw per hectare grond, 14-36% minder voedsel oplevert dan niet-biologische landbouw (Migchels et al., 2023). Maar op de lange termijn zou biologische landbouw toekomstbestendiger kunnen zijn.
  2. Er zijn verschillende andere vormen van duurzame landbouw. Bijvoorbeeld kringlooplandbouw, natuurinclusieve landbouw en agroforestry, oftewel voedselbosbouw.
  3. Gemiddeld is de prijs van biologische producten hoger dan andere producten. Dit komt omdat bij de productie van biologisch eten geen kunstmest en synthetische bestrijdingsmiddelen worden gebruikt, waardoor er vaak minder opbrengst per hectare is.
  4. Uit onderzoek blijkt dat biologische landbouw voor vollegrondsgroenteteelt minder broeikasgasemissies per hectare uitstoot, maar meer broeikasgassen per kilo product.
  5. Prijzen voor biologische en gangbare producten kunnen namelijk erg schommelen afhankelijk van weerspatronen en gebeurtenissen op de wereldmarkt.
  6. Uit onderzoek naar individuele producten komt wel naar voren dat biologische producten over het algemeen minder resten van bestrijdingsmiddelen bevatten en soms minder nitraat.

Eetgewoonten: Interne en Externe Factoren

We ontwikkelen allemaal ongemerkt vaste patronen rond ons eetgedrag - eetgewoontes die bepalen wat, wanneer en hoeveel we eten. Deze ingesleten routines worden vaak gevormd door zowel interne als externe factoren in iemands leven.

Interne factoren

  • Gedrag en cultuur
  • Mentaal welbevinden
  • Persoonlijke voorkeuren

Externe factoren

  • Sociale invloeden
  • Toegankelijkheid en financiën

Talloze invloeden spelen dus een rol in iemands eetgewoonten, wat ook betekent dat de weg naar gezonder eten vaak meer is dan een kwestie van wilskracht.

8 Feiten en Fabels Over Gezonde Eetgewoonten

Diëten, superfoods, misleidende verpakkingen en tegenstrijdige berichten - door alles wat onze kant op komt, is het soms lastig om te weten wat nu echt gezond is. Kun jij onderscheiden wat echt waar is en wat niet? We zetten een aantal feiten en fabels over eetgewoonten voor je op een rij.

  • Feit: Gevarieerd eten is gezond voor je
  • Fabel: Het ontbijt overslaan is slecht voor je
  • Fabel: Regelmatig eten helpt de bloedsuikerspiegel stabiel te houden
  • Feit: De voedingskwaliteit is belangrijker dan de frequentie
  • Fabel: Laat op de avond eten zorgt voor gewichtstoename
  • Feit: Laat op de avond eten kan je slaap verstoren
  • Fabel: Je moet koolhydraten vermijden als je wilt afvallen
  • Feit: Vetten zijn essentieel voor je gezondheid

Tips voor Gezonde Eetgewoonten

Je weet nu welke factoren een rol spelen en wat fabels en feiten zijn. Hoe zet je deze kennis om in gezonde, duurzame eetgewoontes?

  • Ken je triggers
  • Creëer een gezonde omgeving
  • Stel haalbare doelen
  • Vind gezonde alternatieven
  • Wees altijd voorbereid
  • Eet mindful
  • Wees geduldig
  • Zoek hulp als je vastloopt

labels: #Ei

Zie ook: