Hedera, beter bekend als klimop, is een veelzijdige en populaire plant die zowel als klimplant, bodembedekker en zelfs als kamerplant kan worden gebruikt. Klimop (officieel Hedera) is een groenblijvende houtige liaan met een beetje leerachtige bladeren.

Die kunnen effen groen zijn, maar er zijn ook soorten met een gele, witte en zilverachtige bladtekeningen. Een van de unieke eigenschappen van klimop is dat de plant niet heel diep wortelt en dus ook geschikt is voor lage schalen. Daarnaast laat hij zich makkelijk leiden.

Of het nu gaat om een trapleuning, lampenstandaard, snoer, kast, muur of vorm, klimop bedwingt ze allemaal. En met resultaat: niet alleen is het een prachtige groene woonplant met een zen uitstraling, hij beschikt bovendien over luchtzuiverende eigenschappen.

In dit artikel duiken we dieper in op de verschillende aspecten van Hedera, van de diverse soorten tot de ideale verzorging en mogelijke problemen.

Soorten Hedera

Er zijn ongeveer 15 soorten Hedera, en heel wat cultivars voor de tuin. Hieronder een overzicht van enkele populaire soorten:

  • Hedera colchica ‘Sulphur Heart’: Een klimop met groot driehoekig blad en een groengele vlek in het hart van elk blad.
  • Hedera helix: Ook bekend als kleinbladige klimop of gewone klimop, met donkergroen gelobd blad.
  • Hedera helix ‘Goldchild’: Een langzaam groeiende klimplant met geelbont blad.
  • Hedera helix ‘Woerner’: Een krachtige groeier met donkergroen blad en witte nerven.
  • Hedera helix ‘Arborescens’: Een struikvorm van de klimop, een middelgrote wintergroene heester.
  • Hedera helix ‘Wonder’: Een compacte klimop die vaak als kamerplant wordt verkocht.
  • Hedera hibernica: De grootbladige klimop, een klimmer met iets groter blad.

Men vraagt vaak naar Hedera helix, maar bedoelt dan eigenlijk de Hedera hibernica. In vergelijking met de Hedera helix heeft de Hedera hibernica wat grotere en minder diep ingesneden bladeren met witte nerven.

Groeiwijze en Groeisnelheid

Van Hedera bestaan twee verschillende groeiwijzen: een jeugdvorm en een volwassen vorm.

  • Jeugdvorm: Klimmende of kruipende groeiwijze, gelobd blad en lange twijgen die hechtwortels vormen.
  • Volwassen vorm: Struikvormige groeiwijze, ruitvormig blad en kortere takken zonder hechtwortels.

De jeugdvorm van Hedera groeit snel, tussen 50-120 cm per jaar, en kan wel 10 meter hoog worden. Als boomklimmer zelfs een stuk hoger.

De Hedera hibernica is een groenblijvende klimplant die zich met behulp van hechtworteltjes aan veschillende oppervlakten kan vasthechten en op deze manier naar boven kan klimmen. En dat kan dit soort in een hoog tempo doen: jaarlijks groeit de plant met gemak één meter langer.

Bij het ontbreken van een groeisteun vindt de Hedera hibernica met groot gemak zijn weg over de grond. Hierdoor is de soort ook goed toe te passen als bodembedekker.

Standplaats en Bodem

De Hedera stelt nauwelijks eisen aan zijn standplaats. De soort groeit goed op zowel zonnige als schaduwrijke plaatsen. Ook de eisen die de plant aan de bodem stelt zijn nauwelijks noemenswaardig. De Hedera hibernica groeit op nagenoeg iedere grond.

Hedera stelt niet veel eisen aan zijn standplaats en groeit in elke normale tuingrond die goed doorlatend is. Een kalkhoudende grond heeft de voorkeur, probeer in zure grond liever Hedera colchica. De klimop als kamerplant kan in de halfschaduw of schaduw groeien.

Het enige waar u rekening mee moet houden, is dat de wortels niet langdurig onder water mogen komen te staan. Een vochtige grond is niet erg, maar een natte bodem kan wortelrot veroorzaken. Als gevolg van wortelrot zijn de wortels niet meer instaat om water en voedingsstoffen op te nemen.

Ondanks dat de Hedera hibernica in ieder bodemtype groeit, kan de plant geen voeding halen uit wit (straat)zand. Op plaatsen met verharding (waar vaak een laag straatzand en soms ook nog gebroken puin ligt) waar de Hedera hibernica als haag wordt gebruikt, kunnen de planten het moeilijk gaan krijgen.

Door een gebrek aan voedingsstoffen verkleuren de bladeren van groen naar geel en kwijnen de planten weg. Om dit te voorkomen kunt u allereerst het beste een strook van minimaal 50cm breed met goede (tuin)grond tussen de straatbanden creëren waar de wortels voldoende voeding uit kunnen halen. Daarnaast kunt u met behulp van een wortelscherm langs de straatbanden voorkomen dat de wortels van de planten in de schrale zandgrond gaan groeien.

Ondanks dat de Hedera hibernica een soort is dat weinig eisen stelt aan zijn groeiplaats en vrijwel overal groeit, adviseren wij u de planten aan te planten met DCM Vivimus Universeel, zodat de planten bij aanplant in de meest optimale situatie kunnen gaan aanslaan.

DCM Vivimus Universeel is een universele organische bodemverbeteraar voor de aanplant in de volle grond. Het product bestaat uit hoogwaardige natuurlijke grondstoffen. Met de toepassing van DCM Vivimus ontstaat een humusrijke, luchtige grond met een groot waterhoudend vermogen. Deze eigenschappen stimuleren de inworteling van nieuwe beplanting. Daarnaast wordt met de toepassing van DCM Vivimus het bodemleven gestimuleerd.

Planten van Hedera

Een klimop in pot kun je het hele jaar door planten. Stel het planten alleen even uit als het vriest, als de grond erg nat is en als het zeer zonnig is.

  • Graaf een ruim plantgat dat twee keer zo breed is als de kluit en anderhalf keer zo diep als de hoogte van de kluit.
  • Verbeter de uitgegraven grond met bemeste tuinaarde, potgrond of compost.
  • Dompel de kluit met pot en al in een emmer water, zet de plant dan zonder pot in het plantgat.

De bovenkant van de wortelkluit moet gelijk komen met het grondniveau. Vul het plantgat met de uitgegraven aarde en druk het goed aan. Geef na het planten van de klimop water.

Als er een stok in de pot zit dan laat je die nog even zitten. Bind de lange twijgen verticaal aan met bindbuis en verwijder dan de bamboestok. Voor een klimopwand zijn gemiddeld 5 planten per strekkende meter nodig.

Voor een struikklimop kun je 3-4 stuks per strekkende meter gebruiken en voor een losse haag 3-4 struikjes per vierkante meter. Als bodembedekker gebruik je van klimop 5-7 planten per vierkante meter.

Verzorging van Hedera

De klimop heeft niet veel water nodig en kan goed tegen droge perioden. Geef jonge planten wel water als het wat langer droog is, je geeft ze dan een goede start.

Je kunt de klimop twee keer per jaar bemesten door organische mestkorrels of speciale klimplantenmest onder de planten te strooien. Geef de eerste bemesting in april en de tweede in augustus. Houd hierbij altijd de hoeveelheid aan die op de verpakking staat.

Hedera Verzorging Binnen

De klimop als kamerplant is heel makkelijk te verzorgen. Gebruik universele potgrond voor de Hedera kamerplant. De potgrond moet constant licht vochtig blijven, maar mag zeker niet te nat zijn.

Zorg er altijd voor dat het gietwater uit de pot kan lopen, het water mag niet in een schotel blijven staan. Je kunt de vochtigheid van de grond controleren met een vochtmeter of door je vinger diep in de pot te steken.

Is de potgrond na een week nog erg nat? Geef dan minder water. Vind je de grond juist al snel droog en laat de potgrond zelfs los van de pot, dan heeft de klimop als kamerplant meer water nodig.

Snoeien van Hedera

Klimop kan heel goed tegen snoeien, ook de struikklimop kun je snoeien. De struik kan door snoeien een wat strakkere vorm krijgen. Door te veel snoeien zal je struikklimop niet bloeien, en dat zou jammer zijn.

Je moet een klimop haag snoeien, zodat de heg mooi dicht blijft en bovendien smal. Omdat klimop vaak probeert om over de grond te kruipen, moet je deze lage twijgen wegsnoeien.

Groeit de klimop tegen een huis of schuur dan moet je voorkomen dat de takken op kozijnen, onder de dakpannen en in spleten gaan groeien. Je moet klimop ook snoeien om de hechtwortels weg te houden van schilderwerk, deze wortels laten daar namelijk sporen op na die je lastig weer weg krijgt.

De struikklimop kun je snoeien om de struik in model en in de gewenste maat te houden.

Wanneer Snoeien?

Je kunt de klimop het hele jaar door snoeien, behalve wanneer het vriest. Twee keer per jaar snoeien is meestal wel nodig bij deze snelle groeier, vaker knippen mag ook.

Het voorjaar (april-mei) is een goede tijd voor het snoeien van je klimop, de afgeknipte takken zullen dan snel weer uitlopen en mooi frisgroen blad maken. In de nazomer of het najaar augustus-september kan de klimop een tweede knipbeurt krijgen. Als je de klimop regelmatig snoeit dan gaat deze klimplant niet woekeren.

Hoe Snoeien?

Je snoeit de klimop door alle lange takken in het voorjaar flink in te korten. De toppen kun je ook snoeien, zodat de klimop niet te hoog wordt. Vergeet de takken die op de grond liggen niet, die moet je ook kort afknippen om te voorkomen dat ze door de tuin gaan kruipen.

Je snoeit de klimop met een schone en scherpe snoeischaar. Voor een klimophaag kun je een heggenschaar gebruiken, je knipt daarmee wel door het blad en dat is minder fraai.

Het is aan te raden om tijdens het snoeien bedekkende kleding, handschoenen, een stofkapje en een bril te dragen. Tijdens het knippen komen er namelijk stofjes vrij waar je allergisch op kunt reageren, hierdoor kun je gaan niezen of jeukende ogen krijgen.

Verplaatsen en Stekken

Een Hedera is goed te verplaatsen of verplanten. De beste tijd hiervoor is het voorjaar (maart-april) of het najaar (september-oktober). Graaf de wortelkluit zo ruim mogelijk uit, schud de aarde er voorzichtig af en graaf de wortelkluit op de nieuwe plek weer in. De bovenkant van de kluit moet gelijk komen met het grondniveau.

Klimop is heel makkelijk te stekken. Aan takken die op de grond liggen gaan vanzelf al wortels groeien, die kun je los snijden van de moederplant en apart opkweken.

Knip in de late zomer/vroege herfst een stekje van 10-15 cm. Neem een gezonde jonge tak die dit jaar gegroeid is, de onderkant van het stekje moet al wat houtig zijn, de top is nog zacht. Kies een takje waar de blaadjes vrij dicht op elkaar zitten. De beste tijd om je stek te knippen is de vroege ochtend.

  • Snij het takje met een scherp mesje schuin af, vlak onder een knop of verdikking. Bij de verdikking in de stengel gaan de worteltjes groeien.
  • Doe de stek direct in een plastic zakje om uitdroging te voorkomen.
  • Verwijder de onderste bladeren, laat vier blaadjes aan de top zitten. Knip de zachte top uit de stek en doop het stekje in stekpoeder.
  • Maak een gat in een potje met potgrond en steek de stek hierin, de blaadjes moeten net boven de grond uitkomen.

Geef water en doe dan een doorzichtig plastic zakje over de pot om verdamping te voorkomen. Zet de stek op een warme en lichte plek. Laat het stekje twee keer per week luchten door het zakje er tien minuten af te halen.

Door takken van de volwassen vorm van Hedera te stekken, krijg je een klimop struikvorm.

Hedera Verwijderen

Wanneer je je klimop wilt verwijderen, knip of zaag dan eerst de stammen op een halve meter van de grond af. Laat de takken tegen de muur nog even zitten. Graaf nu alle wortels uit, niets vergeten want anders loopt de klimop weer uit.

Omdat de klimop nu geen contact meer heeft met de wortels, zullen de takken afsterven. Als de takken bruin en droog zijn geworden, kun je ze makkelijker van de muur of schutting trekken.

De achtergebleven hechtwortels van klimop kun je met een harde borstel of met de hogedrukreiniger verwijderen. Gebruik geen gif of azijn, dat is helemaal niet nodig. Alle soorten azijn zijn overigens verboden door de Rijksoverheid omdat je hiermee de bodem vervuilt.

Klimop is overigens meestal niet schadelijk voor een muur en houdt een gebouw juist koeler in de zomer en minder vochtig in de winter. Maar als er poreus cement aanwezig is, of gaten in de muur, dan kan de klimop wel schadelijk zijn omdat de wortels en takjes tussen de stenen gaan groeien.

Ziekten en Plagen

De Hedera hibernica stelt nauwelijks eisen aan zijn groeiplaats en kent hierdoor weinig problemen.

Taxuskever (gegroefde lapsnuitkever)

De taxuskever voedt zich met de bladeren van onder andere de Hedera hibernica. De schade van de volwassen kevers uit zich in gegolfde inkepingen aan de randen van de bladeren. Het aangevroten blad is niet fraai, maar de plant gaat van deze vraatschade niet dood.

De schade die de larven van de taxuskever kunnen veroorzaken, is groter. De taxuskever legt honderden eieren in de grond, in de buurt van de plantenwortels. Zodra de larven uit de eieren komen, voeden de dieren zich met de wortels van de planten.

De larven van de taxuskever zijn behulp van aaltjes (nematoden) goed op een natuurlijke manier te bestrijden. Aaltjes zijn kleine wormpjes die huisvesting bieden aan een voor de larven van de taxuskever dodelijke bacterie.

De aaltjes dringen de larven via hun natuurlijke openingen binnen en de bacteriën doden de larven. De aaltjes lost u op in water en giet u bij de wortels van de planten. De aaltjes gaan dan op zoek naar hun gastheer.

Ondanks dat de schade van de volwassen taxuskever geen invloed heeft op de gezondheid van de plant, tast het wel het aanzicht van de plant aan. U kunt de taxuskever bestrijden met middelen tegen vretende en zuigende insecten. U spuit het middel op de bladeren van de planten. Bij contact en opname zullen de kevers van het gif sterven.

Meeldauw, echte meeldauw of witziekte

(Echte) meeldauw is een schimmelziekte bij planten die goed is te herkennen. Aanvankelijk aan een witte poederachtige schimmellaag, maar na verloop van tijd komt hier een pluislaag over waarin schimmelsporen zitten. Deze schimmelsporen kunnen door de wind en door dieren worden verspreid naar andere planten.

De schimmels prikken een zogenaamde kiembuis door het blad van de plant en halen hiermee hun voeding uit de bladeren. Gezonde planten kunnen een meeldauwaantasting prima weerstaan. Tegen dit licht is het belangrijk om de groeicondities van de planten te optimaliseren.

Met betrekking tot de Hedera hibernica houdt dit in dat de planten niet te nat mogen staan en dat de bodem voldoende voeding moet bevatten. Daarnaast bemoeilijkt een plek waar de wind door de planten heen kan waaien de huisvesting van meeldauw.

Bij planten die besmet zijn met meeldauw kunt u het beste de aangetaste bladeren wegknippen met een schone snoeischaar. Maak daarna uw snoeischaar weer goed schoon en voer de aangetaste bladeren in een gesloten zak af om verspreiding van de schimmelsporen te voorkomen. Tot slot kunt u de planten inspuiten met spuitzwavel om de meeldauw verder te bestrijden.

Veelvoorkomende Problemen

  • Bruine bladeren: Kan duiden op te droge grond. Controleer de vochtigheid en geef indien nodig meer water.
  • Gele bladeren: Kan duiden op te natte of te droge grond. Gele bladeren met donkere vlekken kunnen wijzen op spint.

Toepassingen van Hedera

De Hedera hibernica wordt meestal als haag aangeplant en soms ook als bodembedekker. Als u de Hedera hibernica als haag wilt planten, kunt u kiezen om de haag zelf te creëren met behulp van losse haagplanten of om te kiezen voor één van de kant & klare haagoplossingen.

Let op! Als u een Hederahaag met losse planten wilt maken, hebben de planten een groeiondersteuning nodig. Als deze ondersteuning ontbreekt, kunt dit maken met behulp van bijvoorbeeld hardhouten palen, bouwstaalmatten en bouwstaalmatbeugels.

Hieronder een overzicht van de verschillende toepassingen:

  • Hagen: Met steun van gaas of houten hekwerk.
  • Groene muren: Waar Hedera zelf tegenaan klimt.
  • Windkering: Met de kant en klaarhaag.
  • Bodembedekker: Groenblijvende bodembedekking die onkruid onderdrukt.

Is Hedera Giftig?

Ja, de klimop is giftig bij inname door mens of dier. Je kunt de plant wel gewoon aanraken. Ook is de klimop als kamerplant giftig. Neem bij inname voor de zekerheid contact op met de huisarts of de dierenarts.

Overige Eigenschappen

  • Bloei: De volwassen vorm van de klimop bloeit in september-november. Vanwege de nectar is klimop een goede drachtplant voor insecten.
  • Winterhard: Ja, klimop is zeer winterhard.
  • Groenblijvend: Ja, klimop is groenblijvend in de winter.

Bemesting en Watergift

Bemesting: in DCM Vivimus aanplantgrond zit voor ongeveer 6 maanden aan voedingsstoffen. Het kan echter geen kwaad om in het jaar van aanplant al met het bijmesten van uw Hedera hibernica te beginnen. U kunt hiervoor het beste DCM Siertuinmest of DCM Mix 2 (grootverpakking siertuinmest) gebruiken.

Bijmesten doet u 2 x per jaar: bij aanvang van het voorjaar en bij aanvang van de zomer.

Watergift: afhankelijk van het moment na aanplant en het weer zult u de planten water moeten geven. Het is belangrijk dat de planten via de wortels het water kunnen opnemen. Het water moet in deze zin wel bij de wortels terecht komen. Met andere woorden: het water moet door de kluit van de plant heen.

Als het water gemakkelijk om de kluit heen kan stromen, is het aan te raden om een dijkje rondom de kluit aan te leggen.

labels:

Zie ook: